Home

Als ik vergeten ben mij zorgen te maken over de oorlog in Soedan, voel ik mij een onverschillige nietsnut

In de St Giles’ Cathedral in Edinburgh wordt eind 2018 een bewusteloze man op de vloer gevonden. Hij heeft geen identiteitsbewijs bij zich en als hij even later bijkomt in het ziekenhuis, weet ook hijzelf niet wie hij is. De man is zijn geheugen volledig kwijt.

Zijn gebrekkige Engels klinkt weliswaar een beetje Italiaans, maar als de politie hem in die taal vragen stelt – Bent u overvallen? Heeft iemand uw portemonnee gestolen? – kijkt hij enkel glazig voor zich uit. I not speak Italian.

Pas dagen later komt de Schotse politie achter zijn identiteit. De man blijkt Salvatore Mannino te zijn, een 52-jarige vader van vier kinderen die een aantal weken daarvoor op mysterieuze wijze verdween uit een dorpje in Toscane. Zijn doodongeruste vrouw vliegt direct naar Schotland, maar ook haar herkent hij niet.

Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.

I not speak Italian, herhaalt hij, maar een meegereisde agent ruikt onraad. Als hij Mannino op een onbewaakt moment een terloopse opdracht geeft in het Italiaans en merkt dat die direct gehoorzaamt, draait hij de duimschroeven aan, waarna Mannino breekt. Je hebt gelijk, zegt hij. Ik heb alles verzonnen.

Mannino biecht op dat hij Toscane ontvlucht is omdat hij zich thuis continu zorgen maakt. Hij maakt zich zorgen over zijn vastgelopen relatie, over zijn uitzichtloze carrière, over die almaar doordraaiende roltrap richting de ouderdom die maar niet stoppen wil. En hij maakt zich zorgen over zijn schoonmoeder, dat rotmens dat bij hem inwoont en hem continu geselt met kritiek. Waarom kijk je de Formule 1, Salvatore? Waarom maak je mijn dochter niet gelukkiger, Salvatore? Waarom maak je je geen zorgen om je kinderen, Salvatore?

Omdat ik me al zo godvergeten veel zorgen maak over andere dingen, denkt hij dan. Het grote probleem van zorgen, zo weet Mannino immers, is dat er een maximum aan zit. Na een bepaalde hoeveelheid zorgen zit je gemoed simpelweg vol, waarna er niets meer bij kan en de hele brij als vanzelf verandert in een allesoverheersend schuldgevoel.

Dat we hier te maken hebben met een universele wet, bleek donderdag, toen op de voorpagina stond dat jongeren zich inmiddels zoveel zorgen maken om Gaza, Trump, Oekraïne en het woningtekort, dat hun zorgen over klimaatverandering erbij inschieten. Daar balen ze zelf enorm van en de stress die dat teweeg brengt (ik maak mij continu zorgen en nog is het niet genoeg) omschreven de onderzoekers als ‘een verlamd en somber gevoel’.

Ik herken dat sentiment volledig. Ook ik heb geregeld dagen waarop ik mij netjes zorgen maak over de toekomst van de rechtsstaat, de gezondheid van mijn naasten, de positie van arbeidsmigranten én het spel van Ajax, maar als ik dan ’s avonds het journaal aanzet en zie dat ik vergeten ben mij zorgen te maken over de oorlog in Soedan, voel ik mij alsnog een onverschillige nietsnut.

Toen Salvatore Mannino verteerd werd door zo’n zelfde gevoel van onbehagen, koos hij voor de eerste optie die je hebt in dat soort gevallen: hij gaf de schuld aan zijn zure, hem immer tot deugdzaamheid verplichtende schoonmoeder, waarna hij alles negeerde en vertrok richting een leven zonder zorgen. De eerste paar dagen voelde hij zich bevrijd, daarna werden zijn problemen enkel groter.

Vervolgens koos Mannino voor optie twee: hij kwam in actie. Hij vroeg hulp, verhuisde, scheidde van zijn vrouw en ziet schoonmoeder inmiddels nooit meer. Hij heeft vermoedelijk nog altijd veel zorgen, maar wel iets minder dan eerst.

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next