Als het aan GroenLinks-PvdA ligt, exporteert Nederland geen wapens meer naar Israël. Ook niet voor de luchtverdediging. Drie vragen over hoe afhankelijk Israël van Nederland is.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Wat weten we over de Nederlandse bijdrage aan de Israëlische luchtverdediging?
Sinds 7 oktober 2023 zijn er twee vergunningen voor wapenexport afgegeven die (mogelijk) ten behoeve van de Israëlische luchtverdediging komen: een ter waarde van 53.800 euro voor ‘delen voor radarsystemen voor luchtafweer’, en een ter waarde van 266.750 euro voor ‘delen voor radarsystemen’. In antwoord op Kamervragen erkende minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (NSC) eerder deze maand dat Nederland onder meer onderdelen voor het Iron Dome-luchtverdedigingssysteem levert.
Sinds 2005 heeft Nederland voor 13,6 miljoen euro aan wapenexport naar Israël goedgekeurd die mogelijk voor luchtafweer is bedoeld. Het gaat hoofdzakelijk om radaronderdelen en -technologie, en een paar vergunningen voor delen voor luchtafweer. Raketten staan niet op de lijst.
Hoe staat de Israëlische luchtverdediging er momenteel voor?
De Israëlische luchtverdediging staat wereldwijd bekend om haar betrouwbaarheid. Rakettensalvo’s van Hamas en Hezbollah leiden meestal niet tot gewonden, laat staan doden. Bij de raketaanvallen van Iran is dat anders: daarbij zijn in anderhalve week tijd zeker 25 doden en ongeveer 2.500 gewonden gevallen.
Dat komt doordat geen enkel luchtafweersysteem onfeilbaar is, ook dat van Israël niet. Door het grote aantal raketten dat Iran afvuurt, glippen er meer door het Israëlische raketschild.
Een bijkomend probleem is dat het Israëlische leger volgens Amerikaanse media kampt met een tekort aan raketten voor Arrow 3, het luchtverdedigingssysteem dat ballistische raketten neer kan halen. Als het conflict met Iran nog enkele weken voortduurt, zouden de voorraden op kunnen raken.
Het Israëlische leger wil niet ingaan op de munitievoorraden, maar is naar eigen zeggen ‘voorbereid en klaar voor elk scenario’. Het aantal raketten dat Iran heeft afgevuurd sinds het begin van de oorlog zou lager zijn dan de Israëlische voorspellingen vooraf. Toch sturen de Verenigde Staten meer van hun eigen luchtafweer richting Israël.
Wat als Nederland geen onderdelen meer zou leveren?
Aangezien de Nederlandse bijdrage beperkt is, zouden ook de gevolgen van een wapenembargo vermoedelijk beperkt zijn. Israël maakt veel van zijn wapens – zoals de Arrow 3-raketten – zelf. Wat het importeert, haalt het land doorgaans uit verschillende bronnen, om niet te afhankelijk te worden van één partij.
De Nederlandse leveringen zijn bovendien bedoeld voor het Iron Dome-systeem, dat vooral tegen raketten uit Gaza en Libanon beschermt. In de oorlog met Iran zijn andere luchtverdedigingssystemen, zoals Arrow 3, belangrijker.
De Nederlandse discussie over een wapenembargo leidt in Israël daarom nog niet tot onrust. Een embargo namens de gehele Europese Unie zou meer effect sorteren, maar het is ondenkbaar dat landen als Duitsland daarmee in zouden stemmen. De kans op een embargo vanuit de VS, het land waar Israël militair het afhankelijkst van is, is zo mogelijk nog kleiner.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant