Als we accepteren dat politieke partijen vrouwen posities binnen politiek en bestuur ‘ontraden’, dan moet de grondwet misschien worden aangepast met een disclaimer: vrijheid, gelijkheid en solidariteit, maar alleen voor mannen.
Tumultueuze weken in de Nederlandse politiek, en dan hebben we het niet eens over de val van het kabinet. Met een grote meerderheid (299 tegen, 53 voor) stemde de SGP intern tegen de motie voor meer vrouwen op politieke en bestuurlijke posities. Gelukkig trok niet iedereen zich daar iets van aan. SGP Vlissingen was heerlijk burgerlijk ongehoorzaam door de aanjager van de motie, Lilian Janse, kandidaat te stellen voor de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen.
Maar één zwaluw maakt geen zomer, en één vrouw op de lijst maakt het nog niet in orde. Ja, vrouwen mogen lid worden en zich verkiesbaar stellen binnen de SGP. Maar dat wordt ontraden want het zou in strijd zijn met ‘de roeping van de vrouw’. Dat het in principe wel mag komt door het Europees hof voor de Rechten van de Mens; vrouwen uitsluiten is discriminatie.
Over de auteur
Noëlle de Lange is docent Nederlands en Geschiedenis.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Past zo’n partij eigenlijk nog binnen de Nederlandse democratie? In tolerant Nederland wil je je aan een dergelijke vraag niet wagen, maar misschien is dat juist wél de discussie. Het veelgehoorde argument dat je zelf mag kiezen wie wel of niet tot jouw vereniging behoren is niet erg overtuigend. Een vrijetijdsclubje heeft een heel ander karakter en doel dan een politieke partij. Ga maar na: ‘We hebben een clubje opgericht en jij hoort er niet bij’ is wat je hoort op het schoolplein (en ook dan is dit statement een vorm van pestgedrag). Maar terug in het klaslokaal doet iedereen weer mee. Dan gaat iedereen weer samen, als gelijken, leren over de Nederlandse democratische rechtsstaat waar iedereen een plaats heeft. Ook vrouwen.
We ontraden meisjes in de klas toch ook niet om hun mond te houden? Om hun vinger niet op te steken?
We leren dat onze democratische rechtsstaat gestoeld is op christelijke normen en waarden. Kernwaarden als vrijheid, gelijkheid en solidariteit vloeien daaruit voort en zijn verankerd in de Grondwet. Artikel 6 van die Grondwet benoemt dat eenieder het recht heeft zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. Omdat er vanuit de Kieswet geen eisen zijn aan religie, mag je er binnen de grenzen van de wet dus zelfs een politieke
partij omheen organiseren.
Waar we echter prat op gaan in Nederland is artikel 1 van dezelfde Grondwet. En dat betekent dat uitsluiting op basis van godsdienst, levensovertuiging, ras, geslacht of welke grond dan ook, niet is toegestaan. Het tegenstrijdige is dat een dergelijke politieke partij ook kan bestaan dankzij artikel 1, omdat we niemand mogen uitsluiten.
Maar als godsdienst het uitgangspunt is waardoor vrouwen toch worden uitgesloten (sorry, ontraden) binnen de politiek, komt dan uiteindelijk de scheiding tussen kerk en staat zelfs niet in het geding? En bovendien: heeft een partij waarin vrouwen stelselmatig worden uitgesloten wel recht op een plaats in onze democratie?
Denken we hier niet over na, dan weten we zeker dat vrouwenrechten verder langs een glijdende schaal verdwijnen. De rechten van vrouwen staan onder druk, dat is een wereldwijde constatering. De Dolle Mina’s zijn niet voor niets weer terug, en de campagnes van Women Inc. zijn alarmerend actueel.
Daarnaast bestaat er nog altijd al dan niet onbewuste (en geïnternaliseerde) vrouwenhaat. Denk aan femicide en huiselijk geweld, de loonkloof die ondanks het glazen plafond nog altijd bestaat, de orgasmekloof en het gebrek aan adequate gezondheidszorg voor vrouwen. Grote onderwerpen, maar denk ook eens aan ‘onschuldige grapjes’ op de werkvloer, zoals ‘blond zeker?’. Zodra een vrouw daar iets van zegt, heeft ze steevast ‘geen humor’. Onnodig en denigrerend. Maar het oplossen van grote problemen begint juist bij kleine acties.
Spreek je dus altijd uit. Tegen kleinerende opmerkingen, tegen het ontraden van vrouwen op bestuurlijke posities, en vóór gelijkheid. Doe wat juist is, zoals Lilian Janse. Als we een tolerante samenleving willen blijven, moeten we nadenken over de vraag of er plaats is voor een politieke partij die vrouwen weert (sorry, ontraadt) op basis van godsdienst, terwijl vrouwenrechten tondertussen hard op weg zijn een papieren tijger te worden.
En accepteren we dit wél, dan moet de grondwet misschien worden aangepast met een disclaimer: vrijheid, gelijkheid en solidariteit, maar alleen voor mannen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant