Het is goed als vakbonden voor hun personeel opkomen, maar bij de NS zouden ze ook een beetje kunnen letten op de financiële gezondheid van het bedrijf.
Ook komende vrijdag wordt er gestaakt op het spoor. Niet in het hele land dit keer. De Randstad wordt gespaard, maar in Noord-Brabant, Zeeland, Limburg, Flevoland, Overijssel en Groningen rijden er de hele dag geen treinen.
Er is geen bedrijf waar de vakbonden zo machtig zijn als bij de NS. Het ledenaantal is hoog en bonden hebben maar een paar bereidwillige stakers nodig om het hele land plat te leggen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De bonden zijn ook nog in een concurrentiestrijd verwikkeld, waardoor ze graag tegen elkaar opbieden bij het stellen van hun looneisen. Bij de huidige CAO-onderhandelingen eist de CNV 6 procent, de FNV 7 procent en de VVMC zelfs 8 procent. Er gaapt daardoor een enorme kloof tussen wat de conducteurs en machinisten eisen, en wat de NS naar eigen zeggen kan bieden: 2,55 procent, ongeveer net zo hoog als de verwachte inflatie.
Het is de vraag wat de vakbonden bezielt. Het NS-personeel wordt niet slecht betaald en de lonen zijn de afgelopen jaren keurig meegestegen met de inflatie, meer dan bij de meeste andere werknemers in Nederland.
Het is ook niet zo dat de NS heel veel geld verdient. Het spoorbedrijf maakte over 2024 een fors verlies, van 141 miljoen euro. Nu het kabinet heeft besloten het bedrijf komend jaar niet te hulp te schieten, zal het ook de prijs van treinkaartjes fors verhogen, wat ongetwijfeld veel reizigers kost.
De bonden winden zich op over de salarissen van de NS-top. Die liggen inderdaad fors boven de Balkenende-norm, maar de bestuursleden hebben vanwege de malaise bij het bedrijf ook salaris ingeleverd.
De stakingen komen voor de NS op een hoogst ongelukkig moment. Sinds de coronapandemie werken Nederlanders veel vaker thuis, waardoor het aantal reizigers is gedaald. Omdat ze vaak op dezelfde dagen naar kantoor gaan, zijn de pieken – en dus ook de dalen – in de reizigersbezetting groter geworden, waardoor het moeilijker is om een efficiënte dienstregeling op te tuigen.
De NS staat hierin niet alleen. In een tijd dat Europa snakt naar een vitaal spoor, zodat het een concurrerend alternatief kan vormen voor auto en vliegtuig, worden de nationale spoorbedrijven geteisterd door financiële malheur en stakingen.
Het zou goed zijn als ook de vakbonden zich beter realiseren dat hun macht ook verantwoordelijkheid met zich meebrengt. Dat ze niet te snel het spoor platleggen, om hun bedrijf dat het al zwaar heeft, niet onnodig pijn te doen.
De bonden tonen tot nu toe weinig medelijden met hun werkgever. Integendeel. Ze vonden het zelfs nodig de NS te pesten met een schijnstaking: dreigen het spoor deels plat te leggen, zodat de NS alles op alles moet zetten om een alternatieve dienstregeling op te tuigen met nieuwe roosters, om vervolgens de staking af te blazen.
Het is goed als vakbonden voor hun personeel opkomen, zeker bij bedrijven waar bestuurders en aandeelhouders rijkelijk worden beloond, maar bij de NS zouden zich ze best wat drukker mogen maken over de financiële gezondheid van het bedrijf. Als het slecht blijft gaan met de Spoorwegen, zal uiteindelijk ook het personeel eronder lijden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant