Een soort ChatGPT, maar dan voor weersvoorspellingen. Getraind met miljoenen uren aan weer- en klimaatdata kan dit AI-model het weer voor de komende tien dagen voorspellen. Wetenschappers vinden het veelbelovend.
Aurora, Latijn voor 'dageraad', is een feit. Een internationaal team van datawetenschappers, meteorologen en klimaatexperts werkte de afgelopen jaren onafgebroken aan een AI-model dat het weer kan voorspellen. En nu is het af.
Aurora kan concrete voorspellingen doen over de weersverwachting, luchtkwaliteit, golven in de oceaan en extreem weer zoals stormen en orkanen. Die voorspellingen zijn tot zo'n tien dagen vooruit nauwkeurig. "Het werkt eigenlijk hetzelfde als ChatGPT", vertelt onderzoeker Ana Lucic. ChatGPT analyseert gigantische hoeveelheid tekst, waardoor het kan voorspellen welk woord of zin op een vraag zou volgen.
Aurora is niet getraind met tekst, maar met "miljoenen uren aan klimaat- en weerdata", vertelt Lucic, die namens de Universiteit van Amsterdam betrokken was bij de ontwikkeling van het AI-model. Ze is wiskundige en specialiseerde zich in AI en machinelearning.
Doordat het AI-model zoveel data opslurpt, kan het patronen in het weersysteem herkennen. Lucic neemt een orkaan als voorbeeld: wanneer waarnemingen laten zien dat er een orkaan zal ontstaan, kan Aurora op basis van patronen voorspellen hoe deze zich verder zal ontwikkelen en welke kant die opgaat.
Het model maakt een voorspelling voor de komende zes uur en blijft daar vervolgens op voortbouwen. Daardoor kan Aurora het weer voor de komende uren tot zo'n tien dagen zien aankomen.
Het trainen van het model kost tijd, rekenkracht en energie. Maar als Aurora eenmaal getraind is, kunnen voorspellingen "vijfduizend keer sneller" en dus zuiniger gemaakt worden dan met een traditionele weercomputer. "Dat kan van pas komen bij voorbereiding of evacuatie van een gebied waar een orkaan op af komt."
Naast de ontwikkeling van het AI-model publiceerde het team van wetenschappers ook een onderzoek in wetenschappelijke tijdschrift Nature. Volgens tests uit het onderzoek voorspelt Aurora luchtvervuiling (74 procent), oceaangolven (86 procent), tropische stormen (100 procent) en wereldwijd weer (92 procent) nauwkeuriger dan bestaande weermodellen.
Hoe gaat dat nu eigenlijk in zijn werk? Het KNMI gebruikt vooral traditionele weermodellen. Dat zijn computerberekeningen die op basis van natuurkunde berekenen hoe het weer gaat veranderen. Het meteorologisch instituut heeft een eigen model ontwikkeld voor korte voorspellingen. Voor langetermijnvoorspellingen werkt het samen met het Europese weercentrum in het Engelse Reading.
KNMI-directeur Maarten van Aalst zegt tegen NU.nl dat hij veel potentie ziet in AI-weermodellen, omdat ze sneller en energiezuiniger werken. Hij verwacht dat het KNMI in de nabije toekomst met allebei gaat werken. Volgens hem presteert AI op bepaalde vlakken nu al net zo goed als de beste supercomputermodellen, al denkt hij dat die nodig zullen blijven als basis. Iets moet per slot van rekening de AI-modellen trainen.
Want die zijn nog niet perfect, weet ook Lucic. Details kunnen nog wel eens wegvallen, vooral na de tiendaagse voorspelling. Bovendien zijn AI-modellen niet volledig transparant en kunnen zelfs de ontwikkelaars van het model moeilijk inzien hoe ze tot bepaalde voorspellingen komen. Voorlopig blijven traditionele weermodellen dus nodig.
Source: Nu.nl Tech