is filmrecensent en schrijft een column over hedendaagse beeldcultuur.
In de rubriek Pics werpt filmrecensent Floortje Smit haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.
Walt Disney is niet dood, hij leeft. Vanaf 17 juli zal hij een publiek toespreken vanaf een podium in Disneyland.
Voor mensen die nog in een allang ontkracht broodjeaapverhaal geloven: nee, dit betekent niet dat Disney na zijn dood in 1966 daadwerkelijk is ingevroren en nu is ontdooid. Het is een robot. Een robot met vermoeide ogen, ouderdomsvlekken en dezelfde stem en oogknipperfrequentie als de overleden Disney. De meest levensechte animatronic ooit gecreëerd, aldus de ontwerpers, zodat je ‘kunt ervaren hoe het is om in zijn aanwezigheid te zijn’.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Eén kleinkind van Disney bleek boos. Haar opa wílde helemaal geen robot worden, schreef Joanna Miller op Facebook. Als een van de weinige mensen mocht ze de animatronic vervolgens al zien. ‘Ik heb gehuild’, vertelde ze aan de Los Angeles Times. Het was hem niet. ‘Je kunt geen leven blazen in iets dat zielloos is.’
Zou Disney inderdaad geen robot willen zijn? Hij heeft dat nooit in het openbaar gezegd, stellen de makers. En als er iemand juist enthousiast was over het tot leven wekken van technologie, was hij het wel. In de jaren zestig zette hij – altijd gefascineerd door de nieuwste technieken – een ambitieuze animatronicsafdeling op. Hét prestigeproject werd een robot van president Abraham Lincoln, die niet van echt te onderscheiden mocht zijn.
Critici hadden vooraf hetzelfde bezwaar als Miller, zo blijkt uit de uitgebreide documentaire Disney’s Animatronics: A Living History. Mag je een dode zonder diens toestemming tot leven wekken? Die morele vraag verstomde grotendeels toen het resultaat eindelijk te zien was. De verwondering overwon.
Als je nu naar die Lincoln-robot kijkt, is het verbazingwekkend dat het publiek die zo levensecht vond. Houterig toch? Stiekem is dat het betoverende aan mechanische poppen: dat er altijd íéts wringt. Maar wat precies? En dan kom je, via Frankenstein en Pinocchio, al snel bij de filosofische kwestie van wat een mens nu echt een mens maakt.
We zien die beperkingen extra omdat we inmiddels verwend zijn door de computertechnieken. Digitaal iemand tot leven wekken kan zó realistisch dat er eigenlijk amper echt discussie over is – ook nu overwint de verwondering.
Des te relevanter dat Miller het weer expliciet bevraagt. Haar opa was er destijds overigens helemaal niet mee bezig. Waarom wilde hij Lincoln tot leven wekken? Het is onduidelijk, aldus de documentaire. Gewoon, omdat het kon, misschien. Al kan het ook te maken hebben met Disneys befaamde controlezucht en perfectionisme. Als dit werkte, hoefde hij niet meer afhankelijk te zijn van feilbare acteurs of animators. Dan kon hij écht alles zelf bepalen. Als een marionettenspeler.
Daarom vermoed ik dat Miller gelijk heeft: dat soort types willen zélf nooit een marionet zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant