Israël en Iran hebben elkaar maandag hevig bestookt. Israël viel aan met tientallen gevechtsvliegtuigen en bombardeerde militaire hoofdkwartieren in Teheran. Iran sloeg terug met met zware langeafstandsraketten en trof de stroomvoorziening in het zuiden.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Meer dan vijftig Israëlische straaljagers zwermden uit boven de Iraanse hoofdstad Teheran. Daar doodden ze volgens het Israëlische leger ‘honderden leden van de Revolutionaire Garde’. Ze verwoestten militaire commandocentrales, beschoten de beruchte Evin-gevangenis, troffen een raketopslag en bestookten fabrieken waar raketten en drones werden gemaakt.
Israëlische media meldden dat ook het hoofdkwartier van de Basij militie in Teheran werd gebombardeerd. Deze paramilitaire groep wordt gezien als een van de steunpilaren van de Revolutionaire Garde. De groep wordt ingezet om orthodoxe kledingregels af te dwingen en om protesten te onderdrukken. Ook een hoofdkwartier van Tharallah, de afdeling van de Revolutionaire Garde die verantwoordelijk is voor de bescherming van Teheran, werd getroffen.
Iran beantwoordde de bombardementen met enkele barrages van langeafstandsraketten, waardoor in bijna heel Israël het luchtalarm afging. Miljoenen mensen werden de schuilkelders ingejaagd. Enkele raketten werden onderschept, maar één raket sloeg in bij de elektriciteitscentrale in de kustplaats Ashdod. Daardoor werd de stroomvoorziening in het zuidelijk deel van Israël ontregeld. Volgens het Israëlische leger raakte niemand gewond.
In de massale Israëlische luchtaanval op Teheran werd ook de poort van de Evin-gevangenis vernield, maar onbekend is of en hoeveel gevangenen er hebben kunnen ontsnappen. Volgens Iran was de situatie rond de gevangenis ‘onder controle’. Evin is de grootste politieke gevangenis van Iran, met een capaciteit van vijftienduizend gevangenen. De naam Evin wordt soms in verband gebracht met westerlingen die in Iran worden vastgehouden wegens vermeende spionage, vaak als wisselgeld in onderhandelingen. Op dit moment zouden er zo’n twintig westerlingen vastzitten, onder meer op verdenking van spionage.
De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, benadrukte dat in Evin ‘vijanden van het Iraanse bewind’ zitten. Het bombarderen van de ingang zou de politieke tegenstanders van de Iraanse leider ayatollah Ali Khamenei een kans geven te ontsnappen, en dat zou de kansen op een regimewisseling in Iran vergroten. Israël is al lange tijd voorstander van het einde van het huidige bewind van Khamenei. Volgens premier Benjamin Netanyahu is die regimewisseling ‘geen doel’ van de huidige bombardementen, maar ‘kan zij er wel het resultaat ervan zijn’.
Israël bestookte maandag ook de twee toegangswegen naar de ondergrondse nucleaire installatie bij de stad Fordo, die zondag al door de Verenigde Staten was gebombardeerd. President Trump had gezegd dat die hele installatie was ‘weggevaagd’. Israël verklaarde dat het met het bombardement wilde verhinderen dat vrachtwagens Fordo in en uit konden rijden.
Maandag werd de hele dag gespeculeerd over de precieze omvang van de schade die de Amerikaanse bombardementen hadden aangericht, met onder meer ‘bunkerbrekers’ die doelen diep onder de grond konden opblazen. Terwijl Trump de actie een doorslaand succes noemde, zei de directeur van atoomagentschap IAEA, Rafael Grossi, dat op dit moment ‘niemand in staat is de ondergrondse schade in Fordo te schatten’.
De IAEA had geen bericht over verhoogde straling ontvangen. Dat kon erop wijzen dat de schade meeviel, of dat Iran voor de eerste bombardementen verrijkt uranium en andere wezenlijke spullen al elders in veiligheid had gebracht.
Israëlische straaljagers hielden maandag ook buiten Teheran huis. Vijftien gevechtsvliegtuigen vlogen naar de Iraanse stad Kermenshah, niet ver van de grens met Irak, waar ze raketlanceerinstallaties bestookten. Het Israëlische leger meldde verder dat het zes vliegvelden had gebombardeerd, waarbij landingsbanen, geparkeerde straaljagers en bunkers werden getroffen.
Israël werd bij zijn grootscheepse luchtaanvallen kennelijk nergens gehinderd door Iraans luchtafweergeschut. Het enige Israëlische slachtoffer van de dag was een onbemande drone die maandagochtend boven Iran werd neergehaald.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant