Bijna twee jaar na de ramp heeft een Griekse marinerechtbank 17 leden van de kustwacht aangeklaagd voor hun vermeende rol bij het zinken van de migrantenboot Adriana. Slechts 104 opvarenden van de naar schatting 750 migranten aan boord overleefden de schipbreuk.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
De ramp met het vissersschip was een van de ergste van de afgelopen jaren in de Middellandse Zee. Het was afkomstig uit Libië en zonk in juni 2023 in internationale wateren voor de kust van de stad Pylos toen het onderweg was naar Italië. Persbureau Reuters en de BBC melden nu de aanklacht tegen de leden van de kustwacht.
Volgens overlevenden maakten zij de Adriana vast aan de kustwachtboot, waarna ze het begonnen weg te slepen. De migrantenboot zou daarna zijn gaan schommelen, waarna die kapseisde. Na een lang onderzoek heeft de openbare aanklager van de marinerechtbank in Piraeus besloten onder anderen de kapitein van de kustwachtboot LS-920 aan te klagen voor het veroorzaken van de schipbreuk.
Ook is hij in staat van beschuldiging gesteld voor het niet verlenen van hulp en ‘gevaarlijke bemoeienis met een zeetransport’. Wegens medeplichtigheid zijn ook bemanningsleden van de kustwachtboot aangeklaagd. De toenmalige baas van de kustwacht en drie andere functionarissen zijn aangeklaagd voor het ‘in gevaar brengen van anderen’.
De kustwacht, die het migrantenschip urenlang volgde, heeft de beschuldigingen en beweringen van de overlevenden altijd ontkend. De Adriana zonk in internationale wateren maar wel binnen de reddingszone die Griekenland hanteert. Het is nog onduidelijk welke straf de kustwachtleden kunnen krijgen als het tot een rechtszaak komt en ze schuldig worden bevonden.
Ze moeten binnenkort voor de rechter verschijnen. De stap van de aanklager komt nadat de Griekse ombudsman in februari om disciplinaire actie had gevraagd tegen acht officieren van de kustwacht. Overlevenden die na de ramp spraken met onderzoekers van Amnesty International en Human Rights Watch, zeiden dat de bemanning van de LS-920 met een touw de Adriana vastmaakte aan de kustwachtboot.
Ook verklaarden ze dat passagiers de kustwachtleden vroegen om gered te worden. Sommigen vertelden dat hun telefoons in beslag werden genomen na de schipbreuk. ‘Het is niet alleen het bewijs van het wrak dat me is afgenomen’, verklaarde een Syrische overlevende, ‘het zijn ook mijn herinneringen aan de vrienden die ik verloor, aan mijn leven dat van me is afgenomen.’
Beide mensenrechtenorganisaties vroegen toen om een onafhankelijk onderzoek omdat de verklaringen van de overlevenden en die van de kustwacht sterk uiteen liepen. Hoge leden van de kustwacht verklaarden tegenover de mensenrechtenorganisaties dat de LS-920 touwen gebruikte om dichter bij de Adriana te komen. Ze wilden onder andere weten of de migranten hulp wilden.
Opvarenden van het vissersschip zouden echter het touw na enige tijd hebben teruggegooid waarna de Adriana de reis vervolgde. Ook claimde de kustwacht dat migranten alleen om water en eten vroegen en dat ze naar Italië wilden varen. Volgens de kustwacht was het vissersschip met een ‘constante snelheid en koers’ onderweg naar Italië en waren de passagiers niet in gevaar.
Overlevenden van de Adriana bevestigden ook tegenover de BBC dat het vissersschip zonk na een rampzalige poging van de kustwachtboot om het weg te slepen. De kustwacht zou de Adriana toen zo’n vijftien uur in de gaten hebben gehouden. Vorig jaar besloot een rechtbank in de Griekse stad Kalamata de rechtszaak tegen negen Egyptenaren te stoppen die ervan werden beschuldigd de ramp te hebben veroorzaakt.
Volgens justitie ging het om mensensmokkelaars. Overlevenden verklaarden echter dat ze onder druk waren gezet door de kustwacht om de Egyptenaren de schuld te geven van het kapseizen van de Adriana. De rechter oordeelde dat de mannen niet vervolgd konden worden omdat de ramp plaatsvond buiten de Griekse territoriale wateren.
Ook de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis zei dat de mensensmokkelaars die het transport van de Adriana naar Italië hadden georganiseerd, uiteindelijk verantwoordelijk waren voor de ramp.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant