is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
De weg niet kunnen vinden is een van de grootste ergernissen. Of was. Menig huwelijk is stukgelopen op het klassieke beeld van de woest kijkende man achter het stuur en een kaartlezende vrouw die ergens in een vreemde stad alle gevoel voor richting kwijtraakten en in cirkels rondreden zonder dichter bij het doel te komen – een kennis, een museum, een hotel, een camping of een toeristische attractie.
En toen was er begin deze eeuw TomTom dat met een oplossing kwam: autosatellietnavigatie. Een klein kastje dat op de voorruit van de auto kon worden bevestigd en op een schermpje aangaf hoe je precies moest rijden. Het wegwijskastje hield nog geen rekening met wegafsluitingen en files. En de nieuwste straten waren niet aangegeven. Maar het was voor mensen die paniekaanvallen kregen omdat ze altijd met hun auto verdwaalden, de uitvinding van de eeuw.
TomTom kwam op in de tijd dat Jan Peter Balkenende premier was, en was het model van de door hem gewenste ‘VOC-mentaliteit’. Er was nog geen Ketikoti in het Amsterdamse Oosterpark en J.P. Coen stond stevig op zijn sokkel in Hoorn, zodat er geen smet op rustte. De VOC stond nog voor Nederlandse ondernemersgeest en dynamiek, in plaats van handelsgeweld en slavernij.
Harold Goddijn, CEO van TomTom, werd een volksheld. In 2005 ging TomTom naar de beurs tegen een prijs van 17,50 euro per aandeel. De beurskoers zou uiteindelijk stijgen naar 60 euro, waardoor TomTom een topbedrijf werd met een marktwaarde van meer dan 5 miljard.
Maar een kwartaal later bleek al dat het trucje van TomTom gemakkelijk was te kopiëren door concurrenten, zoals Google. De prijs van de kastjes ging van 400 naar 100 euro.
In 2008 verloor TomTom, na een mislukte overname, 870 miljoen euro. Het aandeel was nog maar 3 euro waard. TomTom degradeerde eerst uit de AEX-index en daarna uit de Midkap, om als beursfondsje op de lokale markt AScX te eindigen. TomTom verkocht al heel snel geen kastjes meer, maar leverde software aan bedrijven die daarmee eigen navigatiesystemen ontwikkelden of lieten inbouwen in infotainmentsystemen van voertuigen.
De oude glorie uit de dagen van Balkenende kwam niet meer terug. De laatste jaren stapelen de verliezen zich weer op. En inmiddels verkeert TomTom in een nieuwe existentiële crisis, omdat kunstmatige intelligentie (AI) ook het ontwikkelen van de kaarten overneemt. Deze week werd bekend dat driehonderd banen worden geschrapt, omdat AI het beter kan. Met het oog op de komst van zelfrijdende auto’s moeten de kaarten zo detailrijk worden dat dit het menselijk vernuft te boven gaat.
Het klassieke beeld van een rijdende man en daarnaast zittende vrouw is voorbij. Maar achter het stuur wordt nog steeds geruzied: ‘Links, fietser, zie je die niet’, ‘Die caravan voor je slingert, kijk toch uit’. Als na het zoeken van de weg ook opletten niet meer hoeft, is de autonome auto de tweede uitvinding van de eeuw. De partners kunnen samen wegdoezelen.
Hopelijk lukt het TomTom die markt te grijpen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant