Donderdag stortte in India een 787 Dreamliner van Boeing neer. Hoewel het de eerste fatale crash is met dit type vliegtuig sinds de introductie in 2011, is het het zoveelste incident met een Boeing in de afgelopen jaren.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met tech als specialisme.
Hoewel het type Dreamliner niet eerder was verongelukt, zijn er al langer zorgen om de veiligheid van het toestel. Zo stapte kwaliteitscontroleur John Barnett in 2019 naar The New York Times met de waarschuwing dat er veel niet deugde aan de Dreamliners.
Hij vertelde onder meer dat er herhaaldelijk afgedankte apparatuur en defecte noodsystemen in de toestellen werden geplaatst, en dat het management geen oor had voor zijn meldingen. Een andere klokkenluider riep vorig jaar op om alle Dreamliners aan de grond te houden.
Volgens beide klokkenluiders ondermijnde Boeing de veiligheid van Dreamliners met een onverantwoorde focus op efficiëntie en kostenbesparingen. Ook is de 787 Dreamliner het eerste Boeing-toestel dat bestaat uit onderdelen die door externe partijen zijn gebouwd. Dit zou het al gebrekkige toezicht over de bouw nog verder belemmeren. De levering en productie van Dreamliners werden in de afgelopen jaren meermaals tijdelijk stopgezet door problemen bij de toelevering van onderdelen en productiefouten.
Boeing heeft de kritiek van beide klokkenluiders grotendeels naast zich neergelegd, maar dat lijkt te midden van een groeiende lijst van incidenten, niet beperkt tot de Dreamliner, steeds lastiger. Zo daalde de koers van Boeing na de crash van donderdag met meer dan 5 procent op de beurs van Wall Street.
Boeing kampt echter al veel langer met problemen, te beginnen met twee crashes in 2018 en 2019. Daarbij kwamen in totaal 346 mensen om het leven, en bij beide ongelukken ging het om een Boeing 737 Max-toestel. Het ongeval uit 2019 was reden voor klokkenluider Barnett om naar voren te stappen, en in 2020 vertelden ingewijden aan de Volkskrant dat de 737 Max was ‘ontworpen door clowns, onder leiding van apen’.
Begin 2024 schoot een deur van een Boeing 737 Max 9 op 5 kilometer hoogte los, waarna het toestel met een gapend gat in de romp een noodlanding moest maken. Twee maanden later raakten 50 mensen gewond toen een Dreamliner midden in een vlucht een plotselinge duik maakte.
Volgens een rapport over het incident zou de automatische piloot tijdelijk zijn uitgeschakeld nadat de stoel van de piloot per ongeluk tegen het controlepaneel zou zijn aangestoten. Na deze incidenten besloot de Amerikaanse toezichthouder FAA een beperking op te leggen op het aantal vliegtuigen dat Boeing mag produceren.
Na deze incidenten besloot de Amerikaanse toezichthouder FAA een beperking op te leggen op het aantal vliegtuigen dat Boeing mag produceren. Enkele maanden later kwamen 179 mensen om het leven toen de landing van een Boeing 737-800 in Zuid-Korea volledig mis ging.
Mede door deze incidenten en het aangescherpte toezicht van de FAA leed Boeing in het derde kwartaal van 2024 een verlies van 6,17 miljard dollar. Daarna krabbelde het bedrijf langzaam op: in het laatste kwartaal van 2024 draaide Boeing een verlies van 3,86 miljard dollar, en in de eerste drie maanden van dit jaar was de schade beperkt tot ‘slechts’ 31 miljoen dollar.
Vorige maand ging Boeing akkoord met een voorstel van het Amerikaanse ministerie van Justitie om met een betaling van 1,1 miljard dollar criminele vervolging te ontlopen voor de crashes in 2018 en 2019. Advocaten van de nabestaanden noemden deze deal ‘moreel verwerpelijk’. Met de deal zou Boeing ‘criminele verantwoordelijkheid ontwijken’, aldus advocaat Sanjiv Sing.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant