Cor Boonstra (87), de saneerder van Philips, was zonder twijfel een van de kleurrijkste topmanagers van het laatste deel van de 20ste eeuw. Hij was succesvol, controversieel en televisiegeniek. Zijn familie maakte zijn overlijden zaterdagochtend bekend.
is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
‘Tegen wil en dank ben ik president geworden van Philips. Ik wilde dat helemaal niet’, zei Cor Boonstra in 1998 tegen toenmalig Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Broertjes. Zijn eigengereidheid bleek ook uit het feit dat hij zich net als prins Bernhard exclusief liet interviewen door de hoofdredactie van deze krant. In die gesprekken koketteerde hij graag met zijn rode afkomst en zijn afkeer van miljoenensalarissen voor topmanagers : ‘17 keer modaal is genoeg’.
Hij toonde zich later ook bezorgd over het gebrek aan maatschappelijke samenhang in Nederland. ‘We gaan terug, we gaan achteruit. Dat is mijn mening’, zei hij in 2016 in een gesprek met journalist Jan Tromp.
Cor Boonstra was zonder twijfel een van de kleurrijkste topmanagers van het laatste deel van de 20ste eeuw. Hij was succesvol, controversieel en televisiegeniek. De roddelbladen waren net zo geïnteresseerd in zijn persoon als de financiële pers.
Hij werd topman van het jaar, maar ook veroordeeld (en vrijgesproken) vanwege aandelenhandel met misbruik van voorwetenschap. Hij ruilde zijn echtgenote Hans Boonstra-Raatjes in voor een relatie met Sylvia Tóth, de powervrouw en CEO van uitzendbureau Content, om zich later weer met zijn eerste vrouw te herenigen. Hij ging op de Bahama’s wonen in een villa naast die van Sean Connery.
Boonstra was een geweldige marketeer. Hij kwam met de internationale slogan ‘Let’s make things better’. En hij was de man achter de koffiemachine Senseo die hij samen met Douwe Egberts op de markt bracht.
Hij liet zijn biografie niet schrijven door een historicus of een journalist, maar na enig aandringen door reclameman Martijn Bik. Het mocht geen chronologische opsomming zijn van zijn leven, maar ‘negentien levenslessen van Nederlands meest dwarse CEO.’ ‘Hij is misschien wel de laatste van zijn soort geweest: de selfmade manager, roestvrijstalen CEO, boss met zevenmijlslaarzen, geboren silverback. Autocratisch, eigengereid en altijd bereid de consequenties te nemen van het doordrijven van zijn zin’, zei Bik tegen businesssite MT Sprout.
Boonstra was van simpele komaf. Hij was de zoon van een melkboer in Leeuwarden. Na de lagere school wilde hij naar de zeevaartschool. Omdat hij bijziend was, kwam hij niet door de keuring.
Op zijn 16de wist hij een baantje te bemachtigen op de grote vaart, waarbij hij als scheepsjongen voor 59 gulden per maand kon aanmonsteren. Bij terugkeer aan de wal, klopte hij bij zijn vader aan met een plan voor een andere opzet van de Friesche Bond van Zelfstandige Melkhandelaren, waar zijn vader voorzitter was. Het leidde tot de oprichting van de Zuivel Handels Maatschappij.
Omdat Boonstra jr. zelf daar geen baan kreeg, was hij zo teleurgesteld dat hij bij de grote concurrent Sterovita aan de slag ging. In 1966 volgde een fusie van beide bonden. Cor Boonstra bedacht daar het concept van de rijdende winkel, de SRV(Samen Rationeel Verkopen)-wagen.
Al gauw reden er onder de slogan ‘Leve de man van de SRV, van je hiep, hiep, hoeree’ meer dan tweeduizend rijdende supermarkten door het land. Acht jaar later ging Boonstra aan de slag bij Intradal, een dochter van het Amerikaanse concern Sara Lee dat onder meer merkartikelen als Prodent, OB tampons en Odorex produceerde.
Nadat Sara Lee in 1978 eigenaar van Douwe Egberts (koffie, thee, tabak) was geworden, mocht Boonstra Sara Lee/DE gaan managen. En dat deed hij met harde hand. Dat leverde hem bewonderaars op in de VS. Daar schreven kranten zoals The Wall Street Journal over The Dutchman from Friesland: ‘He delivers, and then next year: he delivers’. Maar in Nederland werd gesproken van ‘Cor de Botte’, ‘Bazooka Boonstra’ en ‘Cor de neutronenbom’. Zelf haalde hij zijn schouders op: ‘Als ze je maar serieus nemen.’
In 1994 stapte hij plotseling over naar Philips, waar hij de kroonprins werd van ‘orkaan Gilbert’ Jan Timmer. Iedereen was verrast, omdat de saneringen daar al leken te zijn gedaan. Timmer had met zijn Operatie Centurion 45 duizend mensen buiten de deur gezet.
Maar Boonstra vond Philips nog altijd een bord spaghetti; een onontwarbare kluwen van liefst 165 business-units. Dat moest, zoals hij zelf zei, een bord asperges worden. Hij begon met de verkoop van onderdelen. De ene keer omdat die, zoals ASML, het buiten het concern beter zouden doen dan binnen Philips.
De andere keer, zoals platenmaatschappij PolyGram, omdat je geen beleid kon voeren voor een onderdeel dat afhankelijk was van kassuccessen en hits. Ook de multimedia en kabelactiviteiten werden verkocht. En hij haalde Roel Pieper binnen - een even dwarse bestuurder als Boonstra zelf die zich niets aan de rest van het bestuur gelegen liet liggen en op eigen houtje bedrijven wilde overnemen.
In Eindhoven werd de buitenstaander Boonstra niet erg gewaardeerd. Tot dan toe had Philips zijn CEO’s altijd in het bedrijf zelf opgeleid. Boonstra had niets met de provinciale Eindhovense cultuur - hij vermoedde dat zijn beleid daar werd ondermijnd - en verhuisde het hoofdkantoor zelfs naar Amsterdam. Het aloude NatLab - de bakermat van succesproducten als de cassette en de cd ging op de schop. Philips-onderzoekers mochten niet langer research doen zonder dat duidelijk was wat het precies opleverde.
In 2000 was de beurskoers vervijfvoudigd en werd Boonstra topman van het jaar. Maar net op het moment dat hij afscheid nam, werd hij beschuldigd van misbruik van voorwetenschap in aandelen Endemol, waar zijn vriendin Sylvia Tóth commissaris was. Hij werd vrijgesproken, maar later wel veroordeeld omdat hij geen melding had gemaakt van handel in obligaties Ahold waar hij zelf commissaris was.
Zijn reputatie lag aan diggelen. En hij verhuisde naar Antwerpen. Wel had hij lang nog een aantal commissariaten. Op zijn oude dag kwamen ook nieuwe tegenslagen, zoals de vroegtijdige dood van zijn zoon Cor Boonstra jr. in januari 2025. Hij overleed zelf een aantal maanden later in zijn woonplaats Amsterdam op 87-jarige leeftijd.
3 x Cor Boonstra
‘Ik ben gedreven door de angst terug te vallen op de afgetrapte klompen, de oude ribbroeken en het schrobben van de vuile winkelvloer’
‘Ze kunnen in ieder geval niet zeggen dat ik meedrijf op de stroom’
‘De overheid is niet capabel en heeft onvoldoende uitstraling om iets af te dwingen in het bedrijfsleven’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant