Inwoners van de Utrechtse wijk Overvecht leren koken bij Blik & Pot. Het initiatief van Cybille Latour bewijst dat een gezonde maaltijd niet per se duur hoeft te zijn. ‘Je moet alleen weten hoe.’ Maar de meeste deelnemers zijn er vooral voor de gezelligheid.
is verslaggever binnenland van de Volkskrant.
‘Ik koop wel gewoon een kant-en-klaar kipje’, zegt Meini Bassa (78) die al om kwart voor tien klaarzit in de Johanneskerk en meteen toegeeft dat ze zelf eigenlijk nooit kookt. Te klein behuisd: ‘Niet te doen met een rollator.’ En lang staan lukt ook niet meer sinds een val, waarna ze vier dagen wachtte op hulp.
Bassa zal deze ochtend geen vinger uitsteken, maar geniet enorm van de gezelligheid. En van het eten, als dat eenmaal op tafel staat.
Om te bewijzen dat een gezonde maaltijd niet duur of ingewikkeld hoeft te zijn, kookt Cybille Latour (48) onder de noemer Blik & Pot om de week met buurtbewoners uit het Utrechtse Overvecht. Ze kreeg voor haar initiatief in mei de Ab Harrewijn Prijs, vernoemd naar het voormalig GroenLinks-Kamerlid (1954-2002), bijgenaamd ‘de rode dominee’.
De jury prijst Latours originaliteit en doorzettingsvermogen en noemt haar ‘een vrouw die haar eigen ervaring met armoede heeft omgezet in kracht en zelfs de stap naar ondernemerschap heeft durven zetten’.
Vandaag staat ‘paratha op mijn manier’ op het menu. Een Indiaas gerecht dat bestaat uit platbrood, aardappelpuree, groenten en vlees.
Het idee voor Blik & Pot ontstond zes jaar geleden toen Latour merkte dat cliënten – ze werkt als thuisbegeleider in de zorg – het steeds lastiger vonden worden om rond te komen en gezond te blijven eten. Zonde en onnodig, stelde ze vast. ‘Je hoeft niet naar een vette hap te grijpen. Het lukte mijn moeder ook om van niets iets te maken en elke avond iets op tafel te krijgen. Je moet alleen weten hoe.’
Op de counter in de kerk staan de ingrediënten al klaar. Negen paprika’s, twee courgettes, een flinke bos verse koriander, 1 kilo wortels, zelfrijzend bakmeel en 750 gram kipfilet (7,96 euro). Goedkoop, legt Latour uit: ‘Door het vlees na het koken te pluizen, kun je de hoeveelheid al snel verdriedubbelen.’
Na de koffie worden de taken verdeeld. Mariska wil liever niet in de keuken staan. ‘Dan gaat mijn zus straks weer zeuren dat ik stink.’ Maar koriander snijden kan ook gewoon zittend, aan tafel. En knippend, ‘want met een schaar gaat het een stuk gemakkelijker’.
De acht deelnemers kennen elkaar goed en schuiven vaak al jaren aan bij Latour. Het sociale aspect – de koffie en een praatje – is voor de meeste van hen belangrijker dan koken. Dat Blik & Pot in een kerk is neergestreken, betekent niet dat iedereen per se in god moeten geloven. Latour: ‘Ik zocht een plek, zij konden die bieden.’
Nieuwkomers zijn zeldzaam. ‘Daar moeten we nog iets op vinden, want iedereen is welkom. Ongeacht wie je bent of wat je doet’, zegt Latour die een bakpan zoekt nu het kipgehakt van de nieuwe slager een miskoop blijkt te zijn. Veel te nat.
Ook wat extra bloem mag niet baten. Rullen dan maar, gehaktballetjes zijn er met geen mogelijkheid van te maken. ‘We maken wel reclame’, legt ze uit. ‘Maar mensen die in eerste instantie enthousiast zijn blijven vervolgens toch thuis. De drempel is blijkbaar te hoog.’
Tijdens het snijwerk dat voornamelijk zittend wordt uitgevoerd, passeren uiteenlopende onderwerpen de revue. Zoons die moeten leren koken (anders dan vroeger thuis), verschillende medische ongemakken en de recente kabinetsval.
Ineke (68) is opgelucht dat Geert Wilders is opgestapt. ‘Wat een kwal. Die komt niet terug in een volgend kabinet’, verzucht ze boven haar bakje fijngesneden courgette. Buurvrouw Adriana (61), die zich ontfermt over de paprika’s, bekent dat zij wel op de PVV heeft gestemd in de hoop dat er iets zou veranderen.
Of ze dat nog eens zal doen valt te bezien. Echte oplossingen lijkt hij namelijk niet te hebben. ‘Uiteindelijk moeten we het toch samen doen’, zegt ze. ‘Je woont met elkaar, zeker hier in het multiculturele Overvecht. Zij passen zich een beetje aan. En ik ook. Dan kom je een heel eind.’
Ze had gedacht dat Wilders meer zou doen tegen armoede. In deze voormalige Vogelaarwijk – tegenwoordig ‘krachtwijk’ – is zichtbaar hoe hard dat nodig is. Honderden huishoudens maken wekelijks gebruik van de voedselbank. Ook Adriana zat jarenlang in de schulden. Voor steun kwam ze niet in aanmerking, omdat haar inkomen net te hoog was. Nu is alles afgelost. ‘En kan ik mijn kleindochter af en toe weer iets geven.’
Ineke laat de folderapp op haar telefoon zien waarin ze wekelijks de aanbiedingen van vijf supermarkten in de buurt bekijkt. Het loont om je inkopen daarop af te stemmen. Al heeft ze sinds haar pensioen iets meer te besteden dan de jaren dat ze in de bijstand zat. Dat mensen steeds vaker naar Duitsland of België rijden voor hun boodschappen, begrijpt ze wel. ‘Maar dat is vanuit Utrecht natuurlijk geen doen.’
Thuis koken de alleenstaande vrouwen amper, alle goede bedoelingen van Latour ten spijt. Op maandag zijn ze in het buurthuis, op dinsdag bij het lokale initiatief Robin Food en op woensdag en donderdag eten ze voor een kleine bijdrage bij buurt-eethuis Hanna’s Herberg of in winkelcentrum De Klop. En op vrijdag? ‘Dan kook ik heel soms zelf’, zegt Ineke. ‘Al wordt het vaak toch een kant-en-klaarmaaltijd.’
Dat hoort Latour vaker, daarom droomt ze met een deegroller in de hand al hardop over de de toekomst. Echt concreet zijn de plannen nog niet. Een startbedrag is er al wel, dankzij de 5.000 euro die ze won met de Ab Harrewijn Prijs. Latour wil ‘prepmaaltijden’ gaan bereiden mét en vóór buurtgenoten; voor wie echt met geen mogelijkheid aan het koken te krijgen is.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant