Het Nederlandse asielbeleid staat steeds verder af van het Kinderrechtenverdrag van de VN. Voer daarom voor uitzetting standaard een kinderrechtentoets uit. Dat draagt ook bij aan duurzame terugkeer.
Isaac (16), Sarah (11) en Rejoice (7 jaar) zijn met hun moeder vorige week uitgezet naar Nigeria na een verblijf van negen jaar in Nederland. De bescherming die het kinderpardon ooit bood voor deze groep gewortelde kinderen is door het kabinet-Rutte III afgeschaft. Destijds werd beloofd dat de mogelijkheid tot een pardon niet meer nodig zou zijn, omdat verblijfsprocedures voortaan sneller zouden verlopen. In de praktijk blijkt echter dat procedures niet korter zijn geworden – zo blijkt ook uit het verhaal van deze kinderen, waarvan de jongste in Nederland werd geboren en al haar hele leven in een azc woont.
Er is beperkt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar gewortelde kinderen na gedwongen terugkeer. Wat we wél weten, is zorgwekkend. Kinderen kampen met ernstige mentale gezondheidsproblemen en ze leven in risicovolle omstandigheden. De stress is hoog, ze hebben moeite om te voorzien in primaire levensbehoeften (woonruimte, voeding, inkomen), er is gebrekkige aansluiting op het onderwijs, moeite met het opbouwen van sociale relaties vanwege cultuurverschillen en blootstelling aan discriminatie.
Over de auteurs
Elianne Zijlstra is universitair hoofddocent orthopedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Erik Scherder is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
De wijze waarop kinderen in Nederland worden uitgezet is traumatisch en dit vergroot hun kwetsbaarheid na terugkeer. Gezinnen worden in alle vroegte door politiebusjes opgehaald, er is geen ruimte om afscheid te nemen, ze worden in detentie geplaatst en vaak met inzet van vrijheidsbeperkende middelen op het vliegtuig gezet. Kinderen met wie het na terugkeer beter gaat zijn gezinnen die in het gastland een bestaan hebben kunnen opbouwen (verblijfsrecht, woning, werk), en hun terugkeer kunnen plannen en voorbereiden.
Het Nederlandse migratiebeleid staat hiermee steeds verder af van het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties. Volgens het Comité voor de Rechten van het Kind moet een aantal dingen meewegen in het individuele terugkeerbesluit: de mening van het kind; de identiteit van het kind; het behoud van de gezinssituatie en steunende sociale relaties; bescherming en veiligheid; de kwetsbaarheid van het kind; invulling van het recht op onderwijs en toegang tot gezondheidszorg.
De actuele situatie in Nigeria roept de vraag op of en zo ja hoe deze kinderrechtelijke overwegingen een rol hebben gespeeld in het terugkeerbesluit en het terugkeerplan van Isaac, Sarah en Rejoice. Nigeria verkeert in één van de zwaarste economische crises in decennia en de armoede- en criminaliteitscijfers zijn hoog.
In het ambtsbericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken over Nigeria is de zeer kwetsbare situatie van vrijwillig teruggekeerde volwassenen te lezen. Er zijn grote zorgen over werk, financiën, huisvesting en mentale gezondheid. Mensen zonder een sociaal netwerk kunnen zich moeilijk staande houden. Hetzelfde ministerie geeft een negatief reisadvies voor Nigeria, vanwege een gebrek aan veiligheid. Met de uitzetting zijn de kinderen blootgesteld aan datgene waarvoor ze in Nederland bescherming zochten: onveiligheid.
Een fundamentele wijziging van het migratiebeleid is nodig om kinderrechten te waarborgen. Voer een kinderrechtentoets uit en ken in terugkeerbesluiten zwaar gewicht toe aan het belang van het kind. Stel het ontwikkelingsperspectief van kinderen centraal in het terugkeerplan. Dat draagt ook bij aan duurzame terugkeer. Alleen zo kunnen we voorkomen dat kinderen als Isaac, Sarah en Rejoice de dupe worden van een systeem dat hun rechten onvoldoende beschermt.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant