De Partij voor de Dieren stemt voorlopig in met verhoging van de defensie-uitgaven als ‘noodzakelijk kwaad’, maar een flink deel van de partij blijft zich verzetten. Het gesprek met de leden in het land wordt de komende tijd voortgezet. Pas daarna wordt het partijstandpunt voor de verkiezingen definitief bepaald.
Raoul du Pré is politiek commentator en chef van de politieke redactie.
Op het partijcongres in Amersfoort moest de partij haar positie bepalen tegenover het voorstel van het demissionaire kabinet om op de komende Navo-top in Den Haag in te stemmen met een forse verhoging van de Navo-norm. De kwestie ligt zeer gevoelig binnen de partij, die traditioneel pacifistisch is en daarom in de Tweede Kamer jarenlang tegen de Defensiebegroting stemde.
Partijleider Esther Ouwehand stelde zich in de afgelopen maanden echter niet onwelwillend op tegenover de plannen om Europa militair weerbaarder te maken. Eerder dit jaar stemde de Tweede Kamerfractie in met het 800 miljard euro omvattende herbewapeningsplan ReArm Europe, waarmee de uitgaven voor defensie aanzienlijk stijgen.
Dat kwam haar op zware interne kritiek te staan van onder anderen partijoprichter Marianne Thieme, de jongerenorganisatie Pink!, de Eerste Kamerfractie en diverse lokale afdelingen. Thieme spaarde haar opvolger als partijleider niet: ‘De militaristische draai die de fractie heeft gemaakt, grenst aan kiezersbedrog. Dit is niet de partij waarop kiezers in november 2023 hebben gestemd.’
Zaterdag kwam Ouwehand er niettemin mee weg: een nipte meerderheid van 51 procent van de de aanwezige leden schaarde zich zich achter een motie die een verhoging van de defensie-uitgaven een ‘noodzakelijk kwaad’ noemt in onzekere tijden.
Daarmee krijgt Ouwehand niet meer dan een voorwaardelijke vrijbrief om haar defensiekoers te vervolgen, want nog voor de verkiezingen van 29 oktober worden de ledenraadplegingen voortgezet. Daaruit moet het standpunt voortkomen dat uiteindelijk door Ouwehand in de verkiezingscampagne zal worden verdedigd.
Ouwehand zelf had voorafgaand aan de stemming al verklaard dat haar steun aan defensie niet betekent dat ze tekent voor de door het kabinet voorgestelde verhoging van de Navo-norm. ‘Dat is een Trump-norm, gedicteerd door een autocraat.’ Ook zal zij alleen akkoord gaan met een verhoging van de defensie-uitgaven als er ook investeringen in een beter milieu en een gezondere natuur worden gedaan. ‘Als je daarop bezuinigt, heb je geen idee wat veiligheid is en wat onze toekomst bedreigt.’
Voor het demissionaire kabinet is dat belangrijke informatie. Premier Schoof en minister Brekelmans van Defensie moeten komende week in de Tweede Kamer op zoek naar voldoende steun voor hun Navo-voorstel. Ook zonder de Partij voor de Dieren lijkt die steun er in principe wel te zijn, maar er doemen grote meningsverschillen op over de vraag waar het geld vandaan moet komen.
Het gaat, binnen enkele jaren, om vele miljarden euro’s extra die voor defensie gevonden moeten worden op de begroting. De fractie van GroenLinks-PvdA, waarschijnlijk onmisbaar voor een meerderheid, heeft al laten weten alleen akkoord te gaan als het niet ten koste gaat van de verzorgingsstaat.
Alles over politiek vindt u hier.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant