Niemand aan de militaire top wilde ervan horen, maar hij krijgt hem toch: een militaire parade op zijn verjaardag. Ondertussen laat hij in Los Angeles het leger een klus voor hem klaren.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
Zaterdag, op de avond van zijn 79ste verjaardag, zal Donald Trump op een eretribune staan in het hart van Washington DC, terwijl aan zijn voeten meer dan zesduizend militairen marcheren, uitgedost in uniformen uit alle oorlogen die de Verenigde Staten de afgelopen eeuwen hebben gevochten. Tanks, pantservoertuigen en batterijen artillerie zullen aan hem voorbij trekken, maar ook historische jeeps, tientallen paarden, twee ezels en een hond.
In de lucht zullen er vliegtuigen zijn en uit de helikopters zal het paratroopers regenen. Een van hen zal landen aan de voeten van de president en hem een Amerikaanse vlag overhandigen. En als de duisternis valt, zal de eerste militaire parade in de VS sinds 1991 worden afgesloten met vuurwerk.
Verloopt alles volgens plan, dan gaat voor Trump dit weekend een wens in vervulling. Sinds hij tijdens zijn eerste presidentstermijn een Franse militaire parade bijwoonde aan de zijde van president Emmanuel Macron, wil hij zelf in het middelpunt staan van een dergelijk summum van machtsvertoon en amusement. Het past volledig in zijn voorliefde voor overdaad, persoonlijkheidscultus en koninklijke allure.
De officiële aanleiding voor de parade is niet Trumps verjaardag, maar de 250ste stichtingsdag van de US Army. Desalniettemin vinden veel Amerikanen dat dergelijk militair vertoon niet past in een democratisch land. Zij zien de parade als een bewijs van Trumps in toenemende mate autoritaire optreden. Op meer dan 1.500 plaatsen in de VS worden er zaterdag tegendemonstraties georganiseerd onder het motto No Kings Day.
Traditioneel paradeerde het Amerikaanse leger door Washington na gewonnen oorlogen, en tijdens de Koude Oorlog ook bij presidentiële inauguraties. De laatste keer dat er tanks rolden door Washington DC, was na afloop van de Eerste Golfoorlog in 1991. Daarna ontstond bij beide politieke partijen en in het Pentagon een onuitgesproken consensus dat dit soort parades met de strijdbijl van de Koude Oorlog konden worden begraven.
Dus toen Trump in 2017 uit Parijs kwam met visioenen over marcherende soldaten, stootte hij op een muur van weerstand. ‘Ik neem nog liever vergif’, zou Defensieminister Jim Mattis in een besloten vergadering hebben gezegd. Toen Mattis kort daarop ontslag nam, wierp zijn iets gedweëre opvolger Marc Esper het kostenargument in de strijd en wist hij Trump (tijdelijk) tevreden te stellen met een vliegshow.
Maar de huidige Defensieminister Pete Hegseth heeft binnen Trumps regering het grootste talent om zijn baas ter wille te zijn. Volgens verschillende Amerikaanse media is hij zelfs met het idee gekomen voor een megaparade die – toevallig of niet – op Trumps verjaardag valt.
De kritiek uit het Pentagon, die acht jaar geleden nog luid te horen was, wordt nu op fluistertoon en anoniem doorverteld aan onder andere The Washington Post. Militairen maken zich zorgen over de kosten van de parade, 45 miljoen dollar, over de enorme logistieke operatie en ook over de veiligheid van de deelnemers en toeschouwers – zo’n megalomane show biedt in de ogen van sommigen een uitgelezen kans voor aanslagplegers.
De parade was dus al beladen, maar het is nu een politieke bom geworden door de gelijktijdigheid met de inzet van het leger bij de demonstraties in Los Angeles. Eerder deze week stuurde Trump vierduizend man van de Nationale Garde en een paar honderd mariniers naar Californië om te helpen bij het onderdrukken van de protesten tegen het immigratiebeleid van zijn regering. Hij deed dit nadrukkelijk tegen de wil van de Democratische gouverneur Gavin Newsom en burgemeester Karen Bass, die de president ervan beschuldigen bewust bij te dragen aan de escalatie van de protesten.
De onheilspellende boodschap die zaterdag uitgaat van de parade aan de Amerikaanse oostkust en de gelijktijdige aanwezigheid van nationale gardisten aan de westkust, is die van het Amerikaanse leger als politiek instrument, niet langer loyaal aan de Amerikaanse bevolking, de grondwet en de democratie, maar aan de doelstellingen en de persoonlijkheid van president Trump.
Dat dit meer is dan een ongelukkig toeval, onderstreepte Trump dinsdag bij een bezoek aan een militaire basis in South Carolina, ter ere van het 250-jarig bestaan van het leger. ‘Hebben jullie gehoord over de gebeurtenissen in LA?’, vroeg hij daar aan de honderden soldaten. ‘Deze militairen die de eerlijke burgers van Californië verdedigen, verdedigen ook onze republiek zelf’, zei hij. ‘Ze zijn helden. Ze vechten voor ons. Ze stoppen een invasie, net als jij een invasie zou stoppen.’
Dat migranten Trumps favoriete enemy from within zijn is niet nieuw. Maar nooit eerder trok hij zo’n expliciete parallel tussen de buitenlandse missies van de het leger en dit binnenlandse, hoogst politieke project. Een deel van de toehoorders barstte volgens aanwezige media in gejuich uit. Anderen zwegen ongemakkelijk. Politieke uitingen zijn officieel verboden voor Amerikaanse militairen.
De Amerikaanse bevolking is al jaren diep verdeeld in Trumps voor- en tegenstanders. Als Trump erin slaagt ook het leger te splijten, zaait hij tweespalt in een organisatie die sinds het einde van de Amerikaanse burgeroorlog politiek neutraal is geweest.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant