is verslaggever en columnist van de Volkskrant en schrijft veel over (sociale) media en emancipatie.
Je hoeft maar even niet op te letten of je bent alweer ergens een kind aan het uitbuiten. Vorige week vroeg mijn zoon (3) of hij naar de podcast van De Zoete Zusjes mocht luisteren, telgen uit een vloggende familie. Pas na een aflevering of zes, zeven, zeventien, viel me op dat in de studio ook moeder Hanneke aanwezig was, die de vrolijk kakelende zusjes hun uitspraken voorkauwde – onwillekeurig verschenen voor mijn geestesoog twee van die afgepeigerde Bulgaarse beren aan een ketting.
Na een Boos-aflevering vorige maand, waarin Tim Hofman nogal aandrong op actie bij staatssecretaris Jurgen Nobel, en waarin ik even vreesde dat Nobel een boks zou proberen te geven aan Hofman, is er sinds deze week het plan de sector kindvloggers/vlogfamilies te reguleren – onderzoeken vol zorgen waren er allang. Het fenomeen vlogfamilie kan je zomaar een jaar of twaalf ontgaan, want de filmpjes zijn voor iedereen ouder dan 12 ontzettend vervelend om te kijken. In de Boos-aflevering werd de Bellinga-familie uitgelicht, de bekendste vlogfamilie van Nederland, met 731 duizend volgers op hun hoofdkanaal (ze hebben elk ook eigen kanalen).
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Omdat er in een vlog wat gebeuren moet, moet de familie Bellinga de hele tijd doldrieste avonturen verzinnen om in kapitalen onder een filmpje te kunnen zetten, zoals ‘24 UUR GEBOEID AAN MAMA’ (vlog #1305) of ‘24 UUR ONS BED NiET UiT!’ (#1159). De Bellinga’s erkennen dat ze elf jaar terug bewust hun kinderen inschakelden, toen bleek dat er geen toekomst zat in hun kanaal ‘Slank en Fit.tv’. En al zou je dat, zoals verschillende experts doen, aanmerken als kinderarbeid, dan maak je ze nog niks, want de Bellinga’s zitten al tijden in Dubai (Taghi, Bolle Jos, de Bellinga’s).
Ik zou graag een promotieonderzoek psychologie lezen over een fascinerende oude 1-april-vlog van het gezin, waarin moeder Bellinga de kinderen (voor de camera) vertelt dat ze stoppen met vloggen. Eerst kijken de kinderen onzeker in de camera en naar hun ouders. Dan besluit de oudste te gaan huilen, en vraagt moeder Bellinga maar eens: ‘Wil je vlogjes maken?’ Na wat aarzelen barst ook de middelste in snikken uit. ‘1 april!’, zeggen de ouders, die hiermee de kijker – of toch minstens zichzelf – hebben overtuigd van hun onschuld. Anderhalf miljoen views.
Nou zijn niet alle vlogfamilies van het kaliber Bellinga, en filmen kán ook leuk en creatief zijn. Sommige vlogouders beschermen hun kinderen uiteindelijk: zo zijn de Zoete Zusjes, die eerst live in vlogs verschenen, inmiddels vervangen door pluchen poppen. Volgens Nobels brief geldt voor alle commerciële vlogkinderen binnenkort een ontheffingsplicht. Dan moeten ze hun uren bijhouden (inklokken bij papa en mama) en meedelen in de (reclame)opbrengst van de kanalen. Het is een begin, handhaven is een tweede.
Wat weer opvalt, is hoe láág onze verwachtingen van platforms als YouTube zijn. We hebben ons neergelegd bij het bestaan van dat mechanisme waardoor mensen als vanzelf gek gaan doen voor de camera, dat ouders en kinderen beloont om zo vaak mogelijk met een GoPro op het hoofd de contentmijn in te gaan. Want tussen die kinderen en hun (jonge) kijkers in zitten platforms die verdienen aan elke tel dat je langer kijkt, en die steeds wegkomen met krukkige maatregelen en moderatie die nét genoeg op bescherming lijken om te kunnen blijven profiteren.
Zo hangen in abri’s nu posters van Instagram voor hun nieuwe kindveilige modus: een stoplap in plaats van échte aanpassingen die dat platform veiliger zouden maken – want die aanpassingen zouden de schermtijd verminderen. Maar het gaat allang niet meer alleen om wat kinderen normaal vinden: ook sommige ouders zijn na twintig jaar zo gewend aan het broadcasten van hun ontbijt, dat ze geen onderscheid zien tussen gewoon bestaan en een leven dat IN KAPITALEN moet. Daarvoor is misschien een bepaalde volwassenheid nodig.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant