Dit weekend voerde Rusland zijn grootste luchtaanvallen uit op Oekraïne sinds het begin van de oorlog. Verslaggever Tom Vennink was getuige van de ‘nacht van terreur’, zoals het Oekraïense leger de nacht van afgelopen zaterdag op zondag is gaan noemen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Goedemorgen Tom. Waar in Oekraïne ben jij nu?
‘Ik ben nu in Oeman, ongeveer in het midden van Oekraïne. Ik ben op doorreis naar het westen van het land, naar relatief veiliger gebied. De afgelopen dagen was ik in het zuiden, in Mykolajiv en Cherson. Die laatste stad ligt pal op het front aan de rivier Dnipro, en ligt daarom eigenlijk voortdurend onder vuur van Russische drones, artillerie en tanks. De inwoners zijn haast gewend geraakt aan de dagelijkse bombardementen.’
De aanval van zaterdag op zondagnacht was ‘de grootste aanval met aanvalswapens sinds het begin van de grootschalige invasie in 2022’, aldus de Oekraïense luchtmacht.
Trump heeft hard uitgehaald naar Poetin. De grootschalige Russische raketaanvallen van zaterdagnacht tonen volgens hem aan dat Poetin ‘helemaal gek is geworden’.
Het Oekraïense leger spreekt van de grootste Russische luchtaanval sinds het begin van de oorlog. Hoe kunnen wij Nederlanders ons daar een voorstelling van maken?
‘In totaal vuurde Rusland 298 drones en 69 kruisraketten af op tientallen steden door heel Oekraïne. Die schaal was aan het begin van de oorlog onvoorstelbaar. Na de invasie in februari 2022 vuurde Rusland ’s nachts tientallen drones en raketten af. Het was schokkend toen dat getal voor het eerst boven de honderd uitschoot. Nu zijn het er meer dan driehonderd.
‘Ik kan me voorstellen dat die getallen niet zoveel zeggen als je niet in Oekraïne bent. Misschien zegt dit nog het meest: ondanks de dood die de Oekraïners constant boven het hoofd hangt, vrezen ze één ding nóg meer: dat het Westen gewend raakt aan de oorlog en het accepteert als het nieuwe normaal. De verwoesting die afgelopen weekend is aangericht, is voor Oekraïners het bewijs dat ze niet genoeg steun krijgen om de Russische bombardementen af te weren.’
Kun je de nacht van zaterdag op zondag omschrijven?
‘Ik werd ’s nachts wakker van explosies en het luchtalarm. Dan pak ik net zoals iedereen hier Telegram erbij, om te lezen wat het leger meldt over de aanval. De berichten bleven maar komen over aankomende Shahed-drones; grote drones, eigenlijk mini-vliegtuigen met zware explosieven aan boord. Het enge is dat je leest waar die zich bevinden, maar niet waar ze precies heengaan.
‘Fotograaf Daniel Rosenthal en ik zaten met een aantal Oekraïners in een schuilkelder. We hoorden continu naderende drones. Dat klinkt nog het meest als een brommer die aan het einde van de straat rijdt. Je hoort ’m steeds dichterbij komen, luider en luider, alsof hij recht op je afkomt – maar je ziet hem niet. Dan schiet de toon omhoog, wat betekent dat de drone een duik neemt. Iedereen zet zich schrap en zoekt naar het veiligste plekje in de kelder. Eén seconde is het stil, dan hoor je de dreun van een explosie. En zo gaat het urenlang door.
‘Ik zei dat we in een schuilkelder zaten, maar eigenlijk was het gewoon een opslagruimte onder een appartementencomplex. We voelden ons er niet veilig, dus besloten we naar een echte schuilkelder te gaan. Dan moet je wel even naar buiten, waar je het meest kwetsbaar bent.
‘Uiteindelijk bereikten we een echte kelder. Die was door de Sovjet-Unie gebouwd voor het geval van een nucleaire aanval. Er hingen posters die uit die tijd stammen, van wat je moet doen in het geval van een kernaanval. Het is ironisch om in door Moskou gebouwde kelders te schuilen voor raketten uit Moskou.’
Hoe reageren de Oekraïners op de aanval?
‘Er is weinig tijd voor reacties: afgelopen nacht zijn er weer aanvallen geweest, ook op kleinere schaal. Geraakte steden rouwen. Er worden begrafenissen georganiseerd voor de dertien mensen die zijn gedood – drie kinderen in Zhytomyr, twee broers en hun zus, twee oudere vrouwen in Koepjansk, nog vier mensen in de regio Kyiv.
‘Oekraïners vertellen me dat Rusland de aanvallen uitvoert om het land onleefbaar te maken en de bevolking op de knieën te dwingen. Maar de oorlog heeft juist ijzersterke banden gesmeed tussen de Oekraïners. Velen weigeren nog altijd hun land te verlaten, soms expliciet als daad van verzet. In Cherson wonen ondanks de constante belegering zo’n 60 duizend mensen, die elkaar voedsel brengen en zorg bieden – er worden activiteiten georganiseerd voor kinderen.
‘Een andere dreiging waar de Oekraïners zich steeds meer over verenigen is het presidentschap van Donald Trump. Uit peilingen blijkt dat een grote meerderheid van de Oekraïners ervan overtuigd is dat Trumps presidentschap slecht is voor Oekraïne.
‘Trumps reacties op de Russische aanvallen van afgelopen weekend zullen daar aan bijdragen: hij schrijft wel dat de Russische president Vladimir Poetin ‘gek’ is geworden, maar in hetzelfde bericht houdt hij Zelensky verantwoordelijk voor de problemen in Oekraïne. Hij komt niet met maatregelen tegen Rusland en dreigt de Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne te stoppen.
‘Voor de Oekraïners onderstrepen de luchtaanvallen van dit weekend nog maar weer eens dat de pogingen van de VS om Rusland te betrekken bij onderhandelingen over een wapenstilstand helemaal niets hebben opgeleverd.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant