schrijft voor de Volkskrant columns over zijn werk in een verpleeghuis.
‘U moet niet zo veel snoepen’, zeg ik tegen meneer Verhage (73). ‘Straks krijgt u nog diabetes.’
Hij zit in zijn stoel met een zak minimarsjes op schoot en kijkt me geërgerd aan. Meneer Verhage heeft al jaren diabetes.
‘Ik neem er maar een paar’, zegt hij.
Meneer Verhage woont hier nu een maand. Ik ben bij hem om zijn bloedsuikerspiegel te meten en zijn medicatie klaar te maken. De meting laat zien dat zijn bloedsuiker veel te hoog is, dus hij heeft extra insuline nodig.
Het is belangrijk dat meneer Verhage niet te veel suiker eet. Bij diabetes type 2 reageert je lichaam minder goed op insuline, waardoor suiker zich ophoopt in je bloed. Ook kom je aan als je te veel suiker eet, en overgewicht leidt er weer toe dat de werking van insuline verder verslechtert, waardoor het probleem nog groter wordt.
‘Er kwam ook al zo’n meisje, zo’n verpleegster met een hoofddoekje’, zegt meneer Verhage. ‘Die kwam me ook vertellen dat ik geen suiker moet eten. Dus ik zeg tegen haar: wat eet jij op het Suikerfeest?’
‘De naam Suikerfeest klopt eigenlijk niet, hè? Het komt van Şükür, maar dat betekent helemaal niet suiker. Het betekent dankbaarheid.’
Meneer Verhage luistert al niet meer.
Tijdens mijn opleiding werd een heel vak besteed aan gedragsverandering, omdat het nogal een uitdaging is om iemand tot ander gedrag te bewegen. Het kan wel een jaar duren – als het überhaupt lukt – voordat ik meneer Verhage heb bewogen van iemand zonder enige intentie om zijn gedrag te veranderen naar iemand die erover nadenkt om dat wel te doen.
Eigenlijk vind ik dat bespottelijk. Ik heb hem alláng uitgelegd waarom het belangrijk is om niet te veel suiker te eten, met een overvloed aan bewijs: meneer Verhage heeft een lange en zware medische voorgeschiedenis door een langdurig te hoge bloedsuikerspiegel, met schade aan zijn nieren, zenuwen, ogen, hart- en bloedvaten.
Maar zo zitten mensen nu eenmaal in elkaar. Een patiënt alleen informeren is niet genoeg. Je moet in kaart brengen wat iemand zelf belangrijk vindt, hoeveel kennis en inzicht de patiënt heeft en welke invloed zijn sociale omgeving heeft. Daarna kun je zoeken naar passende methoden en theorieën die helpen om iemands intentie en uiteindelijk ook het gedrag te veranderen.
In een verpleeghuis wonen mensen met gezondheidsproblemen door ouderdom, ziekte of, zoals meneer Verhage, door een ongezonde levensstijl. En die laatste groep wordt steeds groter, dus ik moet hier echt beter in worden.
’s Middags ga ik weer naar meneer Verhage om zijn medicatie klaar te maken. Deze keer neem ik me voor om het heel verantwoord aan te pakken. Terwijl ik door de gang naar zijn kamer loop, herhaal ik in mijn hoofd waar ik allemaal op moet letten. Vooral goed luisteren en niet te veel vragen. Niet in discussie gaan.
‘Holy moly’, zeg ik als ik de boodschappen zie die de familie van meneer Verhage voor hem heeft gedaan. Op het aanrecht staan twee flessen cola, drie pakken vruchtendrank, een pot chocopasta en een nieuwe zak minimarsjes.
‘Zet jij de cola even in de koelkast?’, vraagt meneer Verhage.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant