DEN HAAG - Gijs van der Ploeg redde vorig jaar zomer een verdrinkend kind uit het water bij de Maasvlakte. Een heldendaad met een bittere nasmaak: het broertje van het geredde kind overleefde het niet. Sindsdien heeft Gijs depressieve klachten, zoals stress en slapeloosheid.
Vorig jaar augustus was Gijs op het strand samen met zijn vriendin Wilke. Toen ze aan het einde van de dag hun spullen in stonden te pakken om naar huis te gaan, hoorde Gijs hulpgeroep vanuit de duinen.
Het bleek een vader, wiens kinderen van 8 en 14 in het water in de problemen waren gekomen. Het gezin, dat oorspronkelijk uit Jemen komt, woonde net een aantal jaar in Den Haag.
Gijs twijfelde geen seconde en ging erop af. Hij rende en zwom honderd meter naar de kinderen toe en wist de 14-jarige jongen mee naar de kant te krijgen.
Daarna ging hij terug voor de 8-jarige jongen die nog in het water lag, maar tevergeefs. De jongen werd niet gevonden en zijn lichaam werd later teruggevonden.
Gijs vertelt tegen Rijnmond: 'Tegenwoordig vraag ik me vaak af: hoe dicht bij die jongen ben ik geweest toen ik daar in het water was? Ik wil er niet aan denken, dan word ik gek.'
Vlak na het ongeluk zei een agent al tegen Gijs: 'Meneer, u bent een held. Maar u bent ook een slachtoffer.' Op dat moment was hij er nog niet zo mee bezig, maar in de maanden erna werd voor Gijs heel duidelijk waar die agent het over had.
Hij ontwikkelde zware depressieve en posttraumatische klachten. 'Midden in de nacht schrok ik wakker, totaal boos en geëmotioneerd. Dan kon ik daarna ook niet meer slapen', vertelt Gijs.
Na wekenlang maar een paar uur per nacht geslapen te hebben, stopt hij noodgedwongen met zijn baan als vrachtwagenchauffeur.
Het was de druppel die de emmer deed overlopen. Gijs verloor in de maand voor het ongeluk namelijk ook twee vrienden. 'Je hebt het idee dat iedereen om je heen dood neervalt', zegt hij. 'Dan red je een kind, terwijl je zelf aan het verzuipen bent.'
Het ongeluk stapelde zich ook in financiële zin op. Op het moment van het ongeluk was hij net aan het einde gekomen van tien jaar schuldsanering. Doordat hij zijn baan kwijtraakte, werd dat met vijf jaar verlengd.
'Tien jaar geleden ben ik in de rotzooi gekomen, daar was ik net bijna uit. Tien jaar onder bewind, met alleen genoeg geld om eten van te kopen en dan komt daar nóg vijf jaar bovenop: dan heb je geen vooruitzichten meer.'
Meerdere doden in zijn omgeving, het schuldgevoel dat hij overhield aan het ongeluk en dan ook nog een verlenging van zijn schuldsanering: Gijs ging op zoek naar een psycholoog om dit allemaal te verwerken.
Maar de wachtlijst voor de GGZ bleek 19 weken te zijn en werd ook steeds langer. 'Op een gegeven moment denk je gewoon: er komt alleen nog maar ellende.'
Uit een andere hoek kwam wel steun: de politie en reddingsbrigade kwamen later nog bij hem langs om hem te bedanken voor zijn reddingsactie. Hij nam zelf ook contact op met Slachtofferhulp.
'Bij Slachtofferhulp heb ik toen echt even mijn hartje kunnen luchten. Bij de tweede afspraak heb ik ook een doos chocolaatjes meegenomen voor dat vrouwtje, want het is nogal wat als zo'n ADHD'er als ik zijn verhaal doet.'
Uiteindelijk heeft een vriend de kosten voor een psycholoog voorgeschoten. Ook krijgt hij de EMDR-therapie van een vriendin.
Dat is een vorm van therapie waarbij je de emotionele spanning van een heftige gebeurtenis afhaalt, door heel intens aan die gebeurtenis terug te denken. Het werkt goed voor Gijs, al moet hij de langetermijneffecten nog afwachten.
Sinds het ongeluk heeft hij het gezin van de jongens niet meer gezien of gesproken. Over de vader van de jongen die hij redde, heeft Gijs maar weinig goeds te zeggen: 'Ik vind het onbegrijpelijk dat je je zoon ziet verdrinken en dan tientallen meters verderop gaat staan. Ongeacht of ik zou kunnen zwemmen of niet: ik zou er achteraan duiken.'
Hij doelt daarmee op het feit dat zowel de ouders als de kinderen niet konden zwemmen en het dus erg gevaarlijk was dat ze het onstuimige water in gingen.
Omdat het gezin niet uit Nederland kwam, heeft Gijs de fout wel kunnen relativeren: 'Het is misschien ook maar beter dat die vader er niet achteraan ging. Als iemand uit een vliegtuig springt, ga je er ook niet zonder parachute achteraan.'
Of hij de jongen nog eens zou willen spreken? 'Ik heb geen idee wat ik tegen dat jochie zou moeten zeggen. Ik zou op zijn vader af kunnen stormen met: hoe haal je het in je hoofd, maar daar help ik niemand mee. Bovendien zijn ze al genoeg gestraft: je zoon verliezen, dat is onvoorstelbaar.'
Ruim een half jaar later gaat het mentaal weer iets beter met Gijs, maar in plaats van psychische zorg na het ongeluk kreeg hij een plek op een wachtlijst en een verlenging van zijn schuldsanering.
Juist daarom wil hij nu zijn verhaal doen: hij wil laten zien hoe hulpeloos je je kunt voelen, als je het idee hebt dat overheidsinstanties niet met je meedenken. 'Je doet een goede daad, en dan is het ook wel fijn als je hulp krijgt als het bij jou zelf misgaat.'
Source: Omroep West Den Haag