Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids en schrijft een column voor de Volkskrant.
Een veelgehoorde mening is dat de hypotheekrenteaftrek voor huiseigenaren negatieve effecten heeft. Het is een subsidie voor rijken en het drijft de woningprijzen op. De renteaftrek zou beperkt moeten worden en er moet meer geld naar huurders. Is de verdeling tussen huurders en kopers inderdaad zo scheef?, vraagt een lezer.
De overheid is in 2023 een bedrag van 5,6 miljard euro kwijt aan huurtoeslag, terwijl huiseigenaren 6,8 miljard euro aan hypotheekrenteaftrek krijgen na verrekening van het eigenwoningforfait. De groep van huiseigenaren met hypotheekrenteaftrek is twee keer zo groot als de groep die huurtoeslag ontvangt. Op individuele basis krijgen de ontvangers van huurtoeslag dus meer.
Verder is de hypotheekrenteaftrek al beperkt. Sinds 2001 vervalt de hypotheekrenteaftrek na 30 jaar. Daarna zijn er nog veel meer maatregelen genomen. In 2013 is aflossen verplicht geworden voor nieuwe hypotheken. Er geldt geen profijt meer voor huiseigenaren met inkomen in de hoogste belastingschijf. Zij kunnen net als anderen de rente aftrekken tegen maximaal 37 procent en krijgen zelfs extra heffing op basis van de WOZ-waarde.
Het voordeel van de hypotheekrenteaftrek gaat hierdoor steeds meer naar jongeren en middeninkomens. Zij hebben gemiddeld de hoogste schulden. Wie ouder is, verliest een groter deel van de renteaftrek aan het eigenwoningforfait. Immers, 0,35 procent van de WOZ-waarde gaat van de aftrekbare rente af.
De huurtoeslag verandert ook. Tot 2020 golden er harde inkomensgrenzen. Hierdoor kon je recht op huurtoeslag in één keer vervallen als je een paar euro te veel ging verdienen. En er komt nog een verbetering aan. Wie nu meer dan 900 euro per maand aan huur betaalt, zit boven de liberalisatiegrens. Daardoor heb je ook met een laag inkomen geen recht op huurtoeslag. Vanaf 2026 kan je dan wel huurtoeslag krijgen over maximaal 900 euro aan maandhuur, volgens de plannen van het inmiddels demissionaire kabinet.
Stimuleren van woningbezit is nodig, zeker in Nederland, waar 41 procent van de woningvoorraad uit huurhuizen bestaat. In vergelijking tot andere landen is dat veel. Het bezit van een huis is positief. Een huiseigenaar besteedt meer aan zijn woning dan een huurder, niet alleen aan onderhoud maar ook aan renovatie, isolatie, zonnepanelen et cetera. Verder bouwt hij overwaarde op, waardoor hij minder afhankelijk is van de overheid en de maatschappij.
Er is gelukkig steun voor starters op de woningmarkt. Wie jonger is dan 35 jaar betaalt onder voorwaarden geen overdrachtsbelasting als de woning minder dan 525 duizend euro kost. Deze maand is het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen van start gegaan. Via de website NFBK kun je nieuwbouwwoningen vinden met 70 duizend euro korting. De woning mag maximaal 405 duizend euro kosten en je moet een starter zijn met een gezinsinkomen van minder dan 90 duizend euro. Er staan nog geen projecten op de website, maar je kunt via de nieuwsbrief op de hoogte blijven.
Er zijn twee manieren om te kijken naar eigendom en vermogen: je meent dat alles solidair moet zijn of je vindt dat bezit gestimuleerd moet worden. Voor beide is wat te zeggen. Solidariteit is prima, maar zelfredzaamheid ook.
Over de auteur
Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids.
Zelf een vraag? Geldvraag@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns