In aanloop naar een grote internationale oceaanconferentie peddelt de Nederlandse bioloog en actievoerder Merijn Tinga op een sup van Oslo naar Nice. Zijn missie: Frankrijk aan het statiegeld krijgen.
is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant.
Veel blikjes, veel plastic flessen. Merijn Tinga beschrijft zijn uitzicht op de oevers van de Rhône, vlak voor het Zuid-Franse Avignon. ‘Hier is duidelijk nog geen statiegeld ingevoerd’, zegt Tinga via zijn headset, terwijl op de achtergrond de rustige cadans klinkt van zijn peddels die in en uit het water glijden. ‘Gek idee dat Nederland er tot voor kort net zo slecht uitzag qua aantallen blikjes en flessen.’
Frankrijk aan het statiegeld krijgen, dat is Tinga’s missie. Om aandacht te vragen voor dat doel peddelt de bioloog, kunstenaar en activist zo’n 50 kilometer per dag, helemaal van Oslo naar Nice. In de Franse kuststad begint maandag 9 juni een internationale VN-top waar landen afspraken proberen te maken om de oceanen beter te beschermen tegen bedreigingen als overbevissing en vervuiling. Dinsdagmiddag is het ‘plasticmiddag’, vertelt Tinga, die deelneemt aan de top.
Tinga is geen man voor abstracte vergezichten of vage inspanningsverplichtingen voor een ver in de toekomst gelegen jaartal. Concrete actie, dat past beter bij hem. Tijdens zijn 1.250 kilometer lange peddeltocht per sup (een ‘stand-up paddleboard’) nodigt hij burgerwetenschappers uit om afval langs de oevers te fotograferen. Kunstmatige intelligentie analyseert het merk, type en materiaal en zet het om in grafieken die de ernst van de situatie moeten weergeven.
‘We zouden bijna vergeten hoe groot het succes van statiegeld is in Nederland’, zegt Tinga. Hij verwijst naar onderzoek waaruit blijkt dat er voor invoering van het statiegeld op blikjes op een gemiddelde kilometer straat in Nederland 23,5 blikje lag. Na invoering zakte dat naar 4,8 blikje per kilometer. Tinga: ‘Een vermindering van 80 procent! En dat zie je dus ook direct terug in de natuur.’
Waarom Frankrijk niet ook 15 cent over heeft voor een geretourneerd blikje of klein frisdrankflesje? Omdat gemeenten dwarsliggen, zegt Tinga. ‘In tegenstelling tot de meeste andere landen is in Frankrijk de gemeente eigenaar van weggegooide blikjes en petflessen. Zij verdienen aan de recycling daarvan en vrezen dat die inkomsten wegvallen.’
Dat terwijl andere grote partijen in Frankrijk statiegeld wél zien zitten. Zo sprak de frisdrankindustrie zich al eens uit als voorstander, de megasupermarkten in Frankrijk hebben ruimte zat voor een statiegeldapparaat. Ook veel politici zijn voor. Zo heeft Tinga op de oceaanconferentie een koffieafspraak met Anne Hidalgo, de burgemeester van Parijs, die zich eerder voor de Olympische Spelen al hardmaakte voor een schone Seine waar je in kunt zwemmen.
Dinsdag bereikt Tinga naar verwachting de Middellandse Zee, waar hij zichzelf toestaat een zeil op zijn sup te zetten om het laatste stuk naar de conferentie te surfen. Hij weet echter nu al dat hij het peddelen zal missen. ‘Op zee ben je overgeleverd aan de elementen, wind, eb en vloed. Bij peddelen kan ik beter mijn hoofd leeg maken, het is meer zen.’
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant