Loretta Swit zette de legendarische rol van Margaret Houlihan uit de populaire serie Mash geheel naar haar hand. De motivatie van haar personage was haar altijd duidelijk: ‘De beste verpleger in Korea zijn.’
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Actrice Loretta Swit, vrijdag op 87-jarige leeftijd overleden, is vooral bekend vanwege één televisierol. Als verpleegster en majoor Margaret ‘Hot Lips’ Houlihan uit de serie Mash schreef ze op meerdere manieren televisiegeschiedenis.
Tussen 1972 en 1983 speelde ze in vrijwel alle episodes van wat, ook in Nederland, een van de populairste series van de jaren zeventig en tachtig was. De laatste aflevering was decennialang het meest bekeken programma uit de Amerikaanse televisiegeschiedenis.
De comedyserie Mash is gebaseerd op de gelijknamige Oscarwinnende film van Robert Altman uit 1970 en speelt zich af in een mobiel legerhospitaal tijdens de Koreaanse oorlog in de jaren vijftig.
Toen de serie begon, was de oorlog in Vietnam nog volop bezig en het was iedere kijker duidelijk dat de anarchistische en voortdurend humane toon van Mash aansloot bij de anti-oorlogsstemming in de VS.
Swit speelde in de eerste seizoenen een majoor die militaire discipline ongeveer net zo serieus nam als haar liefdesleven, waar ze haar seksistische bijnaam Hot Lips aan te danken had. Haar eeuwige en voortdurend vergeefse strijd om orde in de rangen te bewaren, maakte haar de perfecte tegenspeler van de opstandige Captain Benjamin Franklin Pierce, bijnaam Hawkeye (Alan Alda).
Ze vormde ook een mooi contrast met haar immer jammerende minnaar, de getrouwde Majoor Frank Burns (Larry Linville), een al te makkelijk slachtoffer voor de streken van Hawkeye en zijn kameraden.
De serie en de rol van Swit veranderde met de tijd mee. Het was haar grootste bijdrage dat ze zich in haar rol ontworstelde aan de eendimensionale trekjes die haar aanvankelijk werden toegeschreven, en zich ontwikkelde tot een genuanceerd personage. Ze werd tien jaar op rij genomineerd voor een Emmy voor beste vrouwelijke bijrol en won uiteindelijk tweemaal, in 1980 en 1982.
Ze prees zichzelf gelukkig dat ze in een langlopende serie had gezeten, waardoor ze de ruimte had gekregen om te groeien in haar rol. ‘Het was de beste periode in mijn carrière’, zei ze in 2001 tegen The Guardian. De motivatie van haar personage was haar altijd duidelijk: ‘De beste verpleger in Korea zijn.’
Loretta Swit werd geboren als Loretta Jane Szwed, dochter van Poolse migranten in New Jersey. Hoewel ze na haar schooltijd meerdere banen had, zat de ambitie om op het podium terecht te komen er altijd in.
Ze volgde dans- en acteeropleidingen en stond vanaf het begin van de jaren zestig in een aantal dramaproducties. Het theater bleef haar altijd trekken en ze bleef tot na haar tachtigste spelen.
In 1969 arriveert ze in Hollywood en duikt ze op in een aantal van de populairste televisieshows van dat moment, van Gunsmoke tot Mission: Impossible. Die bijrollen zijn een aanloop naar haar grootste rol, waarin ze als Margaret Houlihan de rol van Sally Kellerman (1937-2022), die genomineerd werd voor een Oscar, zou overnemen.
Mash eindigde op 28 februari 1983 met Goodbye, Farewell and Amen, een ruim twee uur durende aflevering, geregiseerd door Alan Alda. Met meer dan 120 miljoen Amerikaanse kijkers voor een aflevering brak Mash een record waar geen serie ooit nog aan gaat komen.
Hawkeye en Houlihan deelde in de slotscènes, na ruim een decennium elkaar in de haren te hebben gezeten, een lange innige kus, waarna ze afscheid namen met ‘See ya.’ En ze in een jeep het beeld uitrijdt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant