Als migranten net zo veel zouden werken als Nederlanders, zou dat 330 duizend werkenden extra opleveren, blijkt uit onderzoek van de Adviesraad Migratie. Dat staat gelijk aan drie kwart van de openstaande vacatures.
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Volgens het rapport, dat donderdag is verschenen, telt Nederland 1,7 miljoen migranten die kunnen worden gerekend tot de beroepsbevolking. Hiervan had in 2022 twee derde betaald werk, tegenover drie kwart van de Nederlandse beroepsbevolking. Daarmee komt het onbenut arbeidspotentieel volgens de Adviesraad Migratie uit op zeker 330 duizend migranten die wel zouden kunnen en vaak ook willen werken, maar dat niet doen.
Vooral onder asielzoekers en gezinsmigranten is het onbenut arbeidspotentieel groot. Als zij net zo vaak zouden werken als Nederlanders zonder migratieachtergrond zou dit een potentieel van respectievelijk 44 en 20 procent opleveren. Niet verrassend is er bij arbeidsmigranten weinig te winnen: zij werken zelfs meer dan Nederlanders zonder migratieachtergrond, en ook meer uren.
Ook demografische kenmerken spelen een belangrijke rol. Zo is een verschil te zien in de landen van herkomst: migranten uit Turkije, Marokko en Syrië zijn goed voor 40 procent van het onbenutte arbeidspotentieel, terwijl migranten uit Polen en India juist relatief vaak werken. Nog zo’n opvallende conclusie: vrouwen staan veel vaker dan mannen aan de kant. Zij vormen tweederde van het totale onbenutte arbeidspotentieel.
Volgens voorzitter Monique Kremer van de Adviesraad Migratie is dat laatste voor een deel het gevolg van sociaal-culturele normen. Uit het onderzoek blijkt dat bij vrouwen die een gelijke rolverdeling belangrijk vinden, het aantal werkenden tweemaal zo groot is als bij seksegenoten die dit onbelangrijk vinden. Ook is er een verband met religie: de arbeidsparticipatie van islamitische vrouwen ligt 9 procentpunt lager dan bij vrouwen zonder geloof.
Die normen werken twee kanten op, benadrukt Kremer. ‘Aan de ene kant leeft binnen gezinnen nog vaak de veronderstelling dat mannen werken en vrouwen voor de kinderen zorgen. Maar die traditionele rolpatronen zitten ook in de Nederlandse samenleving ingebakken: zo richten gemeenten, het UWV en werkgevers zich met hun werkbegeleiding vaker uitsluitend op mannen omdat zij denken: die vrouw zal wel bij het gezin willen blijven.’
Kremer noemt het rapport een wake-upcall voor beleidsmakers en werkgevers. Zij zouden in hun zoektocht naar schaars personeel veel meer oog moeten krijgen voor deze onbenutte werkkrachten. Dit is niet alleen goed voor de migranten zelf, die een hoger inkomen kunnen verkrijgen, maar ook voor werkgevers én de samenleving. Er hoeft in dat geval minder beroep te worden gedaan op uitkeringen en nieuwe arbeidsmigranten.
Kremer is de eerste om toe te geven dat het rapport van de Adviesraad geen ‘quick fix’ biedt. ‘We moeten investeren in het aanleren van de taal, mogelijk moeten werkgevers opleidingen aanbieden. Dat kost allemaal tijd, maar het gaat wel een stuk sneller op de werkvloer.’ Bovendien, voegt ze daaraan toe: arbeidsmigranten werven kost ook tijd. ‘Het lukt misschien niet allemaal direct morgen, maar er kan veel meer dan we nu denken.’
Dat inzicht heeft de afgelopen jaren al terrein gewonnen in Den Haag. Het laatste kabinet-Rutte zette eind 2023 op last van de rechter een streep door de zogeheten 24-wekeneis. Die schreef voor dat asielzoekers slechts drie maanden per jaar mogen werken. En dankzij de krapte op de arbeidsmarkt komen migranten langzamerhand meer en meer in het vizier van werkgevers.
Dat vertaalt zich in een hogere arbeidsparticipatie voor de meer recente migrantengroepen. Zo hebben migranten die de laatste tien jaar van buiten de EU naar Nederland zijn gekomen vaker binnen drie jaar betaald werk (47 procent) dan migranten die tussen 1999 en 2010 naar Nederland kwamen (40 procent). Ook het aantal tewerkstellingsvergunningen dat is aangevraagd zodat asielzoekers kunnen werken is afgelopen jaar verdubbeld, blijkt uit cijfers van UWV.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant