Hoewel 45 staatshoofden en regeringsleiders de Navo-top bijwonen, gaat alle aandacht uit naar Donald Trump. De Amerikaanse president wordt overladen met complimentjes en mocht zelfs overnachten bij het koningspaar. ‘Het doel van deze Navo-top is om Trump dichter tegen de borst te drukken’, ziet Amerika-correspondent Thomas Rueb.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
Dag Thomas, vanuit het vliegtuig naar Nederland deelde Donald Trump zeer vleiende berichten die hij van Navo-chef Mark Rutte had gekregen. Is Rutte bezig met een charme-offensief?
‘Vleiend is zacht uitgedrukt, hij prees Trump de hemel in. Rutte geeft Trump in die berichtjes alle eer voor de nieuwe norm voor defensie-uitgaven binnen de Navo en voor de deal tussen Israël-Iran. Hij zegt dat niemand anders dat had kunnen bereiken. Daarmee probeert Rutte te laten zien dat de Navo niet een stugge alliantie is waar Trump niets mee op heeft. Hij wil laten zien dat Trump de Navo kan beïnvloeden en dat het waardevoller voor hem is om dicht bij zijn bondgenoten te blijven.
‘De angst is natuurlijk dat Trump zijn dreigementen waar maakt en de Verenigde Staten uit de alliantie terugtrekt. Rutte wil op deze top bewijzen dat Trumps kritiek en zijn belangen wel degelijk door de Navo gehoord worden. Het is meer dan vleierij. Het doel van de Navo-top is om Trump tegen de borst te drukken en te hopen dat hij ook zijn armen opent.’
Daar komt nog bovenop dat koning Willem-Alexander en koningin Máxima hem uitnodigden om dinsdagavond na het staatsbanket in Paleis Huis ten Bosch te blijven slapen. Denk je dat Trump daar gevoelig voor is?
‘We weten natuurlijk dat Trump gevoelig is voor vleierij, dat is inmiddels een bekende diplomatieke strategie. In dit geval wordt niet alleen de spreekwoordelijke rode loper uitgerold, maar wordt ook de koninklijke bedsprei voor hem opengeslagen.
‘Voor hem is zo’n uitnodiging de ultieme eerbetuiging, omdat het betekent dat hij als president op gelijke voet met het koningshuis staat. Dat is de erkenning die Trump zoekt. Hij ziet zichzelf als president als meer dan een uitvoerder van de wensen van de politiek. Hij gedraagt zich eigenlijk ook als een soort monarch. Hij bekleedt het oval office met goud en regeert per decreet.’
Nederland zet zich ook in voor de zichtbaarheid van Oekraïne op deze top, maar daar zit Trump toch helemaal niet op te wachten?
‘Nee, hij ziet het belang gewoon niet van het overeind houden van Oekraïne, terwijl dat voor Europa een topprioriteit is. Tot nu toe lukt het de Europese leiders niet om Trump van dat belang te doordringen. Het idee is natuurlijk wel dat hoe fijner Trump zich voelt in specifiek deze groep mensen, des te groter de kans dat hij naar hen zal luisteren. Nederlanders gniffelen om dat geslijm bij Trump, maar uiteindelijk kan het een veiliger Europa opleveren.’
Het Witte Huis liet maandag weten dat Trump ondanks de Amerikaanse aanvallen op Iran ‘gewoon’ naar Nederland zou afreizen. Is de Navo-top belangrijk voor Trump?
‘Voor hem persoonlijk is het heel belangrijk. Hij is het absolute middelpunt en het is ook het moment dat hij de vruchten kan plukken van zijn machtspositie. Er zijn landen die iets van hem willen, die hem zullen vleien, die hem tegemoet zullen komen. En eindelijk worden er afspraken gemaakt over een flinke verhoging van de Navo-norm voor defensie-uitgaven, waar hij jaren geleden al de aanzet toe heeft gegeven.
‘De timing is voor Trump perfect omdat hij vlak voor deze top twee dingen heeft bereikt. Met de aanvallen op Iran heeft hij de hele wereld laten zien wat de Amerikanen kunnen en dat hij ondanks zijn America First-boodschap niet bang is om bommen te laten vallen als dat hem uitkomt. Vlak daarna heeft hij een (voorlopige) diplomatieke overwinning behaald met een staakt-het-vuren tussen Israël en Iran. Dus voor hem voelt het echt alsof hij Nederland met geheven vuist binnenkomt voor een ereronde.’
Wordt dat in de VS ook zo gezien?
‘Er was de afgelopen dagen veel discussie over de wettigheid en wenselijkheid van Trumps besluit om Iraanse doelen te bombarderen. Ook binnen zijn eigen partij en achterban vonden veel mensen dat hij met vuur speelde en dreigde een wereldoorlog te ontketenen. Maar door het staakt-het-vuren lijkt zijn gok goed te hebben uitgepakt. Daarmee is ook een veel meer fundamentele discussie even gestaakt: namelijk of hij als president wel het recht heeft om zelfstandig te besluiten om een ander land te bombarderen.’
Vlak voordat hij op het vliegtuig stapte, haalde een woedende Trump nog uit naar Iran en Israël omdat zij zich niet aan het staakt-het-vuren zouden houden. Is Trump bang dat zij zijn succes verpesten?
‘Zeker. Op het moment dat Israël en Iran het staakt-het-vuren schenden, schenden ze eigenlijk hun afspraak met Trump. Dat ondermijnt zijn machtspositie. Iran doet natuurlijk altijd dingen die Amerika niet wil, maar Israël is een bondgenoot. Als Israël zich niet aan het bestand houdt, ziet Trump dat als disloyaliteit en als ondankbaarheid nadat hij hen juist te hulp is geschoten.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant