Zo’n vijf dagen na de aanval op Iran breidt Israël de bewegingsruimte in het Iraanse luchtruim uit. Teheran lijkt geen antwoord te hebben op de Israëlische bommencampagne. Zelfs de Iraanse raketaanvallen op Israël worden ontregeld.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Niets blijft het Iraanse leiderschap deze dagen bespaard terwijl Israëlische F-35’s en F-16’s doelwit na doelwit onder vuur blijven nemen. Op maandag zette Israël de ‘onthoofding’ van de Iraanse militaire top door met de moord op de nieuwe legerchef, generaal-majoor Ali Shadmani.
Zijn voorganger was al op de openingsdag van de Israëlische aanval gedood. Iran’s hoogste leider ayatollah Ali Khamenei prees Shadmani vrijdag nog voor zijn ‘waardevolle ervaring’. Khamenei lijkt ook te moeten vrezen voor zijn leven, nu de Israëlische premier Benjamin Netanyahu de uitschakeling van de Iraanse leider niet lijkt uit te sluiten. ‘Het zal het conflict tot een einde brengen’, dreigde Netanyahu.
De ongekende vrijheid die de Israëlische luchtmacht in het Iraanse luchtruim heeft, werd Teheran ook op zondag op pijnlijke wijze duidelijk gemaakt. Helemaal in het noordoostelijke puntje van Iran, op zo’n 2.300 kilometer van Israël, bombardeerde dat op het Mashhad-vliegveld een tankervliegtuig. Deze toestellen kunnen gevechtsvliegtuigen in de lucht bijtanken. Het was de diepste luchtaanval tot nu toe in Iran en een van de verste die de Israëlische luchtmacht ooit heeft uitgevoerd.
Jarenlang wilde Iran de wereld laten geloven dat een aanval op het nucleaire programma de regio in een bloedige oorlog zou storten. Maar de machteloosheid die Teheran nu militair ten toon spreidt, hadden weinigen kunnen voorzien.
Iran probeert elke dag terug te slaan met raketaanvallen op Israël. Maar die reactie lijkt in niets op de campagne waarmee Teheran dagen voor de Israëlische luchtaanvallen dreigde: een massale wraakactie met honderden raketten.
Zo’n acht maanden nadat Israël de Iraanse luchtverdediging flink had verzwakt, betaalt deze operatie zich nu uit. Iran had toen voor de tweede keer honderden drones en raketten op Israël afgevuurd, na de Israëlische uitschakeling van de leiders van Hamas en Hezbollah. In plaats van te reageren met een grote tegenaanval, kozen de Israëliërs voor een chirurgische operatie waaraan weinig ruchtbaarheid werd gegeven.
Door de Iraanse luchtverdediging aan te vallen, wilde Israël de deur wagenwijd openzetten voor een toekomstige aanval op Iran. De val van het Assad-regime in december heeft de aanvalsroute via Syrië makkelijker gemaakt en daarmee ook de luchtoperaties in Iran.
Dagelijks stuurt Israël F-35’s, F-16’s en F-15’s, bijgestaan door tankervliegtuigen en radartoestellen, richting Iran om tientallen doelwitten tegelijk aan te vallen. Al na een paar dagen van bombardementen was een veilige luchtcorridor geopend richting Teheran, zo liet Jeruzalem weten. Om het luchtoverwicht nog verder uit te breiden, bestookt Israël luchtmacht- en helikopterbases en luchtverdedigingssystemen.
Dat moet voorkomen dat de Iraanse gevechtsvliegtuigen op deze bases, zoals de Russische MiG-29’s en verouderde Amerikaanse F-14’s, een gevaar kunnen vormen voor de Israëlische toestellen. Zo vernietigde Israël maandag op een luchtmachtbasis bij Teheran twee F-14’s bij een luchtaanval.
Ook zijn er berichten dat Israël op grote schaal gebruik maakt van drones om doelwitten in kaart te brengen, op te sporen, te volgen en uit te schakelen. Vaststaat dat Israël over uitstekende inlichtingen beschikt, zoals de moord op generaal-majoor Ali Shadmani dinsdag weer liet zien. En in de eerste uren van de aanval op Iran werden al de toenmalige chef-staf en vijf andere generaals, evenals atoomwetenschappers, bij gerichte aanvallen gedood.
Volgens Israëlische functionarissen zijn de huidige operaties in Iran het product van jarenlange vergaring van informatie, infiltraties door commando’s en het in de gaten houden van potentiële doelwitten, zoals hoge militairen en atoomwetenschappers.
Hierbij maakte de Mossad gebruik van tegenstanders van het Iraanse regime. ‘Wij gaan te werk volgens een gestructureerd, grondig, professioneel plan dat zich steeds verder ontwikkelt’, aldus de hoogste Israëlische militair, chef-staf Eyal Zamir. ‘De luchtmacht valt de Iraanse infrastructuur en het nucleaire programma op een precieze en uitgebreide manier aan, meer nog dan wat de vijand ooit had verwacht.’
De lijst van doelwitten die inmiddels zijn aangevallen, naast de nucleaire installaties, atoomwetenschappers en hoge militairen, wordt met de dag langer. Het varieert van ministeries in het hart van Teheran tot raketbases, militaire konvooien, mobiele raketlanceerplatforms in West-Iran, militaire fabrieken, wapenopslagplaatsen van de Revolutionaire Garde, oliedepots-en raffinaderijen en raketfaciliteiten in onder andere Shiraz.
Om te voorkomen dat de Iraanse leiders militair snel kunnen reageren en terugslaan, heeft naast vernietiging van de luchtverdediging ook uitschakeling van het raketgevaar nu de hoogste prioriteit. De Israëlische gevechtsvliegtuigen en drones maken constant jacht op de lanceerinrichtingen om te voorkomen dat raketten worden afgeschoten richting Israël.
De Israëlische luchtmacht beweert tot nu toe zo’n 120 lanceerinrichtingen te hebben vernietigd. Dit zou een derde van de Iraanse capaciteit zijn. De luchtmacht erkent echter ook dat het niet in staat is om het hele arsenaal te vernietigen, onder andere omdat de lanceerinrichtingen mobiel zijn en makkelijk verplaatst kunnen worden. Tijdens de Golfoorlog van 1991 was het Westen ook niet in staat om alle Iraakse lanceerinrichtingen te vernietigen, waardoor Irak Scud-raketten kon blijven afvuren op Israël.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant