PvdA en GroenLinks heffen zichzelf op en gaan binnenkort samen verder als één linkse partij. Een meerderheid van de leden van beide partijen stemde in met de historische fusie die pas na de komende verkiezingen wordt beklonken.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Uit de stemming van het ledenreferendum, waarvan de uitslag donderdag werd bekendgemaakt, blijkt dat 88 procent van de PvdA’ers voor een fusie is. Bij GroenLinks is dat 89 procent.
Verrassend is de uitkomst niet, historisch is het zeker. Na de dramatisch verlopen verkiezingen van 2021, waar GroenLinks en PvdA werden weggevaagd, trokken de twee partijen steeds verder naar elkaar toe. In 2023 fuseerden de Eerste Kamerfracties en bij de afgelopen Kamerverkiezingen hadden GroenLinks en PvdA één lijst, één lijsttrekker en één gezamenlijk verkiezingsprogramma.
De linkse samenwerking is de achterbannen goed bevallen. Het vooruitzicht op een nieuwe linkse volkspartij, die met gebundelde krachten kan meedingen om de macht, heeft de leden doen besluiten de finale stap te nemen en over te gaan tot een formele samensmelting van de twee partijen.
Zover is het nu nog niet. In het voorjaar van 2026 zal een oprichtingscongres worden georganiseerd, waar een nieuwe naam zal worden gekozen. Op dat congres zullen ook organisatorische kwesties worden opgelost. De twee partijen houden er statutair andere procedures op na bij bijvoorbeeld congresmoties. Al die zaken moeten worden rechtgetrokken.
Op dat congres worden ook de ideologische geboortepapieren van de nog op te richten partij getekend. Hoewel GroenLinks en PvdA inhoudelijk dicht bij elkaar zitten, zal nauwlettend gekeken worden naar de grondbeginselen. Ook zal dan de partijleider worden gekozen.
Al jaren filosoferen progressieve partijen over samenwerking op links. In een politiek landschap dat sinds de Tweede Wereldoorlog gedomineerd wordt door rechtse partijen, heeft links slechts drie keer een premier kunnen leveren.
Alledrie de keren was het de PvdA die de minister-president leverde: Willem Drees (1948–1958), Joop den Uyl (1973-1977) en Wim Kok (1994-2002). De PvdA regeerde wel vaker mee, vaak omdat het net niet groter werd dan de winnaar. De linkse stem bleek te vaak verdeeld over partijen als PvdA, SP, GroenLinks en D66.
Meerdere pogingen werden ondernomen om tot stembusakkoorden te komen. Keerpunt ’72 met PvdA, D66, PPR (voorloper van fusiepartij GroenLinks) werd een succes en leidde tot het kabinet-Den Uyl. Daarna zocht Femke Halsema (GroenLinks) Wouter Bos (PvdA) en Jan Marijnissen (SP) op, onderzochten Job Cohen (PvdA) en Jolande Sap (GroenLinks) een Eerste Kamerfusie en lukte het Diederik Samsom (PvdA) en Bram van Ojik (GroenLinks) bijna om de Tweede Kamerfracties te laten fuseren. Telkens liepen pogingen om te komen tot een Linkse Lente vast.
Na de afstraffing bij de Kamerverkiezingen van 2021 was links nooit zo klein. PvdA en GroenLinks kwamen samen niet verder dan zestien zetels. Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilianne Ploumen (PvdA) besloten elkaar vast te houden en de samenwerking te intensiveren.
Vanuit de leden, aangevoerd door actiegroep Roodgroen, werden stappen gezet die leiden tot een fractiefusie in de Eerste en Tweede Kamer. In 2023 ging GroenLinks-PvdA als een partij de verkiezingen in. Bij de aankomende verkiezingen zal voor dezelfde constructie worden gekozen. Pas als de fusie formeel een feit is, zullen PvdA en GroenLinks zichzelf opheffen.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant