Hoe kijkt de generatie van 2000 terug op de jaren die hen gevormd hebben en wat verwachten ze van de toekomst? Ashwari Akloe: ‘Ik zoek nog naar een duurzamere, constructieve vorm om me tegen onrecht te kunnen inzetten.’
Ianthe Sahadat is redacteur van de Volkskrant, met bijzondere aandacht voor de koloniale geschiedenis.
Waar ben je opgegroeid?
‘Ik ben in Suriname geboren. Toen ik 10 was, kwamen we naar Nederland. Voor ze mij kregen woonden mijn ouders ook al hier. Mijn zus, die vijf jaar ouder is, is hier geboren. Ze waren tijdelijk teruggekeerd naar Suriname, maar wilden toch weer naar Nederland. We gingen in Rotterdam wonen en later verhuisden we naar Spijkenisse.’
Was het een grote overgang van Suriname naar Nederland?
‘Zeker, al kwam dat besef pas later. Laatst zei mijn moeder: je hebt er maar tien jaar gewoond. Dat vond ik raar, want Suriname is een belangrijk deel van wie ik ben. Ik voel me sterk verbonden met mensen daar en in de diaspora.
25 in ’25
In de serie 25 in '25 vragen we jongeren geboren in 2000 hoe ze zijn geworden wie ze zijn en hoe ze hun toekomst zien. Meedoen? Mail een korte omschrijving (opleiding/woonplaats/bijzonderheden) naar: 25in25@volkskrant.nl
‘Als je 10 bent, besef je niet echt wat zo’n verhuizing betekent. Het leek me vooral leuk en spannend. Maar het bleek best lastig om mijn draai te vinden. Alles was anders, dat zat in zoveel kleine dingen. Alleen al de manier van praten. Surinaams Nederlands is wat deftiger en formeler, dus andere kinderen vonden dat ik raar sprak.
‘Mensen wezen me steeds op mijn Surinaamse accent. Niet per se op een gemene manier, maar het gaf me wel het gevoel dat ik anders was. Op die leeftijd wil je helemaal niet anders zijn. Ik wilde gewoon vrienden maken.’
Lukte dat wel?
‘Jawel, maar het heeft even geduurd. Ik was een rustig kind, bleef het liefst een beetje op de achtergrond. Ik was altijd aan het lezen. Ik had de hoogste Cito-score. Toch ging ik naar de havo. Er waren niet genoeg kinderen om een vwo-klas te vormen. Het tweetalige vwo-traject op dezelfde school konden we niet betalen. Daar had ik me ook niet thuis gevoeld, tussen alle witte kinderen van rijke ouders.
‘De havo was best gekleurd, wat ik fijn vond, maar niemand had mijn achtergrond. Daardoor voelde ik me toch altijd anders. Soms schaamde ik me voor Hindostaanse dingen, de traditionele klederdracht, gerechten, muziek of de taal.’
Hoe is dat nu?
‘Nu ben ik juist trots op mijn roots en Hindostaanse identiteit, die mij verbinden met mijn voorouders. Wat me opvalt: dingen waar ik me als kind voor schaamde zijn tegenwoordig ‘hip’, maar dan op een gewhitewashte manier. Zoals dat vaak met dingen uit het mondiale Zuiden gaat.
‘Dan is er ineens een trend: iedereen drinkt chai latte, doet aan yoga en meditatie of kookt met kurkuma. Laatst had je de ‘Scandinavian scarf’-trend: traditionele Indiase sjaals, gerebrand tot westers item, zonder erkenning van de oorsprong. Terwijl ik me als kind schaamde om in diezelfde klederdracht op feest- en hoogtijdagen op straat of naar school te gaan.
Ashwari Akloe wordt 25 op 8 juli.
Woonplaats: Wageningen/Spijkenisse
Hoe volwassen vind je jezelf op een schaal van 1 tot 10? ‘Een 8.’
Voel je jezelf onderdeel van een generatie? ‘Ja, van een generatie die zich zorgen maakt over het klimaat en verlies van biodiversiteit.’
Waar ben je over 7 jaar? ‘Dan woon ik ergens in Afrika of Azië, omringd door bergen of bos. Ik leid een rustig leven, en ga elke dag met een autootje op pad om ecologisch veldwerk te doen.’
‘In Nederland zijn mensen vaak verbaasd dat ik Surinaams ben. Soms vind ik het wel frustrerend hoe weinig mensen over Suriname weten, over de verschillende bevolkingsgroepen en de geschiedenis, terwijl het een gedeelde koloniale geschiedenis is.’
Wat heb je van je ouders meegekregen?
‘Van mijn moeder heb ik geleerd minder onzeker te zijn, voor mezelf op te komen, mezelf te zijn en daar ruimte voor op te eisen. Zij is heel zelfverzekerd, lief en zorgzaam. Ze werkt als basisschooljuf, kinderen zijn gek op haar.
‘Van beide ouders heb ik geleerd om empathie te voelen voor anderen. Van mijn vader heb ik geleerd creatief en open-minded te zijn, hij is fotograaf en kunstenaar.’
Wat voor opleiding heb je gedaan?
‘Dierwetenschappen, in Wageningen. Ik ben net afgestudeerd. Daarvoor heb ik een hbo-bachelor gedaan, biologie en medisch laboratoriumonderzoek, in Rotterdam.
‘Ik wilde altijd dierenarts worden. Als kind zei ik dat ik later voor alle straathonden in Paramaribo wilde zorgen. Ik keek graag naar dierenprogramma’s op tv, zoals dokter Pol.
‘Toen ik ouder werd, besefte ik dat ik veel te gevoelig ben voor het werk van dierenarts. Je moet dieren laten inslapen, je komt heel zieke dieren tegen en natuurlijk verdrietige baasjes. Ik geloof niet dat ik dat zou kunnen.’
Was dierwetenschappen een goede keuze?
‘Heel erg. Voor mijn afstudeeronderzoek ben ik drie maanden naar Kenia gegaan. Dat was geweldig. Ik heb onderzoek gedaan naar twee aan hyena’s verwante dieren die voorkomen in een gebied waar de Masai met hun vee leven. Zij zijn bang dat hun vee wordt aangevallen. Ik heb me verdiept in hoe je, samen met de mensen die er leven, er toch voor kunt zorgen dat wilde dieren beschermd worden.
‘Ik zou graag terugkeren om verder te werken in die regio. Ik zou wel op een rustige plek, omringd door natuur, ergens in Afrika of Azië willen wonen en werken. Al houd ik ook van Nederland, dat is mijn thuisbasis.’
Waar woon je nu?
‘Ik heb een kamer in een huis met twee huisgenoten in Wageningen. Sinds mijn afstuderen ben ik veel in Spijkenisse, bij mijn ouders. Wageningen is best wel een linkse, activistische bubbel. Ik heb daar veel vrienden en gelijkgestemden die zich ook aangetrokken voelen tot Greta Thunberg en Extinction Rebellion, die proberen duurzaam te leven, tweedehands te winkelen en minder vlees te eten. Het is fijn om te weten dat je niet de enige bent die zich ergens zorgen over maakt.’
Hoe ziet jouw activisme eruit?
‘Ik voel veel empathie voor dieren, de natuur en überhaupt voor gemarginaliseerde groepen. Ik was betrokken bij de studentenprotesten voor Palestina op de campus en ik ben 22 maart naar de demonstratie tegen fascisme en racisme in Amsterdam gegaan.
‘Ik twijfel of demonstreren goed voor me is. Ik voel op zulke dagen zoveel woede, verdriet en machteloosheid, dat het me te veel wordt. Dat heb ik altijd al lastig gevonden. Ik zoek nog naar een duurzamere, constructieve vorm om me tegen onrecht te kunnen inzetten.’
Wat doe je graag in je vrije tijd?
‘Ik kan goed alleen zijn. Ik houd van schrijven, lees veel. Op dit moment lees ik een poëziebundel van Rabindranath Tagore. Verder houd ik van fotografie en een-op-een afspreken met vrienden.’
Wat staat er op je arm?
‘Emancipate yourself from mental slavery, none but ourselves can free our minds.’ Die zin komt uit Redemption Song van Bob Marley, en gaat over hoe werkelijke vrijheid of bevrijding van binnen moet komen. Ik vind het een heel krachtige zin, die me persoonlijk raakt. Bob Marley is ook nog eens mijn favoriete artiest.’
Waarom raakt de zin je persoonlijk?
‘Deels door mijn roots. Suriname is een land waar mensen van over de hele wereld naartoe zijn gehaald om in verschillende vormen van slavernij te werken. Mijn eigen voorouders uit India. Bevrijding van onderdrukking is een lang en intergenerationeel proces.
‘En, persoonlijker, ik ben queer en het is een proces geweest om dat zelf te accepteren. Als queer persoon van kleur, afkomstig uit een migrantengezin, is dat extra moeilijk, denk ik.
‘Ongemerkt heb ik in mijn omgeving en opvoeding het idee meegekregen dat homoseksualiteit iets is wat niet bij de Hindostaanse of Surinaamse cultuur hoort. Dat het iets is van witte mensen. Dat komt ook door het gebrek aan voorbeelden en rolmodellen. Ik wist niet hoe mijn ouders over me zouden denken.’
Heb je als tiener aan je ouders verteld dat je verliefd werd op meisjes?
‘Ik gebruik de term ‘uit de kast komen’ niet, dat vind ik zo’n rare uitdrukking, die impliceert dat het dus niet normaal is om queer te zijn. Ik heb nooit een soort aankondiging gedaan om te zeggen: dit is wie ik echt ben, dit is wat ik voel. Mensen vertellen hun ouders ook niet op een speciaal moment dat ze hetero zijn, toch?’
‘Je bent op een leeftijd dat je überhaupt aan het ontdekken bent wat verliefd worden is, wat je allemaal voelt. Dus voor mij is het geleidelijk gegaan. Ik leerde mensen kennen die net als ik waren, en die vertelden positieve verhalen. Dat ze gewoon een goed en gelukkig leven hebben. Andere voorbeelden zien, dat hielp mij. En ik ben veel gaan lezen.’
Wat las je bijvoorbeeld?
‘Over hoe in oudere culturen, in bijvoorbeeld India, het heel normaal was dat er veel verschillende vormen van liefde, seksualiteit en genders bestonden. En dat al deze dingen eigenlijk met de komst van het kolonialisme en religies zijn gecriminaliseerd en dat toen het binaire, patriarchale denken dominant werd. Het hielp me om dat te lezen.
‘Ook heeft de driejarige relatie die ik heb gehad me geholpen om mezelf te leren zijn en mezelf aan mijn ouders te kunnen laten zien. Zij was ook Hindostaans, en we kwamen veel bij mijn ouders thuis. Ik denk dat het veel heeft geholpen om het voor mijn ouders te normaliseren. Omdat we gewoon burgerlijk waren.’
Burgerlijk?
‘Ik denk dat het beeld in migrantengezinnen van queerness ook een beetje is dat je kind dan heel veel uitgaat en in het nachtleven verdwijnt. Ze associëren het met drank, drugs en seks. Wat ook prima is, wat mij betreft, alleen zat ik gewoon met mijn vriendin bij mijn ouders thuis karaoke te zingen.
‘Het zou helpen als er meer voorbeelden en rolmodellen waren die laten zien hoe verschillend en onderling divers queer personen zijn, zeg maar net zo divers als alle mensen die hetero zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant