Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De Israëlische luchtmacht heeft luchtaanvallen uitgevoerd op Iran. Dat melden het Amerikaanse persbureau Reuters en de nieuwssite Axios. De Israëlische minister van Defensie Israel Katz heeft de aanvallen inmiddels bevestigd.
Een Israëlische militair zegt tegen Reuters dat Israël 'tientallen' nucleaire en militaire locaties in Iran heeft bestookt. Volgens de functionaris heeft Iran genoeg materiaal om binnen enkele dagen 15 kernbommen te maken.
Vrijdagochtend (lokale tijd) waren er explosies te horen ten noordoosten van de Iraanse hoofdstad Teheran, aldus zowel de Iraanse staatstelevisie als het staatsnieuwsblad Nour News.
Israël heeft ondertussen de noodtoestand afgekondigd in het land, vanwege verwachte raket- en droneaanvallen als reactie van Iran.
'Na de preventieve aanval van de staat Israël op Iran, wordt er binnenkort een raket- en droneaanval op de staat Israël en haar burgerbevolking verwacht', aldus minister van Defensie Katz in een verklaring. (Redactie)
Dit bericht wordt aangevuld.
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft donderdag een resolutie aangenomen waarin wordt opgeroepen tot een onmiddellijk en permanent staakt-het-vuren in Gaza. 149 van de 193 landen stemden voor de resolutie, waardoor de vereiste tweederdemeerderheid werd behaald.
Ook wordt in de resolutie aangedrongen op de vrijlating van Israëlische gegijzelden en Palestijnse gevangenen en de terugtrekking van Israëlische troepen uit Gaza. De humanitaire blokkade van Gaza wordt sterk veroordeeld.
Twaalf landen stemden tegen, negentien stemden neutraal en een deel stemde niet. Onder de tegenstemmers waren Israël, de Verenigde Staten en Hongarije. Onder de landen die neutraal stemden waren India en de Europese landen Albanië, Tsjechië, Noord-Macedonië, Slowakije en Roemenië.
De Verenigde Staten blokkeerden vorige week een soortgelijke resolutie in de VN-Veiligheidsraad met een veto. Resoluties van de Algemene Vergadering zijn niet bindend, terwijl die van de Veiligheidsraad dat wel kunnen zijn. (ANP)
Israël zou Iran de komende dagen kunnen aanvallen als Teheran een Amerikaans voorstel om zijn nucleaire programma te beperken afwijst, schrijft The Wall Street Journal (WSJ).
De Amerikaanse zakenkrant citeert een hoge Israëlische functionaris volgens wie een aanval al zondag zou kunnen plaatsvinden, tenzij Iran instemt met het stopzetten van de productie van splijtbaar materiaal, dat kan worden gebruikt voor de productie van een atoombom. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu opperde de mogelijkheid van aanvallen maandag in een telefoongesprek met de Amerikaanse president Donald Trump, aldus de WSJ, die zich baseert op twee Amerikaanse functionarissen.
Andere Amerikaanse media, waaronder The New York Times, schreven woensdag al op basis van Amerikaanse en Europese functionarissen dat Israël al snel een aanval plant. Iran zei eerder donderdag gewaarschuwd te zijn door een 'bevriend' land uit de regio dat Israël mogelijk een nieuwe aanval op Iran voorbereidt.
De Amerikaanse regering heeft de Israëlische regering laten weten dat de VS niet rechtstreeks betrokken zullen zijn bij een eventuele Israëlische militaire aanval op de nucleaire faciliteiten van Iran, meldt nieuwssite Axios op basis van Amerikaanse en Israëlische bronnen. (ANP)
Israël heeft afgelopen nacht naar eigen zeggen leden van Hamas gearresteerd in Zuid-Syrië. Dat deed het zo’n 50 kilometer ten zuidwesten van hoofdstad Damascus, buiten de bufferzone die Israël bezet in Syrië. In een vuurgevecht kwam één strijder om, zeggen lokale bronnen.
Sinds het Assad-regime viel, is Israël verder Syrisch grondgebied binnengetrokken, buiten de Golanhoogten die Israël in 1967 al veroverde. Volgens Israël is dat nodig uit veiligheidsoverwegingen. De nieuwe regering van Ahmed al-Sharaa is fel gekant tegen de verdere Israëlische bezetting, maar zegt niet uit te zijn op een confrontatie en streeft naar eigen zeggen juist betere banden na.
In de afgelopen maanden heeft Israël meermaals luchtaanvallen uitgevoerd op Syrië, tot aan de buitenwijken van Damascus. Daarmee zegt het land onder meer wapenleveranties aan militante groeperingen te willen stoppen. Ook wil het druzische Syriërs beschermen die slachtoffer zijn geworden van sektarisch geweld gepleegd door soennitische milities. Zowel op de Golanhoogten als binnen de internationaal erkende grenzen van Israël wonen veel druzen.
In zuidelijk Syrië lijken de regeringstroepen van Sharaa nog weinig macht te hebben. Dat maakt het gebied vatbaar als uitvalsbasis voor aanvallen op Israël, meent de regering-Netanyahu. Volgens Israël waren de gearresteerde Hamas-leden bezig met het plannen van aanslagen tegen Israël.
Joram Bolle
Het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) heeft geoordeeld dat Iran de verplichtingen rondom zijn atoomprogramma heeft geschonden. Op verschillende locaties die niet door Teheran zijn opgegeven als nucleaire installaties zijn sporen van uranium gevonden, blijkt uit de resolutie die in handen is van persbureau AP. Het is de eerste keer in twintig jaar dat de IAEA stelt dat Iran zich niet aan zijn verplichtingen houdt, juist op een moment dat Israël zich zou voorbereiden op een aanval op het land.
Over het atoomprogramma van Iran bestaan al jaren grote zorgen in het Westen. Hoewel Teheran zelf zegt dat het uranium verrijkt voor civiele doeleinden, menen onder meer de Verenigde Staten en Israël dat Iran het gebruikt om een atoombom mee te maken. Uit een IAEA-rapport van vorige maand bleek al dat de productie van hoogverrijkt uranium was toegenomen. De IAEA-resolutie hint erop dat de kwestie zal worden voorgelegd aan de VN-Veiligheidsraad.
Teheran heeft de reprimande van de IAEA ‘ongegrond’ en ‘politiek gemotiveerd’ genoemd en heeft tegenmaatregelen aangekondigd. Op ‘een veilige locatie’ zal een nieuwe nucleaire installatie worden opgezet, aldus een woordvoerder van het Iraanse atoomprogramma. Bij een van de twee bestaande locaties, in Fordow, zullen de oude centrifuges voor uraniumverrijking worden vervangen door nieuwe.
De berichten komen op een gevoelig moment, nu de onderhandelingen tussen de VS en Iran over een nieuwe deal over het Iraanse atoomprogramma steeds stroever verlopen. President Donald Trump waarschuwde gisteren al dat het Midden-Oosten ‘een gevaarlijke plek’ kan worden, nadat hij eerder had gezegd ‘steeds minder vertrouwen’ te hebben dat de VS een akkoord met Teheran kunnen sluiten over het Iraanse nucleaire programma. Israël overweegt een aanval, berichten Amerikaanse media.
Lees hier meer over de mogelijke plannen van Israël om een aanval uit te voeren op Iran.
Het internet en de vaste telefoonverbindingen in de Gazastrook liggen plat, meldt het Palestijnse ministerie van Telecommunicatie donderdag. Volgens het ministerie, dat onder de Palestijnse Autoriteit (PA) op de bezette Westelijke Jordaanoever valt, heeft Israël een belangrijke glasvezelkabel in het gebied aangevallen.
Daarmee zou Israël het gebied steeds verder willen isoleren, stelt de PA. Israël zou reparateurs niet toestaan om herstelwerkzaamheden te verrichten, zoals eerder ook al gebeurde bij pogingen om andere beschadigde kabels te herstellen. Vanuit Israël is nog niet gereageerd op de beschuldigingen.
Sinds het begin van de Gaza-oorlog is het telefoon- en internetverkeer in de Gazastrook regelmatig uitgevallen. Het telecommunicatienetwerk heeft het afgelopen anderhalf jaar grote schade opgelopen door Israëlische aanvallen. Bovendien is er een tekort aan brandstof om de generatoren draaiende te houden die noodzakelijk zijn voor het telecommunicatienetwerk. VN-hulporganisatie Ocha heeft gewaarschuwd dat een black-out grote problemen kan veroorzaken voor het uitdelen van noodhulp.
Thom Canters
De door Israël gesteunde hulporganisatie Gaza Humanitarian Foundation (GHF) meldt dat vijf van haar werknemers in de Gazastrook woensdag zijn gedood door Hamas. De militante groepering zou een bus met Palestijnse werknemers onderweg naar een distributiecentrum hebben aangevallen. Daarbij zouden ook meerdere gewonden zijn gevallen en mogelijk werknemers zijn gegijzeld.
De aanval is niet onafhankelijk bevestigd. Hamas heeft niet op de beschuldigingen gereageerd. Cogat, de Israëlische overheidsdienst die toezicht houdt op de hulpverlening, heeft Hamas eveneens beschuldigd van de aanval.
Er zijn grote spanningen tussen GHF en Hamas. De hulporganisatie beschuldigde Hamas er onlangs nog van hulpmedewerkers te bedreigen. Dat is weersproken door de militante beweging, die op haar beurt stelt dat de GHF aan de leiband van Israël loopt.
Sinds de GHF actief is in de Gazastrook, is er meermaals chaos uitgebroken rondom de vier distributiepunten van de organisatie. Hulpzoekende Palestijnen zijn door het Israëlische leger beschoten, met volgens lokale autoriteiten, die onder controle staan van Hamas, inmiddels meer dan 200 doden tot gevolg.
De organisatie opereert buiten de Verenigde Naties. Andere hulporganisaties beschuldigen de GHF er onder meer van te weinig hulp te leveren aan de noodlijdende Gazanen en hen te dwingen lange afstanden af te leggen om hulp te ontvangen. Daarmee zou de organisatie mogelijk bijdragen aan Israëlische plannen om de Gazaanse bevolking permanent te verplaatsen.
Thom Canters
Dit bericht is aangepast met de reactie van Cogat.
Deelnemers van de ‘Global March to Gaza’, een tocht van zo’n 50 kilometer van de Egyptische stad El Arish naar de Gazaanse grens bij Rafah, zijn volgens de organisatie bij aankomst op het vliegveld in Cairo opgepakt. De organisatie heeft het over deelnemers uit Algerije, Tunesië, Duitsland, Marokko, Australië, Frankrijk en Turkije.
Om hoeveel gearresteerde deelnemers het precies gaat, is niet duidelijk. Er zouden ook berichten zijn dat Franse deelnemers Egypte zijn uitgezet. Gisteren zijn er ook Nederlanders vertrokken naar Egypte, vandaag volgen er nog meer.
De mars is bedoeld als protest tegen wat de organisatie omschrijft als ‘het uithongeren en de genocide van Palestijnen in Gaza door Israël’. Naast deelnemers die vanuit Caïro vertrekken, is er sinds deze week ook een konvooi van meer dan 150 voertuigen en tweeduizend deelnemers onderweg vanuit Tunesië.
De Israëlische regering heeft gezegd van Egypte te verwachten dat het ‘de aankomst van jihadistische demonstranten aan de grens verhindert’. Hoewel Caïro heeft gezegd acties die ‘druk uitoefenen op Israël’ te steunen, heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken ook laten weten dat voor een reis naar El Arish en Rafah toestemming nodig is. De organisatie van de mars zegt verzoeken te hebben ingediend bij ambassades in meer dan vijftien landen. Onduidelijk is of die ook zijn ingewilligd.
Thom Canters
Een motie om het Israëlische parlement, de Knesset, te ontbinden is met 61 tegen 53 stemmen afgewezen, melden Israëlische media waaronder The Times of Israel. Dat betekent dat er geen nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven.
De oppositie in Israël, bestaande uit linkse en centrumpartijen, had de motie ingediend. Zij hoopten dat ultraorthodoxe partijen in de uiterst rechtse coalitie van premier Benjamin Netanyahu met hen zouden meestemmen. Dat gebeurde niet.
Netanyahu ligt overhoop met de ultraorthodoxe partijen door een wetsvoorstel waardoor meer ultraorthodoxe mannen zouden moeten dienen in het leger. De dienstplicht geldt niet voor deze groep. De streng religieuze partijen zien militaire dienst, waar mannen en vrouwen door elkaar werken, als onverenigbaar met hun geloof.
De Knesset wordt overigens pas ontbonden als een motie tot ontbinding vier keer wordt aangenomen. Zo ver kwam het dus niet. Pas over een half jaar kan een nieuwe motie tot ontbinding worden ingediend.
Het Israëlische leger heeft sinds woensdagochtend 57 Palestijnen gedood in de buurt van distributiepunten van de Gaza Humanitarian Foundation (GHF), meldt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid. Sinds de GHF op 26 mei begon met het uitdelen van noodhulp, zijn bij haar distributiepunten in totaal 224 Palestijnen gedood, aldus het ministerie.
De GHF, een recent opgerichte nieuwe hulporganisatie die gesteund wordt door Israël en de Verenigde Staten, krijgt internationaal veel kritiek van andere humanitaire en mensenrechtenorganisaties. Zij zou onder meer meewerken aan het Israëlische beleid om de hele Palestijnse bevolking te verplaatsen.
In totaal kwamen op woensdag verspreid door Gaza zeker 120 Palestijnen om door Israëlische aanvallen, volgens een telling van Al Jazeera.
De GHF meldde woensdag zelf aangevallen te zijn. Strijders van de Palestijnse beweging Hamas zouden een bus met tientallen GHF-medewerkers hebben aangevallen. Daarbij zouden minstens vijf doden en meerdere gewonden zijn gevallen. De bus was onderweg om hulpgoederen te leveren, aldus de GHF, die ook verklaarde: 'De angst bestaat dat sommige van onze teamleden gegijzeld zijn.'
Het Israëlische leger heeft naar eigen zeggen bij een operatie in het zuiden van de Gazastrook, in de buurt van Khan Younis, de lichamen van twee gijzelaars geborgen. Dat melden het Israëlische leger en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu woensdag. "We zullen niet rusten voor alle onze gijzelaars - zowel de levenden als de doden - terug thuis zijn", zegt premier Netanyahu in een verklaring.
De mannen komen uit de kibboets Nir Oz nabij de grens met de Gazastrook. Ze zijn gedood bij de grootschalige aanval van Hamas op 7 oktober 2023 en hun lichamen werden door Hamas meegenomen naar de Gazastrook. Volgens het Duitse persagentschap DPA, dat zich baseert op Israëlische cijfers, bevinden zich nu nog 53 gijzelaars in de Gazastrook. Minstens twintig gijzelaars zouden nog leven, 31 gijzelaars zouden overleden zijn.
De Israëlische defensieminister Israel Katz wil dat Egypte een konvooi van pro-Palestijnse activisten tegenhoudt. Het konvooi telt naar verluidt zo’n driehonderd voertuigen en is vanuit Tunesië onderweg naar Rafah, een stad in het zuiden van Gaza die aan de grens met Egypte ligt.
Door naar Gaza te reizen, willen de activisten aandacht vragen voor de humanitaire noodsituatie in het gebied, tot woede van Israël. Defensieminister Katz noemde de actievoerders woensdag ‘jihadisten’ en beweerde dat het protest mogelijk Israëlische soldaten in gevaar brengt. ‘Ik verwacht van de Egyptische autoriteiten dat ze de aankomst van jihadistische demonstranten aan de grens verhinderen’, aldus Katz.
Het konvooi draagt de bijnaam ‘Soumoud’, Arabisch voor standvastigheid. Maandag vertrokken de voertuigen uit Tunis, dinsdagochtend kwamen ze aan in Libië. Het konvooi maakt deel uit van een grotere, wereldwijde protestactie voor Gaza. Onder de naam ‘Global March to Gaza’ zijn duizenden sympathisanten van over de hele wereld van plan vanuit de Egyptische stad El Arish naar Rafah te lopen, een tocht van zo’n 50 kilometer.
In reactie op de uitspraken van Katz zegt Egypte vandaag acties die ‘druk uitoefenen op Israël’ te steunen, om de bezetting van Gaza te stoppen’. Tegelijkertijd zegt het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken dat voor iedere buitenlandse protestactie op Egyptisch grondgebied vooraf toestemming nodig is.
Ook Nederlandse actievoerders zijn van plan mee te lopen in de mars, die zondag moet eindigen in Rafah. De honderd Nederlanders vertrokken vandaag vanaf Schiphol naar de Egyptische hoofdstad Caïro. De tocht is niet zonder risico’s: voor het Sinaï-gebied, dat de actievoerders moeten doorkruisen, geldt vanwege het oorlogsgeweld in Gaza een negatief reisadvies.
Dana Holscher
De Israëlische minister van Financiën, de ultrarechtse Bezalel Smotrich, wil Israëlische banken verbieden om samen te werken met Palestijnse banken. Daarmee zouden Palestijnse banken afgesloten worden van het Israëlische financiële systeem. Dat brengt de handel en de economie in de Palestijnse gebieden mogelijk in gevaar, waarschuwen experts.
Israëlische banken, waaronder de Hapoalim en de Israel Discount Bank, hebben een vrijstelling om betalingen vanuit Palestijnse gebieden te verwerken. Die vrijstelling stelt de beide landen in staat om over en weer te betalen in sjekels, de Israëlische munteenheid. Smotrich wil die vrijstelling intrekken, maakte zijn kantoor gisteren bekend. Het voorstel moet nog goedgekeurd worden door het Israëlische veiligheidskabinet, het moment van de stemming is nog niet bekend.
Het Palestijnse Monetair Fonds zegt te vrezen voor de toevoer van essentiële goederen, zoals brandstof en voedsel, naar Palestijnse gebieden. Ook de Europese Commissie veroordeelt de beslissing. ‘De Palestijnse economie is volledig afhankelijk van de relatie van de banken met hun Israëlische tegenhangers’, zei een EC-woordvoerder vandaag.
De beslissing van Smotrich kwam enkele uren nadat vijf landen bekendmaakten sancties op te leggen aan Smotrich zijn collega-minister Itamar Ben-Gvir. De sancties van het VK, Australië, Canada, Nieuw-Zeeland en Noorwegen houden in dat de politici die landen niet meer in mogen en dat hun eventuele bezittingen in die landen bevroren worden. Als reden voor de maatregelen noemen de landen het ‘aanwakkeren van extremistisch geweld en ernstige schendingen van Palestijnse mensenrechten’.
Dana Holscher
Bij de distributie van hulpgoederen in het midden van de Gazastrook zijn opnieuw 25 Palestijnen gedood door het Israëlische leger. Dat melden Palestijnse gezondheidsfunctionarissen.
Volgens de functionarissen, die werken voor de ziekenhuizen Al-Shifa en Al-Quds, zijn 25 mensen neergeschoten die het voedselpunt in het midden van Gaza naderden. Ook werden tien Palestijnen gedood door Israëlische aanvallen op de zuidelijke stad Khan Younis.
Dinsdag werden er volgens Palestijnen ook al zeventien mensen gedood bij een distributiepunt van de omstreden hulporganisatie Gaza Humanitarian Foundation (GHF). Die hulporganisatie, die gesteund wordt door Israël en de Verenigde Staten, krijgt internationaal veel kritiek van andere humanitaire en mensenrechtenorganisaties omdat die onder meer zou meewerken aan het Israëlische beleid om de hele Palestijnse bevolking uit de Gazastrook te verwijderen.
GHF werkt niet samen met de VN en heeft slechts vier distributiepunten geopend in de door honger geteisterde Gazastrook. Een van deze punten ligt in het centrum van de strook, de andere drie in het uiterste zuiden. Hierdoor moeten burgers lange afstanden door oorlogsgebied afleggen om distributiepunten te bereiken, die snel overbelast raken.
Frank Rensen
Een onafhankelijke VN-commissie voor de bezette Palestijnse gebieden stelt in een rapport dat Israël schuldig is aan de 'misdaad tegen de menselijkheid van uitroeiing' door 'opzettelijk burgers te doden die schuilen in scholen en religieuze plaatsen'. Ook oordeelt ze dat Israëlische aanvallen op scholen, religieuze en culturele plaatsen in Gaza een poging zijn om het Palestijnse leven te 'vernietigen'.
In het rapport stelt de driekoppige commissie, onder leiding van de Zuid-Afrikaanse rechter Navi Pillay, dat de Israëlische troepen 'het onderwijssysteem van Gaza hebben vernietigd en meer dan de helft van alle religieuze en culturele plaatsen in de Gazastrook hebben verwoest'.
De Israëlische VN-missie in Genève verwerpt het rapport. 'De commissie negeert Hamas' wijdverbreide inbedding van militaire operaties en wapens in de civiele infrastructuur van Gaza voor terroristische doeleinden'. Ook zou de Palestijnse beweging inwoners van Gaza als 'menselijk schild' gebruiken.
Het VK, Australië, Canada, Nieuw-Zeeland en Noorwegen hebben sancties opgelegd aan de extreemrechtse Israëlische ministers Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich. Dat hebben de landen bekendgemaakt in een gezamenlijke verklaring, die de Britse regering heeft gedeeld. Vanwege opruiende uitspraken over Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever mag het tweetal de landen niet meer in, ook worden hun eventuele bezittingen aldaar bevroren.
De ultrarechtse ministers Ben-Gvir (Veiligheid) en Smotrich (Financiën) zijn de meest extreme stemmen binnen de regering van premier Benjamin Netanyahu. Smotrich is onder meer voorstander van de uitbreiding van de illegale nederzettingen op de Westoever en vindt dat zo min mogelijk hulp moet worden toegelaten tot Gaza. Zijn collega Ben-Gvir heeft zich regelmatig uitgesproken voor de verwijdering van de Palestijnse bevolking uit het gebied, wat neerkomt op etnische zuivering. Hij werd eerder veroordeeld voor racisme, nadat hij had opgeroepen Arabieren uit Israël te deporteren.
Volgens de vijf landen hebben de twee zich schuldig gemaakt aan het ‘aanwakkeren van extremistisch geweld en ernstige schendingen van Palestijnse mensenrechten’. Ze roepen bovendien op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, meer hulp in Gaza, de vrijlating van de Israëlische gijzelaars en een tweestatenoplossing.
Israël is boos over de westerse sancties. Een ‘onaanvaardbaar besluit’, aldus de Israëlische buitenlandminister Gideon Saar. ‘Het is schandalig dat verkozen vertegenwoordigers en leden van de regering worden onderworpen aan dit soort maatregelen.’ De minister heeft aangekondigd dat de Israëlische regering volgende week bijeen komt om zich te buigen over een reactie.
Jasper Daams
Lees ook dit profiel over Itamar Ben-Gvir uit 2022: De binnenlandse veiligheid van Israël komt in handen van een wapenliefhebber met een veroordeling voor racisme
Tientallen Israëlische militaire voertuigen zijn vannacht de stad Nablus ingereden, meldt een correspondent van persbureau AFP. Het leger vuurde vervolgens traangas af op demonstrerende inwoners. Ten minste 27 mensen zouden daarbij gewond zijn geraakt.
Hiermee lijkt Israël te zijn begonnen aan een nieuwe grootschalige militaire operatie in Nablus. De Palestijnse stad ligt op de bezette Westoever, zo’n 30 kilometer ten noorden van Jeruzalem. Volgens de AFP-correspondent werd er gisteravond een avondklok afgekondigd in de stad en zijn meerdere Palestijnen gearresteerd.
Begin dit jaar breidde het Israëlische leger met ‘Operatie IJzeren Muur’ zijn bezetting van de Westelijke Jordaanoever uit. In drie maanden tijd zette Israël meer dan 40 duizend Palestijnen hun huis uit, volgens The Times of Israel. Volgens de Palestijnse Autoriteit, dat de scepter zwaait over de Westelijke Jordaanoever, zijn er sinds 3 oktober 2023 zeker 938 Palestijnen gedood door Israëlische soldaten en kolonisten.
Het Internationale Gerechtshof heeft Israël opgeroepen de kolonisatie en bezetting van de Palestijnse gebieden – de Gazastrook en Westelijke Jordaanoever samen – te staken. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu legt die oproep naast zich neer, zoals hij in 2024 zei in een interview met het blad Time: ‘[De gebieden] maken deel uit van ons thuisland. We zijn van plan om er te blijven.’
Frank Rensen
Israëlische militairen hebben zeventien Palestijnen doodgeschoten bij een distributiepunt voor noodhulp in Gaza. Dat melden plaatselijke gezondheidsautoriteiten. Het bloedbad ontstond nadat duizenden Palestijnen voedsel probeerden op te halen. Tientallen mensen raakten gewond.
Het distributiepunt is van de Amerikaans-Israëlische hulporganisatie Gaza Humanitarian Foundation (GHF), een organisatie die internationaal onder vuur ligt omdat GHF weigert samen te werken met VN-hulpdiensten die al actief zijn in de regio. Ook opende het maar vier distributiepunten, allen gelegen in het uiterste zuiden van de Gazastrook. Daarmee blijft noodhulp voor veel mensen buiten bereik en vraagt de organisatie van mensen om enorme afstanden af te leggen waarbij gevechtslinies doorkruist moeten worden.
Doordat Israël maandenlang hulp voor de Gazastrook blokkeerde, gaat vrijwel de gehele Palestijnse bevolking gebukt onder hongersnood. Die situatie maakt dat de vier distributiepunten ernstig overbelast zijn. Rondom de afgiftepunten zijn volgens de Palestijnse autoriteiten al meer dan 130 burgers doodgeschoten door Israëlische militairen en een door Israël gesteunde criminele bende.
Frank Rensen
Israël is begonnen met de uitzetting van de activisten die per boot Gaza probeerden te bereiken. Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken deelde vanochtend foto’s van de Zweedse activist Greta Thunberg in een vliegtuig, met de opmerking dat ze vertrekt naar Zweden. Volgens het ministerie zijn andere opvarenden ook per vliegtuig onderweg naar hun respectievelijke thuislanden.
Het schip Madleen was met twaalf bemanningsleden onderweg naar Gaza. Ze zeiden dat hun doel was om de blokkade van het gebied te doorbreken en hadden een bescheiden hoeveelheid hulpgoederen meegenomen. Israël zei dat niet te aanvaarden. Israëlische autoriteiten enterden het schip om de opvarenden te arresteren.
De activisten kregen de kans om Israël vrijwillig te verlaten. Volgens persbureau Reuters hebben drie van hen dat gedaan. Acht opvarenden hebben besloten hun deportatie aan te vechten. Hun identiteiten zijn onbekend. Zij zitten vast totdat een hoorzitting over hun deportatie plaatsvindt. Het is nog niet bekend wanneer dat zal gebeuren.
Naast Thunberg was de Franse Europarlementariër Rima Hassan aan boord. De kapitein is de Nederlander Marco van Rennes. Medewerkers van de Nederlandse ambassade in Israël hebben consulaire bijstand verleend aan Van Rennes. Dat meldt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Het ministerie staat in contact met zijn familie en wil verder niet inhoudelijk ingaan op de verleende consulaire bijstand. ‘Het is aan de Israëlische autoriteiten om uitspraken te doen over het verdere proces.’ Van Rennes wordt vermoedelijk ergens de komende dagen Israël uitgezet.
Frank Rensen
Israël heeft twee luchtaanvallen uitgevoerd op de haven van Hodeidah, een stad aan de westkust van Jemen. Dat meldt de door de Houthi’s bestuurde televisiezender Al Masirah. Het Israëlische leger heeft de aanval opgeëist. Gisteren riep Israël de inwoners van de stad al op om zich te evacueren.
De Houthi’s hebben geen melding gemaakt van slachtoffers of gewonden. Ook is nog onduidelijk of er schade is aan materieel van de rebellengroep. Israël voerde in mei al grotere luchtaanvallen uit op Hodeidah en de hoofdstad Sanaa. Dit waren volgens Israël vergeldingen voor raketaanvallen van de Houthi’s. Die aanvallen beschadigden onder meer de belangrijkste luchthaven van Jemen.
Al sinds het begin van de oorlog in de Gazastrook beschieten de Houthi’s handelsschepen die via de Rode Zee onderweg zijn naar Israël. Dit uit solidariteit met de Palestijnen in Gaza: de Houthi’s willen hun aanvallen pas staken zodra de Israëlische agressie tegen de bevolking van Gaza stopt.
Frank Rensen
De opvarenden van de Madleen, het schip van de pro-Palestijnse ngo Freedom Flotilla Coalition (FFC) die hulpgoederen naar de Gazastrook wil brengen, zijn overgebracht naar de luchthaven van Tel Aviv in afwachting van hun repatriëring. Dat meldt het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken dinsdag op X.
De Madleen had naast hulpgoederen ook twaalf activisten aan boord, onder wie de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg en het Frans-Palestijnse Europarlementslid Rima Hassan.
Het schip was vorige zondag vertrokken vanuit het Siciliaanse Catania met als doel een ton humanitaire hulp - een symbolische hoeveelheid - aan Gaza te leveren. De tocht was bedoeld als protestactie tegen de Israëlische militaire operaties en de nijpende humanitaire situatie in de kuststrook. De activisten wilden naar eigen zeggen 'humanitaire hulp, hoop en solidariteit' naar het belegerde gebied brengen.
Maandagochtend ging Israëlische marine aan boord van het schip en werd de Madleen volgens mediaberichten afgeleid naar de Israëlische havenstad Asjdod, voordat de activisten de Gazastrook konden bereiken. (Belga/redactie)
Israëlische aanvallen en bombardementen hebben sinds zonsopgang meer dan zestig Palestijnen gedood en tientallen anderen verwond in de Gazastrook. Dat melden de lokale autoriteiten.
Israëlische vliegtuigen bombardeerden onder meer tenten die onderdak boden aan ontheemde gezinnen in Gaza-Stad, met veel doden en gewonden tot gevolg. Ook ten oosten van de stad vielen door luchtaanvallen meerdere doden, onder wie drie ambulancemedewerkers die probeerden gewonden in veiligheid te brengen.
Het Palestijnse persbureau Wafa meldt op basis van medische bronnen dat ziekenhuizen moeite hebben om basiszorg te bieden door het ernstige tekort aan medische benodigdheden en brandstof. (ANP)
Frankrijk dringt aan op de snelle terugkeer van zes van zijn staatsburgers aan boord van de Madleen, het schip met noodhulp dat onderweg was naar Gaza. Persbureau AP meldt dat het schip vanavond onder begeleiding van twee Israëlische marineschepen is aangekomen in de haven van Ashdod in Israël.
De Madleen en haar twaalfkoppige bemanning, onder wie activist Greta Thunberg en de Nederlandse kapitein Mark van Rennes, zetten sinds vorige week koers naar Gaza. Daar hoopten de activisten van de Freedom Flotilla Coalition noodhulp te kunnen brengen naar de noodlijdende bevolking.
Israël onderschepte het schip afgelopen nacht op internationale wateren en beval het om naar de haven van het Israëlische Ashdod te varen. Israëlische autoriteiten hebben de hulpgoederen in beslag genomen. Israël zegt dat de bemanning een groot deel van de goederen zelf heeft opgemaakt en dat het het ‘kleine beetje’ dat over is, naar Gaza zal brengen.
Onder de Franse bemanningsleden zijn onder anderen Europarlementariër Rima Hassen en journalist Omar Faiad van de Arabische nieuwszender Al Jazeera. Medewerkers van Hassan zeggen sinds 2.00 uur vannacht geen contact meer te hebben gehad met de politicus van de links-radicale partij La France insoumise. ‘De Israëlische straffeloosheid heeft een nieuw hoogtepunt bereikt’, schrijven ze in een verklaring.
President Emmanuel Macron heeft opgedragen dat het zestal ‘zo snel mogelijk’ kan terugkeren naar hun thuisland. Minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot zei dat Parijs zich actief inzet ‘om hun snelle terugkeer naar Frankrijk te vergemakkelijken’.
Eerder toonde het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zich bereid om consulaire bijstand te verlenen aan de Nederlandse kapitein. Greta Thunberg krijgt die bijstand echter niet van het Zweedse buitenlandministerie: volgens minister Maria Malmer Stenergard is de activist niet ‘in gevaar’.
Jasper Daams
Donald Trump spreekt later vandaag met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Dat zeggen bronnen bij de Amerikaanse en Israëlische regering tegen nieuwssite Axios en persbureau Reuters.
Het gesprek vindt plaats op het moment dat de VS en Iran in onderhandeling zijn over de afbouw van het Iraanse nucleaire programma. De Amerikanen vrezen dat de oorlog in Gaza slecht kan uitpakken voor de onderhandelingen met Iran, Israëls regionale aartsrivaal. Trump waarschuwde Netanyahu vorige week geen stappen te zetten die een overeenkomst in gevaar kunnen brengen.
Teheran buigt zich momenteel over een Amerikaans voorstel dat moet voorkomen dat Iran een kernwapen kan ontwikkelen. Volgens een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken komt het land binnenkort met een tegenvoorstel.
Jasper Daams
Bij een schietpartij bij een distributiecentrum in de Zuid-Gazaanse stad Rafah zijn zeker zes Palestijnen omgekomen. Dat meldt het gezondheidsministerie in Gaza, dat valt onder het bestuur van Hamas. Volgens ooggetuigen die worden geciteerd door persbureau AP waren het zowel Israëlische militairen als leden van een lokale militie die het vuur openden op Palestijnen die onderweg waren naar voedselhulp.
Het incident vormt een nieuw voorbeeld van de chaos die momenteel heerst rondom de drie distributiepunten in Gaza, gerund door de omstreden Gaza Humanitarian Foundation (GHF). Het Israëlische leger opende de afgelopen weken meermaals het vuur op de noodlijdende Palestijnse bevolking. Volgens Palestijnse cijfers vielen daarbij tot nu toe zeker 127 doden.
Op de GHF klinkt veel kritiek vanuit de internationale gemeenschap. De VN en andere hulporganisaties willen niet met de Israëlisch-Amerikaanse stichting samenwerken, omdat die de voedseldistributie heeft gemilitariseerd. Ook wordt er getwijfeld over de onafhankelijkheid van de GHF.
Het incident van vandaag speelde zich af op ongeveer een kilometer afstand van een van de distributiepunten. Ooggetuigen zeggen dat naast het Israëlische leger zo’n vijftig gewapende mannen de Palestijnse menigte in goede banen probeerden te leiden. De mannen zouden deel uitmaken van de clan van Yasser abu Shabab, die eerder betrokken was bij plunderingen van humanitaire hulpkonvooien.
Toen de menigte dichterbij kwam, zouden clanleden zijn begonnen met schieten. Daarop reageerden de Palestijnen door stenen te gooien, waarna de gewapende mannen zich terugtrokken. De GHF heeft het hulppunt inmiddels gesloten vanwege ‘chaos van de menigte’. Zowel de GHF als het Israëlische leger heeft niet gereageerd op het incident.
Jasper Daams
Lees ook deze reconstructie over de eerste dagen van de GHF: Negen dagen van voedselchaos in Gaza
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken is bereid consulaire bijstand te verlenen aan de kapitein van het activistenschip Madleen, de Nederlander Mark van Rennes. Een woordvoerder heeft tegen persbureau ANP gezegd dat Israël om informatie is gevraagd.
Van Rennes was sinds vorige week met elf andere activisten van de Freedom Flotilla Coalition, onder wie Greta Thunberg, met noodhulp op weg naar de Gazastrook. Afgelopen nacht werden zij onderschept door Israël en kreeg het schip de opdracht om naar de Israëlische kust te varen.
‘We hebben Israël opgeroepen geen geweld te gebruiken tegen het schip en zijn opvarenden’, laat de woordvoerder van het ministerie weten. Het ministerie zegt in contact te staan met Van Rennes. De Freedom Flotilla Coalition heeft gezegd dat de bemanningsleden zijn ‘ontvoerd’ en heeft mensen opgeroepen de regeringen van hun thuislanden onder druk te zetten zich hard te maken voor hun veiligheid.
De Franse regering heeft Israël verzocht zo snel mogelijk de terugkeer toe te staan van de zes Fransen die aan boord zijn van het schip. Onder hen zijn de Franse Europarlementariër Rima Hassan en de journalist Omar Faiad, die voor Al Jazeera aan boord is.
Amnesty International heeft kritiek geuit op het Israëlische handelen. Volgens secretaris-generaal Agnes Callamard is de onderschepping een schending van het internationaal recht. Israël is als bezettingsmacht wettelijk verplicht om te zorgen voor voldoende voedsel en medicijnen voor de burgers in Gaza, schrijft zij in een bericht op X. ‘Ze hadden de Madleen moeten toestaan om humanitaire hulpgoederen naar Gaza te brengen.’
Ook Turkije en Iran beschuldigen Israël ervan het internationaal recht te schenden. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt over een ‘afschuwelijke aanval’ van de Israëlische regering, die zich zou gedragen als een terreurstaat. Turkije heeft, onder andere bij monde van president Recep Tayyip Erdogan, zich herhaaldelijk zeer kritisch uitgelaten over Israëls optreden in de Gazastrook.
Thom Canters
De boot Madleen van de activistische Freedom Flotilla Coalition, die op weg was naar Gaza om hulp uit te delen, is voor het bereiken van de eindbestemming weggevoerd naar de kust van Israël. Dat meldt het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken. De opvarenden, onder wie Greta Thunberg, zullen volgens het ministerie weer terugkeren naar hun thuisland.
Eerder vannacht meldde de Freedom Flotilla Coalition al op Telegram dat Israëlische militairen aan boord van het schip waren gegaan. De organisatie zegt het contact met de Madleen verloren te hebben en dat de bemanningsleden zijn ‘ontvoerd’. Bovendien zouden drones die boven de zeilboot vlogen het schip hebben besproeid met een ‘witte irriterende vloeistof’. Israël heeft daar niet op gereageerd.
De Israëlische defensieminister Israel Katz heeft het leger opdracht gegeven de twaalf bemanningsleden een 45 minuten durende video van de aanval van Hamas van 7 oktober 2023 te laten zien als ze aan land zijn gekomen in de havenstad Ashdod. Hij beschuldigt Thunberg en haar collega’s ervan Hamas te steunen.
Thom Canters
Lees hier ook: Opnieuw zet een groep activisten per boot koers naar Gaza: ‘Als we het niet proberen, verliezen we onze menselijkheid’
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog tussen Israël en Hamas van de afgelopen twee weken:
• De door Israël en de Verenigde Staten gesteunde hulporganisatie Gaza Humanitarian Foundation (GHF) is begonnen met het uitdelen van humanitaire hulp aan Gazanen. Op de organisatie klinkt veel kritiek, omdat ze buiten de VN om opereren en omdat er slechts een beperkt aantal distributiecentra is. Veel Gazanen moeten daardoor lange afstanden overbruggen om bij de uitdeelpunten te komen.
• Op meerdere dagen heeft het Israëlische leger bij distributiecentra van GHF het vuur geopend op hulpzoekende Gazanen. Daarbij zijn tientallen doden gevallen. De VN hebben opgeroepen tot onafhankelijk onderzoek.
• De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft bevestigd dat de leider van Hamas in Gaza, Mohammed Sinwar, vorige maand is gedood bij een luchtaanval. Netanyahu zei dit in het parlement na weken van onduidelijkheid of Sinwar was omgekomen bij het bombardement in de zuidelijke stad Khan Younis.
Lees hier het volledige liveblog van de afgelopen twee weken terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant