De wanhoop onder de uitgehongerde Palestijnse bevolking in Gaza is zo groot, dat deze week de voedseldistributie op drie plaatsen uitliep op chaos. Daarbij vielen ook doden.
Woensdagnacht werd een VN-konvooi geplunderd, waarbij twintig van de 95 vrachtwagens werden leeggehaald. Eerder die dag ging het mis bij een magazijn van het Wereldvoedselprogramma (WFP) in Deir al-Balah in het midden van Gaza. Daar brak een ‘horde van duizenden hongerige mensen’ in bij een opslagplaats waar zakken meel en andere etenswaren klaarstonden voor distributie.
Bij zo’n bestorming geldt het recht van de sterkste: kinderen en verzwakte mensen staan met lege handen of ze worden vertrapt. Twee mensen werden woensdag doodgedrukt en twee anderen werden doodgeschoten toen de stalen omheining van het WFP-magazijn werd omvergetrokken.
Sinds Israël weer mondjesmaat hulp Gaza binnenlaat, is het vaker misgegaan. Op dinsdag raakte een vijftigtal mensen gewond toen tienduizenden Palestijnen kartonnen dozen met voedingsmiddelen probeerden te bemachtigen bij een net geopend uitgiftepunt van de door Israël en de Verenigde Staten gesteunde stichting Gaza Humanitarian Foundation (GHF).
GHF is omstreden, bijvoorbeeld wegens de screening met gezichtsherkenning bij de drie ‘voedselhubs’ van GHF die tot dusver geopend zijn. Officieel dient de screening om de rantsoenen eerlijk te verdelen, maar zo kan ook worden nagegaan of er Hamas-leden in de rij voor eten staan.
De Verenigde Naties ontkennen dat Hamas zich op grote schaal meester maakt van voedselhulp. Toch eist Israël dat de VN meedoet aan het alternatieve systeem voor het verstrekken van noodhulp via GHF.
Twee dagen na de opening van de eerste GHF-uitgiftepunten ging het al fout. Nadat door honger verzwakte mensen 10 kilometer in de hitte door gevechtszones hadden gelopen om het distributiepunt bij de zuidelijke stad Rafah te bereiken, stuitten ze daar op een lange rij voor fouillering en screening. Toen een eerste groep iets te eten had gekregen, bestormde de wachtende mensenmassa het uitgiftepunt.
Er werd geschoten door de ingehuurde Amerikaanse bewakers, die het distributiecentrum beveiligen, en het Israëlische leger. Er zou zeker één Palestijn om het leven zijn gekomen.
‘Pandemonium in hulpdistributiecentra in Gaza is precies waar de VN voor waarschuwden’, kopte de links-liberale Israëlische krant Haaretz deze week.
De VN en vrijwel alle grote hulporganisaties weigeren met GHF samen te werken. GHF wordt verweten nauwe banden te hebben met de Israëlische regering en de legertop. Ook is er kritiek omdat het werk van de organisatie past bij de Israëlische strategie om Palestijnen te dwingen uit Noord-Gaza te vertrekken. Alle tot nu geopende uitgiftecentra van GHF bevinden zich in het midden en zuiden van Gaza.
Door voedselhulp als militair wapen te gebruiken, worden delen van Gaza ontvolkt, voorspellen vrijwel alle hulporganisaties. GHF, dat donderdag zei al zo’n 1,8 miljoen maaltijden te hebben verstrekt, beloofde over enkele weken ook een uitgiftepunt in het noorden van Gaza te openen.
‘Mensen verliezen echter hun laatste restje waardigheid en veiligheid in dit model dat hen behandelt als gevangenen. Hulpgoederen worden achter hekken gezet op plekken die zijn ingericht om mensen onder surveillance te houden. Dat is geen bescherming, maar dwang’, zegt Bushra Khalidi, een hulpverlener van Oxfam Novib in Jeruzalem telefonisch tegen de Volkskrant.
Naast deze ethische bezwaren is volgens Khalidi de hulp van GHF niet adequaat. ‘De inhoud van die dozen heeft niets te maken met humanitaire hulp. Ze sturen pasta, maar niet de brandstof en het schone water om die te bereiden. En een broodje helpt kinderen niet als ze vrijwel verhongerd zijn na weken zonder een voedzame maaltijd’, aldus Khalidi.
Aan de grens staan 180 duizend pallets met voedsel, drinkwater, brandstof, medicijnen en vaccinaties van ervaren hulporganisaties als het Rode Kruis, UNRWA en Oxfam Novib. Na een totale blokkade van bijna drie maanden laat Israël sinds kort mondjesmaat noodhulp binnen, maar dat is voor 2,3 miljoen mensen die dreigen te bezwijken ‘te vergelijken met een reddingsboot nadat het schip al gezonken is’, aldus Sigrid Kaag, de speciale VN-gezant voor het Midden-Oosten tegen de VN-Veiligheidsraad deze week.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant