Hoewel geopolitieke spanningen en importheffingen stevige impact hebben op de Nederlandse economie, blijft die zelfs in een ‘zwaar scenario’ groeien, voorspelt De Nederlandsche Bank (DNB).
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Dat blijkt uit de voorjaarsraming die DNB vrijdag heeft gepresenteerd. De onzekerheid rondom de door de Amerikaanse president Donald Trump ontketende handelsoorlog drukt op de Nederlandse economie, die juist sterk van handel afhankelijk is. Omdat onduidelijk is hoe die importheffingen eruit komen te zien, rekende DNB drie verschillende scenario’s door.
In het basispad, waarin de VS een importheffing van 10 procent handhaven en de EU geen noemenswaardige tegenmaatregelen neemt, groeit de economie de komende drie jaar met ongeveer 1 procent per jaar. In een mild scenario, waarin de heffingen over en weer naar 0 procent gaan, blijft de groei vergelijkbaar. In een zwaar scenario, waarbij vanaf juli de tarieven worden ingevoerd zoals Trump die in april aankondigde, zakt de groei in 2026 naar bijna nul.
De inflatie loopt de komende jaren in die ramingen heel geleidelijk terug: in een zwaar scenario naar 2,3 procent en in de lichtere scenario’s naar rond de 2,6 procent. Dat is nog altijd boven de 2 procent die de centrale bank nastreeft. Maar het stelt DNB wel gerust dat de heftige prijsstijgingen van de afgelopen jaren ten einde zijn.
Alleen: hoe betrouwbaar zijn al deze percentages? Daar past DNB bescheidenheid, zo erkende directeur monetaire zaken Olaf Sleijpen. De ramingen houden geen rekening met economische schokken, terwijl die de laatste jaren eerder regel dan uitzondering zijn: een pandemie, een oorlog en een Amerikaanse president die de wereld geselt met totaal onvoorspelbare heffingen. Daardoor hebben de voorspellingen van DNB er de laatste jaren behoorlijk naast gezeten.
Vorig jaar raamden de rekenmeesters bijvoorbeeld dat de economische groei in 2024, dat toen dus al een half jaar op weg was, zou uitkomen op 0,5 procent. Het werd uiteindelijk 1 procent. De voorspellingen van dit jaar zijn sinds de val van het kabinet ook alweer achterhaald.
Zo is DNB ervan uitgegaan dat de bevriezing van de huren zou doorgaan. Nu woonminister Mona Keizer deze week besloot dat de huren toch omhoog kunnen, betekent dat ook dat de inflatie dit jaar verder zal oplopen dan DNB had geraamd.
Afgelopen maanden zag DNB wel dat de onzekerheid over de importheffingen ertoe leidt dat bedrijfsinvesteringen teruglopen. En doordat de dollar aan waarde verliest ten opzichte van de euro, neemt de Europese export ook af. Dat drukt dus de groei en de inflatie.
Tegelijkertijd bestaat ook de mogelijkheid dat China en andere machtsblokken de komende tijd meer handel doen met de Europa, wat de economie weer kan aanjagen. ‘Tja, het blijft economie’, zei Sleijpen met een verontschuldigend lachje over de enerzijds-anderzijds redeneringen die uiteindelijk weinig houvast bieden.
Toch heeft DNB voor het demissionaire kabinet en de volgende regering op basis van de raming wel enkele duidelijke aanbevelingen. Om te beginnen moeten zij binnen Europa alles op alles zetten om handelsbeperkingen minimaal te houden. Verder kan Europa zich minder kwetsbaar maken voor de grillen van Trump, of andere grote handelspartners. door de interne markt te stimuleren.
In eigen land kan de politiek iets doen door knelpunten op te lossen die de economie belemmeren: de overspannen arbeidsmarkt, hoge woningprijzen, het verstopte stroomnet en stikstofproblematiek. Tenslotte zou de regering wat DNB betreft wel wat minder ‘scherp aan de wind’ kunnen varen met de begroting.
Nu blijft het begrotingsoverschot de komende jaren net onder de 3 procent die als het maximum geldt. Sleijpen: ‘Terwijl we tijdens de pandemie hebben gezien hoe belangrijk het is om buffers te hebben.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant