Reservist Ron Feiner diende 270 dagen in het Israëlische leger. Een nieuwe oproep weigert hij echter. Dit komt hem te staan op 20 dagen cel: de langste gevangenisstraf voor een Israëlische dienstweigeraar sinds 7 oktober. ‘Als je veiligheid wilt, moeten we nu de oorlog stoppen.’
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Tamelijk ontspannen, zonder handboeien, stapt Ron Feiner zondagmorgen om half twaalf uit de auto van de militaire politie die hem afzet bij de gevangenis van de militaire basis Beitlid in Centraal-Israël. Een dertigtal sympathisanten wacht hem op. Zij roepen leuzen tegen voortzetting van de oorlog in Gaza en voor terugkeer van de gijzelaars.
Een van hen is Feiners moeder, Neomi. Ze omhelst haar zoon en samen lopen ze – onder militaire begeleiding – naar de poort van de gevangenis, gevolgd door de betogers. Feiner neemt afscheid van zijn moeder, kijkt nog even glimlachend achterom naar zijn medestanders en verdwijnt achter het hek.
Een uur eerder is de 26-jarige student filosofie, economie en politieke wetenschappen door de militaire politie opgehaald bij zijn huis in Haifa. Woensdag werd hij door de militaire rechter – tevens zijn bataljonscommandant – veroordeeld tot twintig dagen gevangenisstraf, omdat hij weigert nog langer deel te nemen aan de operaties van het Israëlische leger.
Het is de zwaarste straf tot nu toe voor een Israëlische dienstweigeraar, sinds 7 oktober 2023. Eén keer eerder werd een weigeraar veroordeeld, tot vijf dagen cel. Feiner heeft sinds het begin van de oorlog in totaal 270 dagen gediend, in Libanon en Noord-Israël.
Allengs groeiden zijn bezwaren tegen de manier waarop Israël oorlog voert in Gaza. Hij sloot zich aan bij de in augustus vorig jaar opgerichte groep Soldaten voor Gijzelaars, reservisten (inmiddels circa driehonderd) die een brief hebben ondertekend waarin ze zeggen te overwegen niet langer op te komen, uit afkeer van de oorlog. Vorige week voegde Feiner de daad bij het woord. Een half uur voordat hij zondagmorgen wordt opgehaald, vertelt hij in een videogesprek waarom hij niet langer wil vechten.
‘Aanvankelijk was ik, na 7 oktober, er trots op mijn land te dienen’, zegt hij. ‘Het was een traumatische dag voor Israël. Het enige wat ik kon doen om mijn volk te steunen, was gaan vechten. Vóór ze me belden, had ik mijn spullen al gepakt. Ze stuurden me naar het noorden. Ik was trots deel uit te maken van degenen die voorkwamen dat Hezbollah zou aanvallen.
‘Maar naarmate de oorlog vorderde, veranderden de dingen. En nu hebben we een compleet andere situatie, een waarvoor we in het leger een uitdrukking hebben: een ‘bevel met een zwarte vlag’. Dat is een bevel dat we niet hoeven te gehoorzamen omdat het immoreel is.’
In de wet komt dat beginsel echter niet voor, noch in de militaire richtlijnen. Dus werd Feiner veroordeeld. Hij vermoedt dat zijn positie als pelotonscommandant een rol speelde. ‘Eerst dacht ik dat mijn bataljonscommandant me niet zou straffen, omdat hij weet hoeveel ik tot nu heb gedaan in het leger. Maar ik denk dat ze wilden voorkomen dat anderen, omdat ik officier ben, mijn voorbeeld zouden volgen. Ik weet niet of het zijn keuze was of een bevel van bovenaf.’
‘Ik zei tegen mijn commandant dat voortzetting van de oorlog immoreel is. De vernietiging in Gaza is onrechtvaardig. Het draagt niet bij aan de terugkeer van onze gijzelaars. Zelfs onze regering zegt dat, volgens de nieuwe oorlogsdoelen hebben de gijzelaars geen prioriteit meer. Het gaat nu om de verovering van Gaza. En hun eigen politieke overleving, natuurlijk, maar dat zeggen ze niet. Ik denk ook dat het de toekomst van Israël schaadt. Als je veiligheid wilt, moeten we nu de oorlog stoppen.’
Een jaar geleden begon Feiner na te denken over dienstweigeren. Hij ondertekende de brief van de Soldaten voor Gijzelaars, vooralsnog zonder er consequenties aan te verbinden. ‘Dat was uit verantwoordelijkheid voor mijn soldaten. Ik hou echt van ze en ze hebben in gevaarlijke situaties gezeten. Sommigen zijn gewond geraakt, andere vrienden van mijn compagnie stierven op het slagveld.’
De rode lijn was voor hem het einde van de wapenstilstand in maart, toen de Israëlische regering besloot de gijzelaars als prioriteit te laten vallen, de wijze van oorlogvoeren in Gaza te veranderen en de humanitaire hulp te blokkeren.
Van families van gijzelaars en van de leden van zijn peloton ondervindt Feiner veel steun, zegt hij. De weerzin tegen de oorlog neemt toe, is zijn indruk. Op sociale media ziet hij wel negatieve reacties langskomen, maar in zijn woonplaats Haifa was daar de afgelopen dagen niets van te merken. Mensen op straat herkennen hem. ‘Heel raar, hopelijk gaat dat snel over.’
Met gemengde gevoelens betrad Feiner zondagmorgen het complex van de militaire gevangenis. ‘Ik denk dat mijn straf niet terecht is, maar ik ben heel blij dat ik deze keuze heb gemaakt. Ik ben er trots op. Ook omdat ik alle steun zie. Van mijn vrienden in het leger hoorde ik dat iedereen er nu over praat, wat echt belangrijk is als we de oorlog willen stoppen.
‘Als dit is wat ik kan doen om zo snel mogelijk een einde te maken aan deze oorlog, om een deal te krijgen die de gijzelaars terugbrengt en een betere toekomst biedt aan de burgers van Gaza en de burgers van Israël, dan doe ik het. Twintig dagen in de gevangenis zitten is geen eerlijke prijs, maar het is een prijs die ik bereid ben te betalen.’
Wat hij meeneemt, de cel in: een stapel boeken en het nodige studeerwerk. ‘Misschien ga ik wiskundige problemen bestuderen.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant