Hoewel 45 staatshoofden en regeringsleiders de Navo-top bijwonen, gaat alle aandacht uit naar Donald Trump. De Amerikaanse president wordt overladen met complimentjes en mocht zelfs overnachten bij het koningspaar. ‘Het doel van deze Navo-top is om Trump dichter tegen de borst te drukken’, ziet Amerika-correspondent Thomas Rueb.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
Dag Thomas, vanuit het vliegtuig naar Nederland deelde Donald Trump zeer vleiende berichten die hij van Navo-chef Mark Rutte had gekregen. Is Rutte bezig met een charmeoffensief?
‘Vleien is zacht uitgedrukt, Rutte prees Trump de hemel in. Hij geeft Trump in die berichtjes alle eer voor de nieuwe norm voor defensie-uitgaven binnen de Navo en voor de deal tussen Israël-Iran. Hij zegt dat niemand anders dat had kunnen bereiken. Daarmee probeert Rutte te laten zien dat de Navo niet een stugge alliantie is waar Trump niets mee te willen heeft. Hij wil laten zien dat Trump de Navo wel degelijk kan beïnvloeden, dat er naar hem wordt geluisterd. En dat het dus waardevoller voor hem is om dicht bij zijn bondgenoten te blijven.
‘De aanhoudende angst is dat Trump zijn dreigementen ooit waarmaakt en de Verenigde Staten uit de alliantie terugtrekt. Rutte wil op deze top bewijzen dat Trumps kritiek en zijn belangen wel degelijk door de Navo worden gehoord. Het is méér dan vleierij. Het doel van de Navo-top is om Trump tegen de borst te drukken en te hopen dat ook hij zijn armen opent.’
Lees ook
Ruttes lofzang op Trump komt online: ‘Er zitten ook limieten aan stroop smeren’
Daar komt nog bovenop dat koning Willem-Alexander en koningin Máxima hem uitnodigden om dinsdagavond na het staatsbanket in Paleis Huis ten Bosch te blijven slapen. Denk je dat Trump daar gevoelig voor is?
‘We weten dat Trump gevoelig is voor vleierij, dat is inmiddels een welbekende diplomatieke strategie die door leiders wereldwijd wordt toepast. In dit geval wordt niet alleen de spreekwoordelijke rode loper uitgerold, maar zelfs de koninklijke bedsprei voor hem opengeslagen.
‘Voor hem is zo’n uitnodiging de ultieme eerbetuiging, een signaal dat hij als president op gelijke voet staat met een koningshuis. Dat is de erkenning die Trump zoekt. De president ziet zichzelf als méér dan een uitvoerder van de wensen van de politiek. Trump gedraagt zich feitelijk als een soort monarch: vanuit een met bladgoud bekleed oval office regeert hij per decreet.’
Nederland zet zich ook in voor de zichtbaarheid van Oekraïne op deze top, maar daar zit Trump toch helemaal niet op te wachten?
‘Nee, terwijl dat voor Europa een topprioriteit is, ziet hij weinig fundamenteel belang in het overeind houden van Oekraïne. Tot nu toe lukt het de Europese leiders niet om Trump daarvan te doordringen. Dat zullen zij ook nu weer proberen. Hoe fijner en meer gewaardeerd Trump zich voelt in deze groep mensen, des te groter de kans dat hij naar hen zal luisteren. Dat is ook de hoop achter de geslijm. Nederlanders gniffelen erom, maar uiteindelijk kan dat wel degelijk een veiliger Europa opleveren.’
Het Witte Huis liet maandag weten dat Trump ondanks de Amerikaanse aanvallen op Iran ‘gewoon’ naar Nederland zou afreizen. Is de Navo-top belangrijk voor Trump?
‘Voor hem persoonlijk is het heel belangrijk. Hij is hier het absolute middelpunt en het is ook het moment dat hij de vruchten kan plukken van zijn machtspositie. Er zijn landen die iets van hem willen, die hem zullen vleien, die hem tegemoet zullen komen. Kijk naar wat Rutte zegt over Navo-norm. Eindelijk worden er afspraken gemaakt over een flinke verhoging van de defensie-uitgaven, waar Trump jaren geleden al de aanzet toe gaf.
‘De timing is voor Trump perfect. Vlak voor deze top heeft hij twee dingen bereikt. Met de aanvallen op Iran heeft hij de hele wereld eraan herinnerd waar de Amerikanen militair toe in staat zijn. Trump heeft bewezen dat hij, ondanks zijn America First-boodschap, niet bang is om bommen te laten vallen als dat hem uitkomt. Daar komt bovenop dat hij ook nog een – ten minste voorlopige – diplomatieke overwinning heeft behaald met een staakt-het-vuren tussen Israël en Iran. Dus voor hem zal het voelen alsof hij Nederland met geheven vuist binnenkomt voor een ereronde.’
Wordt dat in de VS ook zo gezien?
‘Er was de afgelopen dagen veel discussie over de wettigheid en wenselijkheid van Trumps besluit om Iraanse doelen te bombarderen. Ook binnen zijn eigen partij en achterban vonden veel mensen dat hij met vuur speelde en dreigde een wereldoorlog te ontketenen. Maar door het staakt-het-vuren lijkt die gok, voor nu, goed te hebben uitgepakt. Daarmee is tevens een andere, veel fundamentelere discussie in de kiem gesmoord: namelijk of hij als president wel zelfstandig mág besluiten om een ander land te bombarderen. Zowel Democraten als Republikeinen leverden zware kritiek, die zonder een staakt-het-vuren zeker luider was geworden.’
Vlak voordat hij op het vliegtuig stapte, haalde een woedende Trump nog uit naar Iran en Israël omdat zij zich niet aan het staakt-het-vuren zouden houden. Is Trump bang dat zij zijn succes verpesten?
‘Uiteraard. Op het moment dat Israël en Iran het staakt-het-vuren schenden, schenden ze eigenlijk hun afspraak met Trump. Dat ondermijnt zijn machtspositie. Vooral op Israël leek hij woest. Iran doet natuurlijk áltijd dingen die Amerika niet wil, dat is de aard van het beestje. Maar Israël is een bondgenoot. Als Israël zich niet aan het bestand houdt, ziet Trump dat als disloyaliteit en als ondankbaarheid, juist nadat hij hen met bommen te hulp is geschoten.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant