DEN HAAG - Over iets minder dan vier maanden moet het er staan: het standbeeld van Paul van Vliet in Den Haag. Beeldhouwer Loek Bos kreeg veel lof voor zijn ontwerp. Hoe anders was dat in 1986, toen een andere grote Haagse cabaretier in brons werd vereeuwigd. 'Een gedrocht in brons', 'niveau tuinkabouter' en 'knullig potsierwerk', zijn maar een paar kwalificaties die zijn gegeven aan het beeld van Wim Kan en Corry Vonk, dat sinds 1997 voor het Kurhaus staat.
Hij is zonder twijfel een van de grootste cabaretiers van de vorige eeuw: Wim Kan. Geboren in 1911 in de Scheveningse Cornelis Jolstraat als zoon van een minister. Als kind moet hij het politieke wereldje waarin zijn vader leefde goed hebben bestudeerd, want in zijn later beroemd geworden oudejaarsconferences wordt iedere minister genadeloos op zijn plek gezet.
In Amsterdam leert hij revue-artieste Corry Vonk kennen, met wie hij in het huwelijk treedt en een cabaretgezelschap opricht. Hoewel Kan het grootste deel van zijn leven in Noord-Holland woont, blijft Den Haag een terugkerend thema in zijn voorstellingen. Hij houdt van de stad.
Tot vlak voor zijn dood in 1983 is hij regelmatig op het Scheveningse strand of in zijn appartement aan de boulevard te vinden. Het echtpaar heeft geen kinderen, maar Kan is als een vader voor Paul van Vliet, die hij in brieven steevast 'mijn zoon' noemt.
Er gaat een schok door Nederland als Kan in 1983 op 73-jarige leeftijd overlijdt. Net als na het overlijden van Paul van Vliet staan er kort daarna mensen op die van mening zijn dat Wim en Corry een monument moeten krijgen, in de vorm van een beeld. Er wordt een comité opgericht met daarin onder meer cabarethistoricus Wim Ibo en schrijver Simon Carmiggelt.
Het woord crowdfunding bestaat nog niet, maar toch is dat wel de manier waarop de financiering tot stand komt. Uit heel Nederland komen donaties, totdat de benodigde 50.000 gulden binnen is.
Verschillende beeldhouwers mogen een ontwerp indienen. De initiatiefnemers hebben een paar voorwaarden. Zo is het niet de bedoeling dat alleen Wim wordt uitgebeeld: het moet een beeld van Wim en Corry samen worden. Het moet herkenbaar worden voor het grote publiek en het moet komen te staan op een drukke en levendige plek, tussen de mensenmassa's. Dat staat symbool voor het massapubliek dat Kan wist te bereiken met zijn voorstellingen.
De opdracht gaat uiteindelijk naar Siemen Bolhuis, die zich laat inspireren door het slot van de populaire oudejaarsconferences, waarin Kan en Corry altijd samen op het toneel stonden.
Wim Ibo is ontroerd als hij het ontwerp van Bolhuis onder ogen krijgt. 'Siemen heeft er nog een extra dimensie aan gegeven. Als over vijfhonderd jaar niemand meer weet wie Wim Kan was, dan zie je er nog altijd een gelukkig echtpaar in', zegt hij. Op 15 augustus 1986 wordt het beeld onthuld door een neef van Wim Kan, die niet geheel toevallig ook Wim Kan heet.
De locatie is het Leidseplein in Amsterdam, vlakbij de Stadsschouwburg en het voormalige Leidsepleintheater, waar het echtpaar in 1938 de allereerste voorstelling gaf. De Amsterdammers sluiten het beeld niet in hun hart. Sterker nog: veel Amsterdammers en toeristen vinden het niet mooi.
Horecaondernemers en bezoekers laten regelmatig weten er helemaal niet blij mee te zijn. 'Duiven schijten er verdacht veel op', zegt een ober in de jaren tachtig tegen een journalist.
Na tien jaar is Amsterdam wel klaar met Wim Kan en Corry Vonk. Voor een Eurotop moet het plein op de schop. De gemeente Amsterdam noemt het 'opschonen', er zou meer ruimte moeten komen voor bankjes en uitbreiding van de terrassen.
Wim en Corry worden in 1996 weggetakeld en belanden op een gemeentewerf. Als de herinrichting van het plein is voltooid, valt het initiatiefnemers Bolhuis en Ibo op dat er niets staat op de oude plek van het beeld. Het versterkt hun vermoeden dat Amsterdam de gelegenheid heeft aangegrepen om er vanaf te komen.
Het comité dat het beeld tien jaar eerder heeft gerealiseerd staat voor een uitdaging: een andere locatie zoeken. In eerste instantie lijkt het erop dat het beeld naar Kudelstaart gaat, waar het echtpaar jarenlang woonde. Maar de gemeente Aalsmeer trekt zich terug omdat men de kosten voor herplaatsing te hoog vindt. Een andere beoogde locatie is de Herengracht in Amsterdam, maar daar is dan weer te weinig ruimte.
Ibo is er stiekem blij mee, want zijn gedachten gaan al vanaf het begin uit naar een hele andere plek: het Gevers Deynootplein in Scheveningen. Vlakbij het Kurhaus, dat ooit een concert- en theaterzaal was en waar Kan vaak heeft opgetreden. De Stichting Promotie Den Haag ziet het wel zitten.
Stroom Den Haag, de organisatie die zich bezighoudt met kunst in de openbare ruimte, is minder enthousiast. 'Ik ben sowieso tegen het eren van Wim Kan op deze manier en daarom ook tegen dit beeld', laat Jan Wijle van Stroom in 1997 weten aan een journalist van NOVA.
Desondanks wordt Scheveningen de nieuwe plek. Op 19 december 1997 wordt het voor de tweede keer onthuld; deze keer door Kans 'zoon' Paul van Vliet.
De geschiedenis herhaalt zich een beetje als in 2018 het plein een herinrichting krijgt en Wim en Corry opnieuw in de weg staan. Gelukkig mogen ze deze keer blijven. Ze worden twintig meter naar links verplaatst. Minder in het zicht.
Als cabaretier Sjaak Bral langs het beeld loopt, maakt hij een klein eerbiedig knikje. Bral is niet alleen een bewonderaar van Kan. Hij is ook de drijvende kracht achter het beeld van Paul van Vliet.
Maar dat is beter geslaagd zegt Bral, als hij met gefronste wenkbrauwen het bronzen echtpaar Kan bestudeert. 'Kijk nou, die verhoudingen kloppen toch niet? Zijn arm is bijna net zo lang als zijn been. Ik denk dat hier een kunstenaar aan het werk is geweest die last had van de hik ofzo. Ze doen mij denken aan de Oempa Loempa's van Sjakie en de Chocoladefabriek.'
'Maar', voegt Bral er snel aan toe, 'het is natuurlijk ook de interpretatie van een kunstenaar.'
Source: Omroep West Den Haag