Elk jaar reizen 20 duizend Nederlandse mannen naar het buitenland en maken zich daar schuldig aan seksueel kindermisbruik. Dit blijkt uit een onderzoek dat in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) is uitgevoerd.
is verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over identiteit, polarisatie en extremisme.
Het is voor het eerst dat er inzicht is in de hoeveelheid Nederlandse mannen die in het buitenland seks heeft met minderjarigen. Uit een steekproef onder 9.696 in Nederland woonachtige mannen tussen 18 en 80 jaar blijkt dat 2,3 procent van hen zich schuldig zegt te maken aan ‘transnationaal seksueel kindermisbruik’, ook wel kindersekstoerisme geheten.
Dit houdt in dat zij ooit in het buitenland betaalde seks hebben gehad met een persoon jonger dan 18 jaar, of dat zij onbetaalde seks hadden met een persoon jonger dan 16 jaar op het moment dat zijzelf ouder waren dan 21 jaar. Over de hele bevolking zou het gaan om 131 duizend tot 171 duizend Nederlandse mannen.
Twee derde van hen pleegde het misbruik in de afgelopen vijf jaar. Zo komen de onderzoekers op de berekening dat er 20 duizend Nederlandse mannen per jaar naar het buitenland gaan en daar seks hebben met een minderjarige. Driekwart van de plegers zei specifiek voor dat doel de reis gemaakt te hebben, het overige deel deed het spontaan.
Ook is er onderzocht hoeveel mannen hebben deelgenomen aan livestreams waarop minderjarigen (die zich meestal in het buitenland bevinden) te zien zijn die seksuele handelingen verrichten. Wederom zegt 2,3 procent van de steekproef dit soort livestreams te hebben bekeken.
Opvallend is dat een zeer groot deel (86 procent) van deze online daders ook zegt een fysieke vorm van seksueel kindermisbruik te hebben gepleegd.
‘Het zijn confronterende cijfers’, zegt Anneke Koning, criminoloog aan de Vrije Universiteit, die het onderzoek samen met Arjan Blokland van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) uitvoerde. ‘Eindelijk hebben we inzicht in dit gedrag.’
Was ze verbaasd dat zoveel mannen dit gedrag kennelijk toegaven in een vragenlijst? Koning: ‘We weten van eerdere onderzoeken dat mensen onder de juiste omstandigheden, als anonimiteit en vertrouwelijkheid zijn gegarandeerd, bereid zijn verrassend eerlijk te vertellen over het plegen van strafbare feiten. We hadden er dus wel vertrouwen in dat deze methode zou werken – als de steekproef groot genoeg was.’
Aan zelfrapportage kleven wel bekende bezwaren. ‘Je hebt mensen die zich vergissen en de vraag niet goed lezen, wat tot een overschatting van de plegers zou kunnen leiden’, zegt Peter Lugtig, hoogleraar datakwaliteit aan de Universiteit Utrecht. ‘En mensen die bewust verkeerd invullen, het gedrag niet willen toegeven, wat een onderschatting tot gevolg heeft.’
Lugtig noemt het een tekortkoming dat er in het rapport niet duidelijk staat hoe de respondenten, die via een marketingbureau zijn benaderd, representatief zijn gemaakt. Ook ontbreekt de precieze vragenlijst in het rapport. Lugtig: ‘Het maakt nogal uit hoe je dit soort gevoelige kwesties uitvraagt. Het onderzoek lijkt zorgvuldig uitgevoerd, maar ik kan niet met zekerheid zeggen of de schattingen kloppen.’
Koning zegt dat de keuze voor een commercieel panelbureau te maken had met de wens een grote steekproef te bereiken. ‘Wij hebben zelf de capaciteiten niet om 10 duizend mensen bij elkaar te krijgen.’
Om bewust verkeerde antwoorden eruit te filteren, werd aan het eind van de vragenlijst gevraagd of mensen alles serieus en eerlijk hadden ingevuld. Koning: ‘Degenen die dat niet hadden gedaan zijn niet meegenomen in de analyse. Dat is een controlemechanisme. Maar ja, er zit altijd een foutmarge in. Het blijft een schatting.’
Het onderzoek werd in 2022 geïnitieerd door toenmalig minister van Justitie en Veiligheid Dilan Yeşilgöz en is een vervolg op het eerdere rapport Grenzeloos. ‘In dat onderzoek werd in kaart gebracht wat de overheid kon doen tegen deze plegers’, zegt Koning. ‘Een van de bevindingen was dat er iets schortte aan de risicotaxatie bij politie en reclassering. Het risico dat veroordeelden opnieuw kindermisbruik zouden plegen zou te weinig of te laag ingeschat worden.’
Daarom werd onderzocht of de instrumenten om dat risico in te schatten geschikt waren voor de verschillende plegers. Koning: ‘De groep plegers die in het buitenland minderjarigen misbruiken blijkt niet heel veel af te wijken van de groep die hier seksueel kindermisbruik pleegt. Dat leidt bij ons tot de aanname dat het risicotaxatie-instrumentarium voor beide groepen toepasbaar is.’
Onder professionals – maar ook breder in de samenleving – leeft het beeld dat de typische pleger van kindersekstoerisme een ‘oude vieze man’ is die tijdens zijn pensioen vaak naar Thailand gaat. Uit dit onderzoek blijkt iets heel anders. De gemiddelde leeftijd van deze plegers is 35. Het overgrote deel van hen woont samen met een partner, bijna de helft is hoogopgeleid, een miniem deel is werkloos. Slechts een derde van hen zegt een seksuele interesse in kinderen te hebben.
‘Wij zijn geschokt door het hoge aantal plegers uit dit onderzoek’, zegt Mylène Tabernal van Defence for Children Nederland, dat onder meer een meldpunt heeft voor transnationaal seksueel kindermisbruik. ‘Wij zien dat meldingen die binnenkomen vaak gaan over het stereotiepe beeld van een oude man. Het is heel belangrijk dat mensen waakzaam zijn en zich realiseren dat de groep plegers veel breder is.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant