De EU schort vooralsnog het handelsverdrag met Israël niet op. De Europese ministers van Buitenlandse Zaken blijven hopen dat de regering-Netanyahu met ‘dialoog’ overtuigd kan worden haar militaire acties in Gaza te stoppen en hulpkonvooien toe te laten.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Een kritisch rapport van EU-buitenlandchef Kaja Kallas over grootschalige schendingen van de mensenrechten in Gaza door Israël bracht maandag geen overeenstemming tussen de EU-landen over mogelijke strafmaatregelen. Spanje en Ierland menen dat dit ‘vernietigende rapport’ alle reden is om nu al de handelsbetrekkingen met Israël stop te zetten. Duitsland, Italië en Griekenland zijn daar fel tegen gekant. Ook minister Caspar Veldkamp – op wiens verzoek het rapport werd opgesteld – hield de boot af.
Kallas zei na afloop van het overleg met de ministers dat de discussie ‘intens’ was geweest. Donderdag bespreken de Europese regeringsleiders de situatie in Gaza en het optreden van Israël daar. Met die bevindingen probeert Kallas vervolgens de regering van Benjamin Netanyahu onder druk te zetten. ‘Dit is het begin van een debat, niet het eind’, aldus de EU-buitenlandchef.
In haar rapport – gebaseerd op gedetailleerde informatie van vooral VN-organisaties – concludeert Kallas dat Israël de mensenrechten in Gaza en op de Westoever schendt. Respect voor die rechten is een voorwaarde in het handelsverdrag. ‘Een heldere conclusie’, aldus Kallas.
Het ging de meeste EU-landen evenwel te ver om onmiddellijk de handelsbetrekkingen met Israël geheel of gedeeltelijk op te schorten. Het meest uitgesproken was de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Johann Wadephul. ‘Israël is een democratische rechtsstaat’, zei de Duitse minister. Hij beaamde dat de situatie in Gaza vreselijk is, maar meent dat verbetering ervan vergt dat de EU met Israël in gesprek blijft. ‘We hebben juist nu het handelsverdrag nodig en mogen dit op geen enkele wijze in twijfel trekken.’
De Oostenrijkse, Griekse, Italiaanse en Hongaarse bewindslieden zaten op dezelfde lijn. ‘Zware verklaringen veranderen de situatie in Gaza niet’, zei de Italiaanse minister Antonio Tajani.
Volgens de Spaanse minister José Manuel Albares daarentegen, is het de hoogste tijd dat de EU een vuist maakt. ‘Woorden stoppen deze oorlog niet’, aldus Albares. Hij kreeg bijval van zijn Ierse collega Simon Harris, die sprak over een ‘gruwelijke genocide in Gaza’ door de Israëlische militaire acties en de blokkade van hulpkonvooien. Harris benadrukte dat de EU nu actie moet ondernemen. ‘Die mensenrechtenverplichtingen in het verdrag zijn niet louter leuk om te hebben. Ze betekenen iets, de geloofwaardigheid van de EU staat op het spel.’
Veldkamp zei na afloop alle begrip te hebben voor de frustratie van zijn Spaanse en Ierse collega’s. Ook hij wil dat Israël de blokkade van de hulpkonvooien met voedsel en medicijnen opheft en een staakt-het-vuren in acht neemt. Dat vereist volgens Veldkamp samen optrekken, ook al kost dat meer tijd. ‘De Brusselse molens draaien soms langzamer dan je wilt. Maar met 27 samen sta je sterker om Israël onder druk te zetten.’
Kallas zegde toe volgende maand handelsbeperkingen voor te stellen als Israël zijn opstelling niet verandert. Voor deze maatregelen is de steun van een ruime meerderheid van de lidstaten nodig, soms zelfs unanimiteit. Die steun is geenszins verzekerd.
Luister hieronder naar onze podcast ‘de Volkskrant Elke Dag’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant