is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Als Israël zijn militaire successen niet weet te vertalen in duurzame politieke oplossingen, zal het geweld steeds terugkeren, in Gaza en elders.
De Amerikaanse president Donald Trump smeekte Israël en Iran bijna om zich aan het door hemzelf aangekondigde bestand te houden, met een voor Trump-begrippen zeer ongebruikelijke nederigheid. Hij is dan ook doodsbenauwd dat de VS worden meegezogen in een nieuwe forever war in het Midden-Oosten, terwijl hij juist beloofd heeft een einde te maken aan de rol van Amerika als politieman van de wereld.
Israël noch Iran heeft belang bij het voortzetten van de strijd. Israël heeft zijn doeleinden grotendeels bereikt, en zal zich niet de woede van Trump op de hals willen halen, nadat de Amerikanen de Iraanse nucleaire installaties in Fordo hebben gebombardeerd. Iran lijkt simpelweg te zwak om serieus terug te vechten.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Vanuit Israëlisch perspectief is de campagne tegen Iran een groot succes. Na de Hamas-aanval van 7 oktober werd de Israëlische premier Benjamin Netanyahu keer op keer door het Westen gewaarschuwd om de strijd niet te escaleren.
Een aanval op Iran en Hezbollah in Libanon zou een grote regionale oorlog kunnen ontketenen, met rampzalige gevolgen voor de wereld. Netanyahu negeerde hooghartig alle vermaningen, escaleerde toch en won. Hezbollah en Iran bleken niet opgewassen tegen de militaire macht van Israël.
De grote regionale oorlog bleef uit en Israël staat er sterker voor dan ooit. Hamas en Hezbollah zijn gedecimeerd, de Syrische president Assad is verjaagd. Iran is zijn bondgenoten kwijt en heeft sterk aan macht ingeboet.
Ook wie het beleid van Netanyahu verafschuwt, zal er niet om treuren dat Iran verzwakt is en een Iraanse kernbom verder uit zicht is geraakt. Het Iraanse regime voert een religieus schrikbewind tegen zijn eigen burgers, steunt de Russische agressie-oorlog in Oekraïne en speelt een kwalijke, destabiliserende rol in zijn eigen regio.
Maar de complexe problemen van het Midden-Oosten laten zich niet oplossen met louter militaire middelen. Als Israël zijn successen op het slagveld niet weet te vertalen in duurzame politieke oplossingen, zal het geweld steeds terugkeren, in Gaza en elders.
Veel experts wijzen erop dat het Iraanse nucleaire programma waarschijnlijk vertraging heeft opgelopen, maar niet is uitgeschakeld. Volgens sommigen kan Iran juist gestimuleerd worden om versneld een kernbom te ontwikkelen.
Want dat is de impliciete boodschap van de Israëlisch-Amerikaanse aanval aan de Iraanse ayatollahs en andere machthebbers: zolang je geen kernbom hebt, ben je kwetsbaar voor aanvallen van buitenaf. Het is een gevaarlijke boodschap in een chaotische wereld waarin het taboe op nucleaire bewapening snel erodeert.
De diplomatieke onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma moeten daarom snel worden hervat. De zwakke positie van Iran moet worden aangewend om zijn nucleaire programma aan banden te leggen. De Amerikanen zullen daarbij het voortouw moeten nemen. Alleen zij kunnen serieus druk uitoefenen op Iran en Israël.
Helaas heeft Donald Trump zich tot dusverre laten kennen als een grillige en onbetrouwbare onderhandelaar. Het bombarderen van Fordo in het kielzog van de Israëlische aanvallen is één ding, het vinden van een politieke oplossing die de wereld veiliger maakt iets heel anders.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant