Gelijktijdig met de spanning in Los Angeles liep deze week ook de spanning op tussen de Verenigde Staten en Mexico. Trumps veiligheidsminister Kristi Noem beschuldigde de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum ervan vandalisme in Los Angeles aan te moedigen.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Absolutamente falso, klinkklare onzin. De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum reageerde deze week als door een wesp gestoken op de beschuldiging van de Amerikaanse veiligheidsminister Kristi Noem dat zij haar landgenoten in Los Angeles zou aansporen om de straat op te gaan. Noem had dinsdag in het Witte Huis, staande naast president Donald Trump, vanuit het niets beweerd dat ‘Sheinbaum de gewelddadige protesten aanmoedigde’. ‘Dat zou ze niet moeten doen en ik veroordeel haar daarvoor.’
Onmiddellijk plaatste Sheinbaum een reactie op X. Mexico is tegen gewelddadige protesten, benadrukte de president, dat had ze bovendien eerder ook al gezegd. Maar ze nam het in haar tweet ook, nogmaals, op voor de miljoenen Mexicaanse migranten in de VS. ‘Wij zullen altijd de eerlijke hardwerkende Mexicanen verdedigen die een bijdrage leveren aan de economie van de Verenigde Staten en aan hun families in Mexico.’
Eind mei brak Sheinbaum ook al een lans voor Mexicanen in de VS. Toen gaf ze een strijdlustige speech tegen het voornemen van Trump om een belasting te heffen over het geld dat de Mexicaanse diaspora naar familie in Mexico stuurt. ‘Als het nodig is, zullen we ons mobiliseren’, stelde ze. Zo’n belasting zou niet alleen de migranten treffen, maar ook de Mexicaanse economie. In 2024 stuurden Mexicanen 65 miljard dollar naar huis, omgerekend 56 miljard euro.
Vervolgens legde Sheinbaum uit wat ze bedoelde met ‘mobiliseren’: ze overwoog landgenoten in de VS op te roepen om brieven te sturen aan Amerikaanse parlementariërs. Maar met de oplopende spanningen in Los Angeles ging dat ene zinnetje een eigen leven leiden op sociale media. Vooral op Trumps platform Truth Social zetten ultrarechtse trumpisten Sheinbaum neer als opruier. Vervolgens herhaalde Noem de aantijging in het Witte Huis.
De episode illustreert nog maar eens hoe licht ontvlambaar de verhoudingen tussen Mexico en de VS zijn sinds Trumps aantreden in januari. Sheinbaum heeft bijna een dagtaak aan het pareren van de boude acties en uitspraken van haar Amerikaanse collega.
Deze week werd ze gedwongen een standpunt in te nemen over Trumps militaire intimidatie van (deels) Mexicaanse demonstranten. Boven de protesten wapperde immers de Mexicaanse vlag: binnen een mum van tijd was in Los Angeles het Mexicaanse groen-wit-rood veranderd in het symbool van het migrantenverzet.
De vlag bleek op twee manieren bijzonder effectief. Enerzijds in het aanwakkeren van nationalisme onder Mexicanen die met verbijstering keken naar de taferelen in Los Angeles. Anderzijds in het bevestigen van Trumps vijandbeeld: dat van een stad die is overgenomen door ‘illegale’ buitenlanders.
Dat juist deze vlag het vaakst zichtbaar is in de manifestaties tegen Trumps klopjacht op mensen met een latino uiterlijk, is goed te verklaren. Geen andere Amerikaanse stad telt zoveel Latijns-Amerikaanse inwoners als Los Angeles. Grofweg de helft van de 10 miljoen inwoners is migrant of kind van Latijns-Amerikaanse migranten, van wie driekwart een Mexicaanse achtergrond heeft.
Terwijl op het Amerikaanse Fox News en andere rechtse kanalen de beelden van Mexicaanse vlaggen tussen traangas en vlammen werden voorzien van xenofobe commentaren, plaatsten Mexicaanse sociale media-accounts onder diezelfde wapperende vlag het opzwepende nummer ‘Por mi México’ van de Mexicaanse rapper Lefty SM. ‘Ik ben Mexicaan en dit is mijn vlag’, klinkt de liedtekst. ‘Waar dan ook houd ik hem hoog. Groen-wit- rood tot mijn dood.’
Mexico is een trotse en soevereine natie, benadrukt ook president Sheinbaum regelmatig. ‘We zijn niet meer en niet minder dan de Verenigde Staten’, zo hield ze recent haar volk voor. Toch plaatst Trump haar al bijna vijf maanden voor onmogelijke dilemma’s. Want hoewel de Verenigde Staten en Mexico economisch, cultureel en demografisch diep zijn verweven, zijn de VS in die innige omhelzing wel degelijk de dominante partij.
Sheinbaum balanceert zodoende tussen het te vriend houden van Trump en hem van repliek dienen. Tot nog toe vinden haar voeten met verrassende precisie het smalle diplomatieke koord waarop ze danst. Op elke stevige uitspraak laat ze een reikende hand volgen. Meermaals wist ze Trump zo te verleiden om importtarieven uit te stellen.
Ook deze week voegde ze sussende woorden toe aan haar reprimande richting minister Noem. ‘Ik ben ervan overtuigd dat dialoog en respect de beste route zijn naar begrip tussen onze volkeren’, stelde ze.
Maar in de snelkookpan van de Maga-beweging, waar onwaarheden uit het Witte Huis en online verdraaiingen elkaar versterken, kan iedere uitspraak worden uitgelegd als anti-Amerikaans. Sheinbaum zal zich voortaan drie keer bedenken voor ze nog een keer het woord ‘mobiliseren’ gebruikt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant