Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden stemde donderdag na een scherp debat in met grootschalige belastingverlagingen en bezuiniging op overheidsuitgaven. Ook al waren niet alle Republikeinen blij met het mega-wetsvoorstel. De financiële markten reageren geschrokken.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
Het gebeurde iets voor 7 uur ’s morgens lokale tijd na een doorwaakte nacht en met maar één stem verschil. Maar voor het resultaat maakt dat niets uit. De eerste stap op weg naar het eerste grote beleidsmatige succes van Trumps tweede termijn is gezet. Dat een meerderheid werd behaald, ook al was die nipt, is een opsteker voor een van Trumps grootste loyalisten in het Congres, Huis-voorzitter Mike Johnson.
A big beautiful bill – de naam van het meer dan duizend pagina’s tellende maatregelenpakket – draagt de signatuur van de president. De inhoud doet dat ook. Het voorspelde resultaat van de bundeling van belastingverlagingen en het snijden in een boeket aan overheidssubsidies, is een herverdeling van de welvaart in het voordeel van superrijke ondernemers; mensen zoals Donald Trump en zijn vertrouwelingen.
De verliezers zijn de minder welvarende mensen, volgens analisten grofweg de 40 ‘armste’ procent van de Amerikaanse bevolking. Zij zullen door bezuinigingen op zorgverzekeringen en andere subsidies een deel van hun sociale zekerheid verliezen. De geplande versoberingen van Medicaid – door de overheid gefinancierde medische hulp voor mensen met lage inkomens – zullen naar schatting minstens 9 miljoen Amerikanen hun zorgverzekering kosten. Daarnaast zullen voedselsteunprogramma’s voor de allerarmsten worden stopgezet of beperkt.
Ondanks die bezuinigingen gaan Trumps plannen de schatkist meer kosten dan opleveren. De voorziene belastingverlagingen zijn namelijk nóg groter, in totaal zo’n 3.800 miljard dollar. Dus stijgt de staatsschuld drastisch en zal de overheid extra geld moeten lenen op de kapitaalmarkt. De onpartijdige Commissie voor Verantwoordelijk Federaal Budget schat dat Amerikaanse schuld als gevolg van deze plannen in tien jaar tijd met 3.300 miljard dollar zal toenemen tot 125 procent van het bbp – een record.
Precies daarom was dit wetsvoorstel aanleiding voor de eerste openlijke verdeeldheid in de Republikeinse gelederen sinds Trumps aantreden. De financiële hardliners binnen de partij maakten bezwaar tegen het oplopende begrotingstekort en eisen daarom nog grotere bezuinigingen op de verzorgingsstaat en klimaat- en milieubeleid.
Aan de andere kant waren er afgevaardigden die Trump smeekten om wat bezuinigingen betreft op de rem te trappen, uit vrees voor hun verkiesbaarheid bij de tussentijdse verkiezingen volgend jaar. De electorale kern van de Maga-beweging bestaat voor een groot deel uit laagopgeleide, niet-rijke Amerikanen. Precies de mensen die de prijs betalen van Trumps geplande bezuinigingen.
Uiteindelijk wist Johnson een nipte minderheid uit het vuur te slepen door begrotingshaviken extra bezuinigingen te beloven op onder ex-president Biden ingevoerde klimaatsubsidies voor bedrijven. En degenen die vrezen voor hun herverkiezing werden gepaaid met regionale uitzonderingen op bepaalde bezuinigingen. Uiteindelijk stemden maar twee Republikeinse afgevaardigden tegen en onthielden drie anderen zich. De voorzitter van het Huis noemde de bezuinigingen en belastingverlagingen ‘historisch’ en onderstreepte dat ze invulling geven aan Trumps belangrijkste verkiezingsbeloften.
Toch is het lot van het wetsvoorstel nog onzeker. De Senaat neemt de begrotings- en bezuinigingsvoorstellen vanaf volgende week onder de loep, maar heeft de deadline voor een stemming pas gesteld op Onafhankelijkheidsdag, 4 juli. Ook in de Senaat is de Republikeinse meerderheid klein. Bovendien zijn de senatoren over het algemeen iets minder trouw aan Trump en de Maga-beweging dan de leden van het Huis.
Het is niet ondenkbaar dat zij zich in hun beoordeling van het wetsvoorstel laten beïnvloeden door de aanzwellende onrust op de financiële markten. Beleggers vrezen dat de financiële stabiliteit van het land gevaar loopt als de Amerikaanse staatsschuld de komende jaren onbeheersbaar wordt. Bevestiging van hun zorgen kregen ze toen kredietbeoordelaar Moody’s de VS de hoogste Triple-A status ontnam. Andere kredietbeoordelaars, S&P en Fitch, deden dit al eerder.
De onzekerheid resulteert in een verminderde interesse in Amerikaanse staatsobligaties, die voorheen juist golden als een veilige investering vanwege het robuuste imago van de Amerikaanse economie. Het gevolg is dat de prijs van de staatsobligaties daalt en de rente erop stijgt, wat de Amerikaanse staatsschuld nog verder vergroot.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant