Fleur Agema (PVV) liet bij haar vertrek als minister van Volksgezondheid veel niet afgeronde dossiers achter. Als beoogd demissionair minister van Volksgezondheid zal Daniëlle Jansen (NSC) snel op zoek moeten naar politieke medestanders. Veel ervaring heeft ze niet.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid.
Het is niet dat Jansen (54) nog maar net komt kijken in Den Haag, maar het is goed voorstelbaar dat sommige ambtenaren op het ministerie van Volksgezondheid zondag hun nieuwe beoogd bewindspersoon toch even moesten googlen. Het is ook nog niet zo lang geleden dat de NSC’er – die de uit het demissionaire kabinet vertrokken Fleur Agema moet opvolgen – een functie in de luwte vervulde.
Voordat ze anderhalf jaar geleden Kamerlid werd voor haar partij, stond de carrière van Jansen in het teken van wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidszorg. Als docent en onderzoeker was ze jarenlang verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen en het UMCG, en hield ze zich bezig met onder meer publieke gezondheid en preventie.
Een politieke carrière was lang ver weg, totdat ze twee jaar geleden door NSC-oprichter Pieter Omtzigt werd gevraagd om mee te schrijven aan het partijprogramma en terecht kwam op een 14e plek op de kandidatenlijst. Aan vakblad Zorgvisie vertelde Jansen dat ze de stap zette omdat ze het ‘teleurstellend’ vond dat er in de praktijk weinig met onderzoeken werd gedaan. In de politiek zou ze ‘het verschil’ kunnen maken.
In de afgelopen anderhalf jaar als Kamerlid probeerde Jansen dat door verschillende moties in te dienen, maar grote initiatieven bleven uit. De NSC’er bleef in de Kamer grotendeels binnen de lijnen van de coalitie.
Doordat ze er niet met een gestrekt been inging, kan ze zich zonder al te veel bochten achter de dossiers scharen die Agema op haar bureau heeft gelegd. Toch wordt het voor Jansen allerminst makkelijk, al is het maar omdat haar voorganger veel losse eindjes achterlaat.
Het beste voorbeeld daarvan is de voorgenomen verlaging van het eigen risico. Voor Agema was dat plan – waarmee ze wilde voorkomen dat mensen met weinig geld de zorgsector gaan mijden – een van haar kroonjuwelen. Maar de PVV’er heeft het achtergelaten nog voordat het door de Kamer is geloodst.
Met het vertrek van de PVV uit de coalitie is het ook meteen een stuk onzekerder geworden of het plan überhaupt nog levensvatbaar is. In de coalitie is van de drie overgebleven partijen enkel nog de BBB uitgesproken voorstander.
Bovendien neemt de kritiek toe nu de gevolgen duidelijker worden. Waarschijnlijk zal de zorgvraag door de verlaging toenemen, met hogere zorgkosten tot gevolg. In april berekende het ministerie zelf dat de zorgpremie met zo’n 200 euro per jaar omhoog moet. Dat bedrag zal dan gecompenseerd worden door een lagere inkomstenbelasting, maar het is zeer de vraag of dat voor iedereen gunstig uitpakt.
Maandag kwam daar de forse kritiek van de Raad van State bovenop. In een advies over het wetsvoorstel waarin de verlaging moet worden geregeld, concludeert de Raad dat juist kwetsbare groepen erop achteruit zullen gaan en dat de houdbaarheid van de zorg in het geding komt. De Raad adviseert aan het demissionaire kabinet om het plan niet in de huidige vorm aan de Kamer voor te leggen.
Of Jansen het plan ook daadwerkelijk moet gaan verdedigen, is nog de vraag. De Kamer buigt zich deze week over de vraag of het wetsvoorstel al dan niet controversieel wordt verklaard.
Wat al wel zeker lijkt, is dat Jansen zich kan opmaken voor stevige onderhandelingen over de zorgbegroting van volgend jaar. Hoe lastig dat is, blijkt alleen al uit de worsteling van haar voorganger Agema met de beperkte financiële ruimte, en uit haar recente botsing met demissionair minister van Financiën Eelco Heinen.
Jansen heeft een achterstand. Want waar Agema op beslissende momenten vaak kon rekenen op steun van haar eigen PVV, zal die fractie na de kabinetsval geen bezuinigingen op zorg meer steunen. Een meerderheid is daardoor niet meer vanzelfsprekend.
Met een moeizame begrotingsonderhandeling in het vooruitzicht kan dit een probleem opleveren voor Jansen. Nu het kabinet zich heeft voorgenomen om bijvoorbeeld fors te investeren in Defensie, zal er ongetwijfeld ook naar de vele miljarden bij Volksgezondheid worden gekeken.
Met de PVV als nieuwe tegenstander, zal ze zonder bestuurservaring in sneltreinvaart met politieke handigheid op zoek moeten naar nieuwe medestanders.
Alles over politiek vindt u hier.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant