In Amsterdam daalde het aantal verkeersongevallen met 11 procent sinds de stad anderhalf jaar geleden grotendeels veranderde in een 30-kilometerzone. Maar dit goede nieuws wordt overschaduwd door zorgen over het groeiende ratjetoe aan ‘rare’ voertuigen op het fietspad.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Amsterdam en omstreken.
Toeristen die op karts door het drukke Amsterdam scheuren? ‘Toen ik dat nieuws vorige week hoorde dacht ik: o nee, daar gaan we weer’, zegt verkeerswethouder Melanie van der Horst (D66). ‘We hebben de bierfiets, de paardenkoets en tuktuks al moeten weren. En dan hebben we nu blijkbaar een organisatie die karts verhuurt aan toeristen, die ze zélf moeten besturen, terwijl ze de stad niet kennen én tegelijkertijd een rondleiding krijgen. Daar word je toch moedeloos van? Onze stad is geen pretpark.’
De kart is niet het enige voertuig waar de Amsterdamse wethouder zich zorgen over maakt. Vanaf volgende maand mogen ook e-steps, die zijn goedgekeurd door de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW), op de openbare weg.
En zo, constateert Van der Horst, wordt het een ratjetoe van ‘rare’ voertuigen op het fietspad, allemaal met een eigen formaat, gewicht en snelheid. ‘Terwijl we nog vol in de strijd tegen opgevoerde fatbikes zitten.’
Juridisch zal het allemaal best kloppen, zegt ze. ‘Maar ik voel me soms echt in de steek gelaten door het Rijk, dat hier allemaal toestemming voor geeft. Op deze manier lukt het niet om onze straten veiliger te maken.’
Die moedeloosheid overschaduwt het positieve nieuws dat ze eigenlijk te vertellen heeft. Anderhalf jaar geleden veranderde Amsterdam grotendeels in een 30-kilometerzone. Uit een donderdag gepresenteerd rapport blijkt dat het aantal ongevallen met motorvoertuigen in het eerste jaar met 11 procent daalde op de wegen waar 30 kilometer gereden mag worden. Het aantal botsingen tussen motorvoertuigen en fietsers en voetgangers nam met 15 procent nog verder af.
De vrees was dat de verlaging van de maximumsnelheid negatief zou uitpakken voor de hulpdiensten en het openbaar vervoer. Maar dat valt mee. De aanrijtijden voor brandweer en ambulance zijn gelijk gebleven. Een busrit duurt nu gemiddeld veertig seconden langer, een tramrit tien seconden. Het werd bovendien stiller in de stad: het verkeersgeluid nam met 1,5 decibel af.
Inmiddels blijkt dat 62 procent van de automobilisten zich – grotendeels – aan de nieuwe maximumsnelheid houdt, maar twee vijfde nog niet. Hoe zorgt u dat dat verandert?
‘We weten, op basis van ervaringen van andere steden, dat het een paar jaar duurt voordat iedereen zich echt aan de nieuwe snelheid houdt. In Brussel zag je bijvoorbeeld na de invoering van de 30-kilometermaatregel dat de snelheid in de eerste drie jaar steeds verder afnam.
‘Voor het eerste jaar vind ik dit een heel mooi resultaat. We zijn ook pas na een half jaar gaan handhaven. Nadat het Openbaar Ministerie een pilot had gestart met flitspalen, zag je dat de snelheid met ruim 20 procent daalde op die plekken. Dus zo’n camera is echt een effectieve maatregel. We zagen ook dat, zodra die verdwenen was, de snelheid weer opliep.’
Om die reden pleit Van der Horst voor meer snelheidscontroles. Al heeft ze daar wel een dubbel gevoel over. ‘Als je in een 30-kilometerzone te hard rijdt, word je relatief zwaar beboet.’ Zo betekent een snelheidsovertreding van 10 kilometer daar een boete van zo’n 100 euro, bijna twee keer zo hoog als een soortgelijke overtreding op de snelweg.
Eerder adviseerde het Openbaar Ministerie, de organisatie die de boetes oplegt, om de hoogte van de tarieven met 30 procent te verlagen. Maar het demissionaire kabinet liet begin deze maand weten dit niet te zien zitten. Ze hebben het geld nodig: zouden ze de boetes verlagen, dan zou de staatskas 300 miljoen euro aan inkomsten mislopen.
‘Er wordt vaak gezegd dat Amsterdam autootje pest, maar in dit geval is toch echt het Rijk dat dat doet. Bovendien maakt dit het werk voor mij als lokale bestuurder lastig. Ik kan die onevenredig hoge tarieven niet aan burgers uitleggen. Ik wil mensen die te hard rijden niet de schulden in jagen. Wat ik wél wil, is de pakkans verhogen om de verkeersveiligheid te verbeteren.’
Er staat niet alleen goed nieuws in het rapport. Het totale aantal ongelukken in Amsterdam daalde, maar er waren wel meer botsingen op het fietspad.
‘Dit onderzoek laat zien dat als auto’s en andere gemotoriseerde voertuigen langzamer gaan rijden, het voor fietsers en voetgangers veiliger wordt. Alleen: door de toename van snelle e-bikes is er wel weer een nieuw probleem bij gekomen. En om daar echt iets tegen te doen, heb ik de hulp van het kabinet nodig.’
Het is niet de eerste keer dat u en uw collega-verkeerswethouders het kabinet oproepen om maatregelen te nemen tegen fatbikes en e-bikes. Tot nu toe is er weinig veranderd.
‘Ik weet niet of ik van het huidige kabinet nog iets moet verwachten. Maar ik hoop in ieder geval dat een volgend kabinet wel keuzes durft te maken.
‘Wij hebben nu met name veel last van kinderen die op hun 10de al met 50 kilometer per uur op hun fatbike door de stad rijden. De politie handhaaft gelukkig wel veel daarop, maar het is dweilen met de kraan open. Het zijn slechte fietsen, de remmen doen het niet goed, kinderen zijn onbeschermd, onverzekerd. Soms zie ik echt vreselijke beelden van verwoeste gezichten na een ongeluk.
‘Momenteel schrijf ik brieven, via scholen, naar ouders om hen erop te wijzen dat het enorm in de kosten kan lopen als het misgaat.
‘Zorg er op zijn minst voor dat er een helmplicht tot 16 jaar komt, zodat het onaantrekkelijker wordt om erop te rijden. Want laten we wel wezen: tot voor kort hadden we helemaal geen e-bikes en kwamen deze kinderen ook gewoon op school aan.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant