Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Overal oorlog, maar één dorp houdt moedig stand als ‘stad van vrede’. Toch is Den Haag een vesting vanwege de Navo-top; de operatie heet ‘Orange Shield’, een stoere oorlogsnaam. Tienduizend militairen, gevechtshelikopters in de lucht, zelfs de ankerliggers op de Noordzee moeten weg uit angst voor de vijand.
‘Wie vrede wil, moet zich op oorlog voorbereiden’ heet het boek van de afgezwaaide admiraal Rob Bauer, een veelgehoord argument voor het besteden van miljarden aan wapentuig. De boekpresentatie is in Nieuwspoort (kaartjes 19 euro) maar op diezelfde maandagavond is er ook een vredesconferentie in Transvaal (gratis) waar wijkbewoners als Marina en Debbie duidelijk vertellen hoe je dat doet: de lieve vrede bewaren in soms grimmige omstandigheden.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het is ‘geen verschil maken tussen mensen’, zegt Marina. Debbie zegt: ‘We zien te veel neer op anderen.’ Zachte woorden in een harde wijk.
Het is in de Julianakerk, omgebouwd tot vijfsterrenbuurthuis Juliana Plaza. We zitten als regeringsleiders om ronde, gedekte tafels onder het hoge plafond; geruisloos worden hapjes geserveerd. ‘Welkom in de samenleving’, had directeur Atalay Celenk gezegd bij binnenkomst, en hij zet me aan tafel bij zeven dames die je in geen geval soft kunt noemen.
‘Wij zijn geen wereldleiders’, begint moderator Fatima, maar vrede begint op straat bij de ‘gewone mensen’. Ook dat klinkt soft, maar is het niet.
Jozias van Aartsen is aanwezig, oud-burgemeester en oud-minister van Buitenlandse Zaken – een man van de internationale stad maar ook van deze ‘fijne, warme’ buurt, waar hij vrijwilliger is. Wat vrede betreft: toen hij de rellen in de Schilderswijk voor de kiezen kreeg, ‘heb ik op die jongens een beroep gedaan: jullie moeten me helpen, zeg je leeftijdsgenoten dat ze zich gedragen, en zo is het gegaan’. Zijn ‘kompas’ in het leven: ‘Wat u niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.’ Andere taal dan die van admiraal Bauer.
Het kleine en het grote, ‘tijdens die Navo-top kunnen ze praten wat ze willen’, zegt Jeanet, die 86 is, ‘maar vriendschap is het enige wat de wereld bij elkaar kan houden’. ‘Vrede begint met het begroeten van je buren’, zeggen ze aan mijn tafel, ook al doen ze het zelf ‘te weinig’.
Debbie woont tweehoog, en vertelt wat er gebeurt als ze boodschappen heeft gedaan en haar auto parkeert: de jongen uit Jemen die altijd in de portiek staat te roken helpt haar de tassen naar boven dragen. Ze is nu 75 maar werkte lang in de wijkzorg. ‘Als je met angst loopt lukt dat niet in deze buurten, dus ik vroeg die jeugd ’s avonds gewoon de weg. Het gaat erom dat je contact maakt.’
Marina heeft dezelfde tactiek: ‘Als het laat is en ze zitten op de hoek van de straat lawaai te maken doe ik de ramen open en zeg: hé goedenavond jongens, denken jullie dat oma vanavond nog kan slapen?’ Ze zegt ook: ‘De Schilderswijk is not for the weak, maar iedereen heeft een verhaal. Dat moet je begrijpen, hard ertegenin gaan werkt niet.’
Ik vraag of die tactiek ook zou werken in de grote wereld. ‘Dat is een denkvraag’, zegt Marina. ‘Het gaat daar om macht en geld,’ zegt Debbie. Marina: ‘Maar weet je, liefde is de grote aanpak voor iedereen.’
Tafelvoorzitter Rishmie zegt dat het voor haar generatie ingewikkelder is om leeftijdsgenoten aan te spreken op wangedrag. Maar ook dan geldt: ‘Niet bang zijn.’ ‘Ik woon veertig jaar in deze wijk, dan durf je wel wat.’ Aan een andere tafel zegt oud-senator Hanneke Gelderblom: ‘Geef nooit de hoop op dat het mogelijk is met de ander te praten. Verlies nooit de hoop.’
Ervaringstaal in een stad waar niet alleen de vestingmuren hoog worden opgetrokken, maar ook het budget voor wapentuig. Daar is in de Tweede Kamer een dag later weinig discussie over.
Na afloop vraag ik Atalay ernaar. Hij spreidt zijn armen en zegt: ‘Weet je wat het is, bewapening is een verdienmodel, bepaalde mensen worden daar rijk en machtig van. Wie vrede wil moet zich niet op wapens focussen, dat weet iedereen; als ze er zijn worden ze gebruikt. Vrede levert gewoon te weinig geld op, helaas.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns