De befaamde Israëlische luchtverdediging slaagt er niet in alle Iraanse raketten uit te schakelen. Onthutst vragen Israëliërs zich af hoe dit mogelijk is, nu er ook burgers worden gedood.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
De Israëlische luchtverdediging is wereldwijd een begrip. Vooral de zogeheten ‘Iron Dome’ is een door Israël ontwikkeld systeem dat in het verleden meer dan 90 procent van alle raketten onderschepte die Israël vanuit Gaza, Libanon en Syrië bestookten.
Omdat het meestal om kleine, weinig nauwkeurige raketten ging, veroorzaakte de resterende 10 procent niet al te veel schade en vielen er vrijwel nooit slachtoffers.
Iran heeft ditmaal al veel doelen getroffen, militaire doelen, maar bijvoorbeeld ook een flat in Bat Yam bij Tel Aviv, die gedeeltelijk instortte. Tot zondagmiddag zijn er volgens de Israëlische autoriteiten in totaal dertien Israëlische burgers gedood. Vierhonderd mensen zouden gewond zijn, van wie er negen ernstig aan toe waren.
Diverse media hebben Israëliërs gesproken die het gevaar maar nauwelijks kunnen bevatten. De BBC sprak met overlevenden van een explosie in Rishon LeZion, een doorgaans rustige kustplaats onder Tel Aviv. Toen om 5 uur zaterdagochtend het luchtalarm klonk, rende Ifat Benheim met haar gezin haar kelder in en sloot de deur.
Bijna meteen daarna klonk er een oorverdovende explosie. ‘We dachten dat het hele huis boven ons was ingestort.’ Toen ze de kelderdeur weer opende, bleek het huis er nog te staan, maar alle ruiten waren versplinterd en de voorkamer lag vol stof en puin. Verderop in Rishon LeZion zijn twee doden gevallen.
Inmiddels is Israël alweer een paar Iraanse aanvalsgolven verder: die zijn allemaal een reactie op de Israëlische aanvallen op doelen in Iran. Israël zegt daar al honderdvijftig doelen te hebben bestookt, Iran heeft op zijn beurt tweehonderd kruisraketten, ballistische raketten en een grote hoeveelheid drones afgevuurd.
The New York Times citeert Israëlische autoriteiten die toegeven dat van de tweehonderd Iraanse raketten er 22 doel hebben getroffen. De doden en verwoestingen aan Israëlische kant maken duidelijk dat het menens is.
Beelden uit Tel Aviv en omgeving doen ineens denken aan Gaza, waar Israëlische projectielen het ene na het andere Palestijnse huizenblok hebben verwoest. Onthutst vragen de Israëliërs zich af hoe dit mogelijk is. Ze hebben zich lang veilig gevoeld.
Iran beweert dat het flatgebouw in Bat Yam is geraakt met zijn nieuwe ‘Haj Bassem’-raket: een ballistische raket die bestuurbaar is en daardoor de luchtverdediging makkelijker zou kunnen omzeilen. Iran onthulde deze nieuwe raket in mei.
Een andere verklaring is dat de wereldberoemde Israëlische luchtverdediging weliswaar nog altijd werkt, maar simpelweg wordt overspoeld door de enorme hoeveelheid raketten. De systemen kunnen de Iraanse aanvalsgolven niet aan.
De ‘Iron Dome’ is het beroemdste systeem waarover Israël beschikt, maar niet het enige. Het werkt uitstekend tegen kleine raketten voor de korte afstand. Voor grotere, ballistische raketten en kruisraketten heeft Israël het Arrow-systeem, dat raketten tot op 100 kilometer afstand kan onderscheppen. Het Arrow-3-systeem kan zelfs in de ruimte ballistische raketten onderscheppen. Dichterbij, op 20 tot 70 kilometer afstand, kan de ‘Slinger van David’ worden gebruikt.
Dan zijn er ook nog de bondgenoten. In 2024, toen Iran als vergelding voor het Israëlische bombardement op de Iraanse ambassade in Damascus ook honderden raketten en drones op Israël afvuurde, kreeg Israël hulp uit het buitenland. Vooral de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk schoten toen met hun straaljagers raketten uit de lucht.
Destijds pochte Israël dat ‘99 procent’ van de Iraanse raketten en drones zou zijn neergehaald, maar het gaf ook toe dat dit moeilijk zou zijn geweest zonder de hulp van de bondgenoten.
Deze keer houden met name Engeland en Frankrijk zich afzijdig. Ze willen niet betrokken worden bij de oorlog, omdat zij nadrukkelijk van mening zijn dat die met diplomatieke middelen moet worden beëindigd. De VS geven volgens zender Fox News toe dat ze Israël hebben geholpen met het neerhalen van Iraanse raketten, maar Amerika ontkent dat het actief deelneemt aan de oorlog. Het heeft de raketten neergehaald om de ‘honderdduizenden’ Amerikanen in Israël te beschermen.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant