Het is weer bonje tussen de NS en de vakbonden. Na 4,5 maand onderhandelen zijn ze het nog niet eens over een nieuwe cao. Het spoorbedrijf houdt voet bij stuk met een loonbod van 2,55 procent. Als reactie legt het personeel vandaag het treinverkeer plat.
En daar blijft het niet bij. Ook volgende week dinsdag, donderdag en maandag 16 juni volgen regionale acties. Het is nog niet bekend of er dan treinen rijden.
De NS heeft zelf besloten om vrijdag alle treinen stil te laten staan, aangezien de staking plaatsvindt in regio Midden-Nederland. Daar valt ook Utrecht onder, het belangrijkste knooppunt voor het spoorverkeer.
"We vinden het vervelend dat reizigers hierdoor worden geraakt. We zijn wat ons betreft niet uitonderhandeld en gaan graag weer in gesprek. We blijven op ieder moment bereid om de gesprekken met vakbonden voort te zetten en een nieuwe cao af te sluiten", zegt de NS.
Vakbond FNV laat weten dat de actiebereidheid groot is. "Ruim 90 procent van de leden heeft aangegeven actie te willen voeren. We hebben maanden onderhandeld en de NS negeert het ultimatum van haar eigen werknemers. Dat zegt eigenlijk alles", vertelt bestuurder Henri Janssen aan NU.nl.
De FNV eist voor 17.500 medewerkers van NS een forse loonsverhoging, aangezien het personeel nog steeds niet is gecompenseerd voor de torenhoge inflatie.
Het is niet de eerste keer dat de NS en de vakbonden op ramkoers liggen. Ook tijdens de vorige cao-onderhandelingen lagen de partijen in de clinch. "De NS heeft een traditie als het gaat om staken", weet cao-deskundige Henk Strating. "Er wordt relatief vaker gestaakt bij de NS."
Volgens Strating grijpen vakbonden naar het stakingsmiddel, omdat het effect heeft bij een bedrijf als de NS. "Je hebt niet veel stakers nodig; er hoeven maar weinig medewerkers het werk neer te leggen en het land ligt plat. Verder is het een bedrijf met veel lange dienstverbanden. Dat betekent dat er werknemers zijn die bijvoorbeeld twee keer eerder een staking hebben meegemaakt. En als je dan hebt gezien dat het werkt, ben je ook eerder bereid opnieuw te staken."
Op het gebied van loon, het belangrijkste onderwerp aan de cao-tafel, heeft de NS het volgens Strating niet handig aangepakt. Het bedrijf doet een bod voor een loonsverhoging voor 27 maanden tot en met juni 2027. Strating: "Personeel krijgt jaarlijks gemiddeld 2,55 procent erbij in dat bod. Het was veel verstandiger geweest met een hoger loonbod te komen over een kortere periode. Zeker gezien de hoge inflatie en loonontwikkeling."