Christiaan Paauwe
correspondent Midden- en Oost-Europa
Christiaan Paauwe
correspondent Midden- en Oost-Europa
Ondanks een verbod van de politie na nieuwe Hongaarse wetgeving, gaan de voorbereidingen voor de Boedapest Pride die voor morgen gepland staat in volle vaart door. Sterker nog, deelnemers denken dat het juist de grootste mars in de hoofdstad ooit kan worden.
In het cultuurcentrum Aurora leggen betogers de laatste hand aan hun protestborden en vlaggen. "Er komen hopelijk veel meer mensen", zegt Botond (25), die zelf biseksueel is. Hij helpt als vrijwilliger mee met de Pride en zit met een potlood in zijn hand over een vel papier gebogen. "Maar mensen zijn wel veel banger, en er staat veel meer op het spel."
Het verbod op de Pride-mars heeft tot boze reacties uit Europese hoofdsteden geleid en ervoor gezorgd dat demonstranten en hoogwaardigheidsbekleders uit alle hoeken van het continent meedoen. Vertegenwoordigers van ambassades en zeventig Europarlementariërs lopen mee. Ook burgemeester Halsema van Amsterdam en Tweede Kamerlid Dassen (Volt) zijn erbij.
Namens de Nederlandse regering is demissionair staatssecretaris Paul van Emancipatie in Boedapest. Ze is bij verschillende kleinere Pride-evenementen aanwezig, maar of ze meedoet met de door de regering verboden mars, beslist ze pas zaterdagochtend omdat er tegenstrijdige lezingen zijn over of de mars mag doorgaan. Tijdens een toespraak in het stadhuis in de Hongaarse hoofdstad sprak ze zich wel uit tegen de "antidemocratische acties van de Hongaarse regering".
Volgens de progressieve burgemeester Karácsony van Boedapest is de mars een gemeente-evenement en mag die daarom gewoon doorgaan. Hij heeft zich sinds het verbod verder achter de organisatie van Pride geschaard. "We kunnen geen tweederangs- of derderangsburgers hebben in Hongarije", zei hij vrijdag tegen een zaal bomvol met internationale journalisten.
Karácsony benadrukte dat het verbod past in een campagne die Orbán al 15 jaar voert tegen minderheden in Hongarije. Ook beloofde hij dat de gemeente er voor zal zorgen dat niemand gevolgen zal ondervinden van deelname. Een dreigement van de regering dat hij opgepakt kan worden, lachte de burgemeester weg.
Orbán heeft er met het verbod voor gezorgd dat het lhbti-protest een Europese kwestie is geworden over de toekomst van een democratisch Hongarije. De premier benadrukte in een persconferentie vrijdag dat burgers zich moeten houden aan de wet, en dat het aan de politie is om in te grijpen of niet. In de tussentijd heeft een extreemrechtse groep ook een demonstratie aangekondigd langs de route van Pride.
"We maken ons natuurlijk zorgen om lhbti-rechten", zegt vrijwilliger Botond. "Maar deze wetgeving zal gevolgen hebben voor iedereen die tegen de Hongaarse regering wil protesteren." De wet kwam eerder dit jaar door het parlement. Daarin is vastgelegd dat de 'bescherming van kinderen' zwaarder weegt dan het recht om te demonstreren. De regering stelt lhbti-rechten gelijk aan pedofilie, en zegt dat de pride daarom niet door mag gaan.
Ook Blanka Rakos die het cultuurcentrum runt doet altijd mee aan Pride. Ze is met spuitbussen en tape bezig met haar vlag die ze bij de mars bij zich wil dragen. "Misschien voel je het als je geen lhbti'er bent niet nu meteen, maar onze rechten worden afgenomen en dat is een probleem voor iedereen."
Achter Blanka zit haar 9-jarige dochtertje op haar knieën op de grond. Met spuitbussen spuit ze regenboogvlaggen op kartonnen borden. Normaal mag ze altijd mee naar Pride. "Ik denk dat iedereen een plek verdient in de wereld, en dat is iets waar we voor moeten protesteren", zegt het meisje wijs.
Maar dit jaar weet Blanka het niet zo goed. Omdat de regering specifiek zegt dat ze kinderen willen beschermen tegen lhbti-uitingen, is ze toch bang voor de gevolgen. De politie kan namelijk gezichtsherkenning gebruiken. "Als ik dan met mijn dochter daar ben kunnen ze misschien wel deze plek sluiten", zegt Blanka.
Ja, het verbod hakt er wel in, stelt Botond. Zeker bij de lhbti-gemeenschap. Veel vrienden en kennissen zijn naar het buitenland vertrokken of overwegen te emigreren. "Het is eng, al helemaal voor transpersonen, om het doelwit te zijn van zoveel haat en propaganda van de regering", zegt Botond.
Toch blijft hij optimistisch. Als hij uit gaat, zijn homobarren in Boedapest nog altijd vol en wordt er volop gedanst. "Ik heb er vertrouwen in dat we hier doorheen komen. We waren er altijd en zullen er altijd zijn."
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een reisadvies afgegeven voor Nederlanders die voor de pride naar Boedapest willen afreizen.
"Neemt u deel aan een lhbtiq+-bijeenkomst zoals de Budapest Pride van 28 juni 2025? Dan kunt u een hoge boete krijgen. Boetes kunnen oplopen tot € 500. Houd er rekening mee dat de Hongaarse politie gebruik kan maken van controle via gezichtsherkenning", aldus het ministerie.
Het ministerie wijst Nederlanders erop aan om bij noodgevallen de aanwijzingen van de lokale autoriteiten op te volgen.
Buitenland
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws