De regering van de Israëlische premier Netanyahu is donderdagochtend vroeg op het nippertje gered: na urenlange onderhandelingen achter de schermen heeft een motie om het Israëlische parlement te ontbinden het niet gehaald. Daarmee zijn vervroegde verkiezingen voorkomen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
De motie was ingediend door de oppositie, die gebruik wilde maken van een fel gevecht binnen de coalitie over de dienstplicht voor ultraorthodoxe mannen. In tegenstelling tot de rest van de Israëlische burgers hoefden zij nooit het leger in, maar het Hooggerechtshof trok vorig jaar een streep door dit gebruik. Zolang er geen wet is die deze groep formeel vrijstelt, zullen zij gewoon hun dienstplicht moeten vervullen.
Sindsdien hameren de ultraorthodoxe partijen op de snelle invoering van zo’n wet, maar andere coalitiepartijen wilden dat niet. Dan stemmen we voor de motie om het parlement te ontbinden, besloot een belangrijke rabbi vorige week. Als dat daadwerkelijk was gebeurd, had Israël vervroegd naar de stembus moeten gaan.
Premier Netanyahu wilde de val van zijn kabinet koste wat het kost voorkomen. Na koortsachtige onderhandelingen kwam er ’s nachts een compromis op tafel.
In eerste instantie dreigde een lange lijst met straffen voor ultraorthodoxen die de dienstplicht weigerden te vervullen. Ze zouden bijvoorbeeld geen subsidie meer krijgen voor hun studie, voor reizen met het openbaar vervoer en voor de opvang van hun kinderen. Ook zouden rijbewijzen in beslag worden genomen en, uiteindelijk, gevangenisstraffen worden opgelegd.
Een aantal van deze sancties blijft behouden in een wetsvoorstel dat wordt voorbereid, maar een heleboel maatregelen worden voorlopig uitgesteld, mogelijk tot wel zes jaar. Dat compromis was genoeg voor de meeste leden van de ultraorthodoxe Shas-partij en Verenigd Torah Jodendom (VTJ) om tegen de motie te stemmen: hij werd uiteindelijk met 61 van de 120 stemmen verworpen. Twee van de zeven leden van VTJ hebben er wel voor gestemd.
Deze episode wordt gezien als een nederlaag voor premier Netanyahu, ook al is de regering gered. Volgens de oppositie is het gelukt om een wig te drijven in de coalitie. En ook al is er voorlopig even uitstel bedongen, het thema zelf is niet van tafel.
Verwacht wordt dat veel ultraorthodoxen tegen deze uitgedunde lijst met sancties zullen protesteren. Reservisten hebben ondertussen woedend gereageerd op het compromis. Zij vinden het oneerlijk dat een groot deel van de bevolking (naar schatting zestigduizend jonge ultraorthodoxen) niet in dienst hoeft, terwijl andere Israëliërs tijdens de oorlog in Gaza al honderden dagen als reservist hebben gediend.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant