DEN HAAG - 'Ik heb echt met mijn vuist op tafel moeten slaan', zegt de Haagse brandweercommandant Esther Lieben. Ze heeft het over de brandveiligheid van de tijdelijke gebouwen die tegen het World Forum aan zijn gebouwd voor de NAVO-top. De brandweer had zorgen over de brandveiligheid van die aanbouw. 'Maar dan kregen we te horen dat veiligheid geld kost en de top al zo duur was', zegt ze, nog net niet met haar ogen rollend.
'Wat je niet wil, zijn onbeheersbare branden waarbij mensen niet naar buiten kunnen', begint Esther Lieben haar verhaal. 'Dat hebben we in Nederland vrij weinig vanwege onze regelgeving. Maar met tijdelijke gebouwen die heel dicht bij bestaande gebouwen staan, wordt dit een heel erg ingewikkeld verhaal. Daar heb je eigenlijk altijd heel veel gedoe van', zegt de brandweercommandant en directeur van de Veiligheidsregio Haaglanden.
Voor de NAVO-top was dit 'gedoe' extra groot, omdat er naast het World Forum maar liefst 14.000 vierkante meter aan tijdelijke gebouwen werden neergezet om alle deelnemers te kunnen ontvangen. 'Daar zouden eigenlijk sprinklers in moeten, maar dat gaat niet', legt Lieben uit in het programma West Wordt Wakker.
'Een tijdelijk gebouw tegen een bestaand gebouw aan vormt echt een enorm risico bij brand', vult Martin Evers, Hoofd Risicobeheersing van de brandweer Haaglanden, aan. 'Als daar brand uitbreekt, kan dat aanstralen op het bestaande gebouw en je wil niet dat het World Forum ook afbrandt.'
Evers legt uit dat het extra risico door de enorme aanbouwen niet alleen aanwezig was tijdens de dagen dat de NAVO-top gehouden werd, maar ook tijdens de maanden dat het werd opgebouwd en ook nu het afgebroken wordt. 'Voor ons zijn twee dingen belangrijk: mensen moeten op tijd naar buiten kunnen en je wil dat de brand beperkt blijft tot het gebouw waar het vuur is ontstaan.'
'Wanneer je de regelgeving sec zou hanteren, is het onmogelijk om deze gebouwen daar neer te zetten onder deze voorwaarden', stelt Lieben. 'Dat kan helemaal niet.'
De ingenieurs van de brandweer zijn daarom aan de slag gegaan om voorwaarden voor 'onzichtbare veiligheid' te creëren. 'We hebben gelukkig ook wat oudjes in dienst die weten wat werkt en wat niet. Die zijn door schade en schande wijs geworden', aldus Lieben. 'Het is allemaal maatwerk, geen standaard gebouw van dertien in een dozijn', vult Evers aan.
Uiteindelijk eiste de brandweer dat de tijdelijke gebouwen naast het World Forum gemaakt zouden worden van materialen die niet heel makkelijk in brand kunnen vliegen. En dat als het toch gebeurd, de brand zich niet makkelijk verspreid. Maar die eis is niet zonder slag of stoot ingewilligd.
'Wat het altijd heel ingewikkeld maakt: veiligheid kost geld. Dat was heel vervelend, want het was allemaal al heel erg duur. Dan krijg je natuurlijk allemaal gedoe', vertelt Esther Lieben. 'Dan zeggen ze: 'Die brandweer ook altijd.''
Het ongenoegen klinkt door in haar stem: 'Ik ben daar niet heel tevreden over. Ik heb met mijn vuist op tafel geslagen en dat is een paar keer voorbij gekomen.'
Hoofd Risicobeheersing Martin Evers heeft nog een voorbeeld waar het wel even geknetterd heeft. 'Voor de brandweer staat veiligheid voorop. Als er iets gebeurt, moeten mensen eruit kunnen', legt hij uit. Maar de beveiliging van het NAVO-topterrein wilde alles natuurlijk hermetisch afgesloten hebben.
'Wij willen vluchtwegen voor het aantal mensen dat in een gebied verblijft', legt hij uit. 'Het is eigenlijk dezelfde afweging als bij de gevangenissen die wij in onze regio hebben: daar wil de beveiliging mensen binnen houden, maar wij willen ze er bij brand snel uit hebben', gaat Evers verder.
Uiteindelijk is de brandweer akkoord gegaan, omdat er tijdens de top heel veel beveiligers zijn ingezet die allemaal konden helpen in het geval er ontruimd moest worden door een brand.
Tijdens de NAVO-top zelf heeft de brandweer binnen de beveiligde ring om het World Forum heen een tijdelijke kazerne ingericht. Want zelfs de brandweer zou niet gemakkelijk het terrein op of af kunnen.
'Als er brand uitbreekt, moet je natuurlijk gewoon op tijd kunnen zijn om te blussen en om mensen te kunnen redden', benadrukt Esther Lieben. 'Dat geldt voor de bezoekers van het World Forum zelf, maar er lagen ook nog wat andere panden in het gebied.'
Martin Evers vult aan: 'Je wil ook niet bij een klein brandje in het gebied de hele top stilleggen.' Daarom is de brandweer een week lang met twintig personen en drie voertuigen binnen de hekken gebleven. Martin Evers: 'Die voertuigen zijn gebomcheckt en onze mensen zijn ook gecontroleerd. Ze zaten een kleine week in hotels, met twee man op een kamer, en draaiden een bijzonder rooster van 24 uur op, 24 uur af.'
Uiteindelijk is de brandweer drie keer in actie gekomen. 'Een keer vanwege een voertuig dat benzine lekte nadat die over een drempel was gereden. Dat moest opgeruimd worden. Daarnaast dreigde er door de stevige wind wat takken af te breken langs de route. Dat betekende: een hoogwerker, een motorkettingzaag en takken eraf', vat Martin Evers samen.
Daarnaast heeft de brandweer, samen met defensie, nog wat hekken op het Hubertusviaduct die het zicht op de aankomende auto's moesten ontnemen extra goed vastgezet. Ook daar was de wind in het spel: ze dreigden om te waaien.
In de terugblik op de NAVO-top, nu het allemaal goed is verlopen, hoor je toch nog de zorgen terug die brandweercommandant Esther Lieben heeft gehad. 'Ik ben trots op het team, maar vooral ook opgelucht. Want die tijdelijke gebouwen, die krijg je toch nooit helemaal veilig', verzucht ze.
Maandag heeft ze de eindevaluatie gehad met de andere hulpdiensten en ze kijken terug op opvallend weinig incidenten. Volgend jaar weer? Daar wil Lieben niet meteen bevestigend op antwoorden. Maar 'eens en nooit weer' hoeft ook weer niet van de brandweer. 'We zijn wel de stad van recht en vrede.'
Lees alle artikelen over de NAVO-top in ons dossier
Source: Omroep West Den Haag