In hun hoogtijdagen was Pulp een van de spraakmakendste Britpopbands, met ‘Common People’ (1995) als ultieme hit. Sinds 2001 is er geen nieuw werk verschenen, maar nu is er het album ‘More’. Frontman Jarvis Cocker en toetsenist Candida Doyle vertellen erover, liedje voor liedje.
schrijft voor de Volkskrant over popmuziek en jazz.
‘Een band die 24 jaar de tijd neemt voor een nieuw album. Dat kan nooit veel goeds opleveren?’ Pulp-frontman Jarvis Cocker (61) is er niet zo zeker van dat hij er goed aan gedaan heeft om met zijn band Pulp de studio in te gaan voor het album More, de opvolger van We Love Life (2001). ‘Ik schrik nog weleens wakker uit een droom waarin iemand zegt: Jarvis, je bent gek. Niemand zit te wachten op een nieuw album van Pulp. Ga gewoon af en toe met je oude maten op tournee, speel de hits, iedereen blij.’
Zo dacht hij er zelf eigenlijk ook over, bekent Cocker in Hamburg. Hij heeft zijn lange, magere lijf in het Ikea-bankje van zijn hotelkamer gewurmd. Naast hem zit Candida Doyle (61), toetsenist van Pulp. Onderwerp van gesprek is More, het nieuwe album van de band, dat op 6 juni verschijnt. Het moest dan ook nadrukkelijk geen Jarvis Cocker-interview worden, maar een Pulp-interview. Maar Doyle luistert vooral en praat nauwelijks. Hooguit corrigeert ze Cocker af en toe met een geamuseerd ‘Really, Jarvis?’
Alle twijfels van Cocker ten spijt is More een prachtig, coherent geheel geworden. Pulp speelt zwierig maar precies en Cockers stem is na al die jaren alleen maar dieper en doorleefder gaan klinken.
Het plan om bij dit interview alle elf liedjes op More afzonderlijk te bespreken, bevalt ze. Doyle: ‘Ik wil ook weleens weten waar je eigenlijk allemaal over zingt.’ Cocker: ‘Over mijn fascinaties en obsessies, zoals altijd. Er komen gebeurtenissen, dromen en herinneringen voorbij die ik ooit heb opgeschreven om er een liedje van te maken. Toen we besloten een nieuw album te maken, nam ik die teksten mee naar de studio. Dat is meteen al het grote verschil met vroeger. Toen gingen we eerst muziek maken en kwam ik op het laatste moment met de tekst. Zenuwslopend.’
Maar waarom toch een nieuw Pulp-album? Cocker: ‘Ik denk dat de dood van dierbaren vlak na elkaar de eerste aanzet was. Eerst overleed begin 2023 Steve Mackey, jarenlang bassist in Pulp en een heel goede vriend. Ik was daar echt van in shock. Toen begin vorig jaar mijn moeder overleed dacht ik: kom op Jarvis. Haast je een beetje. Je bent al bijna 60, voor je het weet ben je zelf aan de beurt.
‘Het was voor ons allemaal eigenlijk een wake-upcall’, zegt Doyle. Tegen Jarvis: ‘Ik weet nog wel dat we repeteerden voor de tour en jij steeds vaker voorzichtig begon over nieuwe liedjes. Ergens hadden we allemaal het gevoel dat we met nieuwe nummers iets van ons verdriet over Steve konden wegnemen.’
Cocker: ‘Misschien moest More wel een soort statement worden, als ode aan hem. Maar daar dacht ik eigenlijk pas aan toen we elf liedjes hadden. Toen we die op een rij zetten, zag ik het verband. Eigenlijk komt mijn hele leven erin voorbij, en daarin speelt Pulp de hoofdrol.’
Cocker richtte de band in 1978 op, toen hij net 15 was. Diverse albums en vele bezettingen later kwamen in 1994 de eerste hits en een jaar later piekte Pulp met het album Different Class, met daarop Common People, dat inmiddels als een van de belangrijkste Britpop-anthems van de jaren negentig wordt beschouwd. Pulp werd naast Blur en Oasis het gezicht van van de Britse pop midden jaren negentig. De band speelde in de grootste zalen, Jarvis Cocker werd een beroemdheid.
‘En toen ging het mis, ja’, zegt Cocker. ‘We maakten nog twee albums, maar het voelde niet echt goed. Alsof ik een rol bleef spelen die ik eigenlijk even los moest laten.’
Toen Pulp in 2002 uiteindelijk ophield te bestaan, keerde Cocker langzaam weer terug in wat hij de werkelijkheid noemt. Hij maakte onder eigen naam muziek, werkte als adviseur bij uitgeverij Faber, waar hij ook zijn boek met teksten uitbracht, en ging voor BBC Radio aan de slag.
Hij kon misschien wel zonder Pulp, maar de roep om die band werd met de jaren groter. ‘De aanbiedingen om weer bij elkaar te komen werden te aantrekkelijk om te negeren.’ Na een succesvolle eerste Pulp-reünietournee in 2011 ging Cocker weer andere dingen doen en richtte hij in 2019 de nieuwe band Jarv Is op.
Door corona kwam daar volgens Cocker nooit uit wat erin zat, en inmiddels bleven de aanbiedingen voor weer een tournee binnenstromen. ‘Daar gingen we in mee omdat we het de eerste keer zo naar onze zin hadden. Maar nog altijd was er niet de wens om ook nog nieuwe liedjes te maken.’
En toen overleed Steve Mackey. ‘Daar begon More wel mee, ja. Kom laten we de liedjes even doorlopen.’
‘I was born to perform/ It’s a calling’
‘Dit liedje was in veel opzichten het begin. Letterlijk, want we namen het als eerste op. Ik weet nog dat de band begon te spelen en ik dacht: jongens, deze toonsoort is te hoog, dat haal ik niet meer. Maar juist dat bijna wanhopig zoeken naar die hoge noten maakt het bijzonder. Het is ook echt een Pulp-song. Beetje orkestraal, met strijkers en ruimte voor mijn stem. Dat afwisselen tussen voluit gaan en praatzingen typeert Pulp. Toen we repeteerden en ik Nick (Banks, de drummer) hard hoorde slaan, wist ik ook weer waarom ik in Pulp harder zong dan in bijvoorbeeld Jarv Is. Nick drumt zo hard dat ik mezelf alleen met stemverheffing verstaanbaar kan maken.
‘Spike Island refereert aan een iconisch popcultureel moment: het concert dat The Stone Roses in 1990 gaven op Spike Island. Ze waren op dat moment de populairste Britse popgroep, iedereen had het erover. Ik was er niet bij, maar het verhaal dat de dj na ieder plaatje ‘Spike Island come alive!’ riep, vond ik geestig, dus dat gebruikte ik.
‘Het liedje is ook een eerbetoon aan de Stone Roses. Omdat zij in 1995 uitvielen, mocht Pulp op het hoofdpodium van Glastonbury afsluiten. We hadden net Common People uit, en dat werd oorverdovend hard meegezongen. Ik krijg weer kippenvel als ik eraan terugdenk.
Het optreden werd onze doorbraak, en ik vond het leuk om juist in dit liedje mijn adagium te stoppen. Ik ben nu eenmaal geboren om op te treden. Zingen, een beetje raar dansen en priemend wijzen met mijn vinger naar de camera of het publiek.’
‘Yes tonight I have been thinking about scenes that never took place’
‘Ik schrijf graag over vrouwen die ik niet ken en hooguit een paar keer op afstand heb gezien. Daar fantaseer ik verhalen bij over relaties die nooit hebben plaatsgevonden. Tina is zo’n vrouw. Ik zag haar jaren geleden een paar keer lopen in Sheffield, waar ik ben opgegroeid. Ik bleef jarenlang aan haar denken. Het werd een obsessie, heel ongezond, en het kan je leven goed in de war schoppen. Dat je relaties stranden omdat je maar blijft geloven dat Tina de juiste persoon voor je is, dat zij geschikter zou zijn dan de vrouw met wie je bent.
‘Ik heb de band gevraagd er een beetje een romantisch jarenvijftig- Hollywoodmuziekje bij te spelen.’
Doyle: ‘Ik krijg die Tina sindsdien niet uit mijn hoofd, dus je wordt bedankt.’
‘Finally part of a new generation. Finally part of the pub conversation’
Cocker publiceerde in 2022 het boek Good Pop Bad Pop, een wat curieuze autobiografie vol plaatjes van voor hem belangrijke voorwerpen. Het boek eindigt in 1985, toen hij vlak voor Kerstmis in het ziekenhuis belandde, na een val uit een raam.
‘Grown Ups gaat over de tijd dat ik in het ziekenhuis tot het besef kwam dat het gedaan moest zijn met mijn aanstellerij. Ik lag daar omdat ik nogal onhandig een meisje wilde imponeren en naar beneden lazerde. Toen besefte ik: ik moet echt volwassen worden.
‘Dat groeiproces probeer ik te beschrijven. Ik worstelde al jaren met dit liedje. Toen het eind jaren negentig mentaal niet zo goed met me ging, en ik met Pulp werkte aan het album This Is Hardcore, begon ik eraan, maar ik kon behalve de titel niks bedenken. Met de jaren is het een soort verhaal geworden, over een jongeman op krukken die volwassen wordt. En de eerste liefde van zijn leven vindt.’
‘Gone from all that you could be/ To all that you once were’
‘Ja, die tekst gaat weer over waar ik de laatste tijd veel over schrijf. Hoe je als je ouder wordt steeds minder illusies of dromen hebt over de toekomst. Langzaam nadert ook voor jou het einde, en heb je alleen nog maar herinneringen aan de tijd dat je nog verwachtte dat alles beter zou worden.
Slow Jam zou eigenlijk Slow Death moeten heten, maar ik heb een hekel aan het woord dood in de titel. Dat is me te absoluut, al zit het wel in het liedje hoor, maar dan is het niet zo confronterend.
‘Ik speelde dit liedje al met Jarv Is, maar toen zat die harde droge beat er nog niet in. Het is een traag, slepend nummer, maar de Jersey-beat, zoals die heet, geeft het iets dansbaars. En een liedje waarop je kunt dansen is meestal goed.’
Doyle: ‘Weet je nog wel dat je heel hard ‘no’ riep toen ik op mijn Farfisa-orgeltje in dit nummer heel lang arpeggio’s aan het spelen was? Je werd er helemaal gek van.’
Cocker: ‘Ja, dat had ik wel wat tactischer kunnen brengen.’
‘That’s when I saw you first babe/ In the car park of the farmers market’
‘Ik kan het wel hoor, direct mijn herinneringen verwoorden. Alleen is wat ik hier zing allemaal niet waar. Ik heb mijn tweede vrouw niet op de parkeerplaats ontmoet, maar op een trouwfeest.
‘Ze nam me wel mee naar zo’n markt in Los Angeles, en ik weet nog dat ik even volmaakt gelukkig was op de parkeerplaats waar ik de zon net onder kon zien gaan. We zijn nu sinds 2018 samen en dit is ook een soort liefdesliedje voor haar, Kim.
‘Maar het gaat ook over een veel terugkerend gespreksonderwerp van ons: hoe komt het toch dat we nu allemaal zo apocalyptisch denken? Ja, het gaat slecht met de wereld. Maar toen ik opgroeide hadden we de Falklandoorlog, en dat was ook geen lolletje. Ook toen was er altijd gedoe, maar je was jong en probeerde er wat van te maken.
‘Als ik aan die parkeerplaats toen denk, vergeet ik de ellende even.’
‘I haven’t got an agenda/ I haven’t even got a gender’
‘Nu moeten we de plaat even omdraaien. Dat zeg ik erbij omdat ik altijd nog denk aan een lp. Na 20 minuten van kant wisselen vind ik nog altijd ideaal. Ik hou er ook rekening mee als ik een album samenstel.
‘My Sex was eerst gewoon een titel die me aansprak en die ik opsloeg in mijn iPhone. Scrollend kwam ik die laatst weer tegen en ineens kwam alles terug uit mijn jeugd. Ik ben echt tussen de vrouwen opgegroeid. Ik woonde met mijn zusje en mijn moeder samen en om me heen ontbraken ook veel vaders of mannen in gezinnen. Ik moet iets vrouwelijks hebben meegekregen, en heb me ook nooit, hoe zeg je dat, een echte man gevoeld.
‘Toen mijn vrouw die regel over gender las of een zin als ‘My sex is neither here nor there/Is neither him or her’, riep ze: ‘Jarvis, ben je gay?’ Ik kon haar geruststellen, maar seksualiteit heb ik behalve interessant ook altijd best ingewikkeld gevonden.’
‘Without love you are making a fool of yourself’
‘Ik wilde een lekker soulvol dansnummer, een soort gospelstamper. In de jaren negentig werkte ik al aan dit liedje. Maar ik kon het niet zingen omdat ik er niet in geloofde. Het was na vijftien jaar uit met de vrouw over wie ik in het liedje Grown Ups zing, en ik geloofde even helemaal niet meer in de liefde.
‘Als ik mezelf in die tijd zie, dan zie ik een Jarvis die vooral verward en droevig was. Het staat inmiddels best ver van me af, maar het waren echt een beetje zwarte tijden voor me.
‘Daar wilde ik nu voorgoed mee afrekenen, dus maakte ik er dit haast euforische pleidooi voor liefde van.’
‘Started thinking about being single again’
‘Nee, dit kleine liedje gaat helemaal niet over mijn vrouw of andere exen, maar over onze manager Jeanette. Ik werk nu al 32 jaar met haar samen, maar ineens ging er iets mis en stapte ze op. Ik hou voor mezelf wat precies, maar ik was echt even bang dat ik haar voorgoed zou kwijtraken. Dus schreef ik dit liedje en stuurde het haar.
‘Het moet geholpen hebben, want ze is weer terug.’
Doyle: ‘Gelukkig maar, want niet alleen jij hebt haar nodig. Pulp ook.’
‘Welcome to the home of the hits’
‘Grapje. De basis van dit liedje komt uit 2019. Ik was met Jarv Is eigenlijk helemaal niet bezig met hits. Het is een beetje cynisch, zoals alles in dit liedje.
‘Iedereen had het in 2019 over een gedeeltelijke zonsverduistering. We kregen allemaal waarschuwingen over hoe we ernaar moesten kijken, en uiteindelijk was het in Londen bewolkt en zagen we niks. Ja, het werd een beetje donkerder.
‘Al die ophef en beloften die niet uitkomen. Ik ging de volgende dag meteen naar de studio om dit tot een liedje te verwerken.’
‘I know you got to go/ I don’t want you to go’
‘Dit gaat over mijn zoon, die nu 22 is. Ik schreef het toen hij 16 was en ik me zorgen maakte over zijn toekomst. Wat zou hij gaan doen? Filmen, zingen of zwerven?
‘Alle drie dus, maar ik merk dat ik bang ben hem kwijt te raken. Ik wil een goede vader zijn, maar kan ik het? Als je kinderen hebt, ga je ieder jaar denken hoe je zelf was op hun leeftijd.
‘Nou, toen ik 22 was, donderde ik dus het raam uit. Dus het kan met hem alleen maar beter gaan.’
‘I’d like to teach the world to sing/ But I do not have a voice’
‘Ik vond het vorige liedje erg dramatisch en wilde in het laatste nummer een luchtigere toon aanslaan. De zonsondergang is een mooi eindbeeld, dat eigenlijk ook refereert aan Sunrise waar We Love Life 24 jaar geleden mee afsloot. Ook een hoopvol liedje na veel worstelingen met vooral eigen falen.
‘Brian Eno en zijn familie vormen het koor in A Sunset. Eno is dol op koorzang en repeteert iedere week. Het was vlak voor Kerst en zijn koor had vakantie, dus nam hij zijn familie mee toen ik hem vroeg. Met z’n allen samen zingen vond ik een mooie manier om More te besluiten.’
Pulp: More. Rough Trade/Konkurrent
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant