is columnist voor de Volkskrant.
Nikita zat naast me op de Navo-top. Hij is 19 en komt uit Kyiv, de hoofdstad van Oekraïne. Toen de oorlog drie jaar geleden echt begon, vluchtte hij met zijn moeder en zus. ‘De Russische artillerie-aanvallen kwamen een beetje te dichtbij.’
Hij woont nog in een soort vluchtelingenopvang, maar hoopt op een kamer in een studentenhuis, want Nikita studeert Internationale Betrekkingen in Leiden. Samen met oud-minister van defensie Joris Voorhoeve publiceerde de tiener Ware Moed, een boek over gewone Oekraïners aan het front.
Nikita vertelde dit in vlot Nederlands. Logisch dat hij de taal inmiddels spreekt, vindt hij. ‘In Nederland spreken wij Nederlands.’ Officieel had Nikita op de Navo-top niks te zoeken, maar als ‘vrijwillig journalist’ kreeg hij toegang tot bijeenkomsten in de luwte. Daar werden interessante dingen gezegd, waarover zo meer.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Deze Navo-top, dat waren 31 lidstaten die het over veel oneens zijn, behalve hierover: we moeten lid nummer 32 binnenboord houden. De baas daar, Donald Trump, gedraagt zich weliswaar als een kindse oom, maar we kunnen niet zonder deze ‘daddy’, dus we doen gewoon even alsof hij compos mentis is.
Na de inhoudelijke beloftes (het Navo-budget van 2 naar 5 procent van het bruto binnenlands product), gênant maar noodzakelijk stroop smeren (het smsje van Navo-baas Mark Rutte aan Trump) volgde op woensdagmiddag de onvermijdelijke laatste emmer ijswater: de persconferentie van Trump.
Het was een cabaretvoorstelling op het wereldtoneel in Den Haag, tegen het blauwe Navo-decor. Trump hekelde The New York Times en andere ‘fake media’ omdat die Amerikaanse gevechtsvliegers onvoldoende zouden prijzen. In Congo, waar ‘overal hoofden worden afgehakt’, zal Trump deze vrijdag vrede brengen, iets om naar uit te kijken.
Bij de ‘doorsteps’ van regeringsleiders klonk verdeeldheid. Een ‘doorstep’ is een persverklaring, niet afgelegd in een deuropening, maar in een benauwd zaaltje dat tot flauwvallen uitnodigt. Journalisten verdrongen zich langs een lint, het werd duwen, collega Toine Heijmans schreef al over de perssafari op de Navo-top.
Viktor Orbán, premier van Hongarije, vindt dat de ‘Navo niks te zoeken heeft in Oekraïne’. Hij ziet het zelfs als zijn ‘taak’ om ervoor te zorgen dat de Navo wegblijft uit Oekraïne. De Estse premier Kristen Michal daarentegen: ‘We moeten pal achter Oekraïne staan. Oekraïne is Navo.’
Rutte huppelde bijna van enthousiasme over het podium, zijn mondhoeken in een lachstand, kijken volstaat, naar hem luisteren hoeft niet. Maar goed, hij zei ook iets, de volgorde viel op, eerst ‘Noord-Korea’ en ‘China’, dan ‘spend more’, vervolgens ‘more production’, pas daarna Oekraïne.
Ik ontmoette Nikita bij het Public Forum, ook onderdeel van de top. Toehoorders vechten daar niet om een plek en vaak is het inhoudelijk boeiender.
De Deense premier Mette Frederiksen sprak over Groenland, een autonome regio van Denemarken. Trump dreigt Groenland te bezetten. Meestal zou je dit een oorlogsdreiging noemen, maar in de context van de ene Navo-lidstaat tegenover de andere heet dit slechts een ‘meningsverschil’.
Frederiksen maakte een opmerking die de Europese Navo-slijmerij rond Trump in perspectief plaatst. ‘Ik ga niet iets zeggen of iets doen tegen de VS. De Amerikaanse president lijkt serieus over Groenland en wij zijn het ook. Maar een meningsverschil over Groenland maakt niet dat ik me uitspreek tegen de Navo. En tegelijkertijd moeten we Europa herbewapenen.’
Europese herbewapening klonk hier niet als poging om de Navo als geheel sterker te maken, maar als verzekering om in de toekomst in elk geval minder dan nu te worden gegijzeld door een lidstaat overzee, ‘daddy’ in Amerika.
Terwijl enerzijds Trump dreigt met een annexatie van Groenland, vreest Frederiksen het gevaar van Rusland, ze behoeft ‘drones’ en ‘luchtafweer’.
Na afloop merkte Nikita op dat al die herbewapende Europese legers inhoudelijk vergaand moeten samenwerken, anders wordt het niks. Hij vertelde over Oekraïne. Zijn grootouders wonen daar nog, de oorlog gaat door. ‘Onzekerheid en constante stress en het duurt nu al drie jaar.’
In een vorige versie van deze column stond onjuist dat de VS de enige Navo-lidstaat ‘overzee’ is. Dat is hierboven aangepast.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant