Het kabinet moet haast maken om de zorg voor mensen met verward en onbegrepen gedrag, te verbeteren. Een ruime Kamermeerderheid eiste woensdagavond onder meer betere huisvesting en opvangplekken voor complexe, psychiatrische patiënten. Ook moet de informatie-uitwisseling tussen onder meer gemeenten, zorginstellingen en politie, soepeler.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Amsterdam en omstreken.
Aanleiding voor het debat was een parlementaire verkenning die vorig jaar verscheen. Daaruit bleek onder meer dat de huidige aanpak gefragmenteerd is, overkoepelend beleid ontbreekt en kwetsbare, psychiatrische patiënten, die soms gevaarlijk kunnen worden, nog te vaak op straat belanden.
Tot onvrede van een ruime Kamermeerderheid maakt het huidige kabinet te weinig vaart met de 25 aanbevelingen die voort kwamen uit de parlementaire verkenning. Slechts een paar werden overgenomen.
‘Er zijn te veel fatale incidenten. Het systeem faalt. Deze problematiek vraagt nu, en niet over enkele jaren om een oplossing’, sprak GL-PvdA-Kamerlid Songül Mutluer tegen de vier aanwezige bewindslieden.
Bij het Kamerdebat waren de minister van Justitie en Veiligheid, de minister van Binnenlandse Zaken en de twee staatssecretarissen die verantwoordelijk zijn voor Preventie en Langdurige Zorg. Volgens meerdere Kamerleden is het grote aantal betrokken bewindslieden exemplarisch voor het probleem: niemand is eindverantwoordelijk. Om die reden willen ze dat Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken, NSC) permanent de rol van ‘procesregisseur’ vervult.
Eerder tijdens het debat zei Uitermark dat ze van plan was om deze rol twee jaar te vervullen. Ze benadrukte daarbij dat ze geen ‘probleemeigenaar’ wil worden. ‘Het is een taai probleem, dat al jaren speelt. Dat wil ik niet alleen op mijn schouders hebben.’ Maar, ze beloofde ze, ‘ik zal er met hart en ziel voor gaan om een oplossing te forceren.’ Ze zegde de Kamer toe dat ze samen met de andere betrokken bewindslieden ‘een werkagenda’ samen gaat stellen.
De politie heeft al jaren de handen vol aan meldingen over mensen met verward of onbegrepen gedrag. Uit cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid blijkt dat het jaarlijks – grofweg – om zo’n 400 tot 600 fte gaat. Oftewel: de politieformatie van drie middelgrote steden houdt zich bezig met deze groep.
Eerder dit jaar pleitte de politie in de Volkskrant voor een fundamentele verbetering van het zorgstelsel. Aanleiding was de dood van de 11-jarige Sohani. In februari werd ze doodgestoken door Hamzah L., een man die naar eigen zeggen op het moment van de steekpartij psychotisch was en dacht dat het meisje een demoon was. Naar deze zaak wordt nog onderzoek gedaan.
Uit eerdere, vergelijkbare, zaken blijkt dat het geregeld om daders gaat die, voorafgaand aan het fatale incident, wegens gebrekkige informatie-uitwisseling onvoldoende in beeld waren bij politie en zorginstanties of dat het om patiënten gaat die niet de juiste zorg kregen. Zoals in augustus 2023 toen in Amsterdam-West de 25-jarige Rens werd doodgestoken door zijn psychotische bovenbuurman Tolga Ö.
Maar niet alleen de zorg voor de naar schatting 1.500 complexe psychiatrische patiënten die – als het niet goed met ze gaat – gevaarlijk kunnen worden, schiet tekort. Daarnaast is er ook nog een groep psychiatrische patiënten die zichzelf verwaarlozen, soms overlast veroorzaken of door hun kwetsbaarheid juist zelf het risico lopen om slachtoffer te worden van een misdrijf. De schattingen van die groep lopen uiteen van 10 duizend tot 30 duizend. Volgens hulpverleners krijgen ook deze patiënten nog te vaak niet de zorg die ze nodig hebben.
De politie is niet de enige die pleit voor een fundamentele verandering van het zorgstelsel. Woensdag bepleitte Elsa Doze van Fivoor, een ggz-instelling die gespecialiseerd is in forensische en intensieve psychiatrie, voor een vereenvoudiging van het zorgstelsel. Nu ziet ze nog te vaak hoe hulpverleners vastlopen in een wirwar aan wetten en regels, hierdoor worden zij te vaak van het kastje naar de muur gestuurd en is het lastig complexe, psychiatrische patiënten te helpen.
Wat haar betreft begint de vereenvoudiging van het stelsel in Den Haag, ze wil dat één bewindspersoon eindverantwoordelijk wordt. ‘Maar tijdens het debat zag je dat ministers en staatssecretarissen nog weinig daadkracht toonden, iedereen bleef in zijn eigen hokje. En de toezegging van een werkagenda is bedroevend. Is dat niet gewoon een actielijstje?’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant