Het komt zo’n negen keer per jaar voor dat een ouder zijn kind of kinderen doodt, zegt hoogleraar Marieke Liem, die op het onderwerp promoveerde. ‘Het is een zeldzaam, maar beladen fenomeen dat veel emotie oproept.’
Toen woensdagochtend bekend werd dat de lichamen van de vermiste kinderen Jeffrey (10) en Emma (8), en hun vader, waren gevonden in een kanaal in Winschoten, dacht hoogleraar Veiligheid en Interventies Marieke Liem van de Universiteit Leiden terug aan een zaak van meer dan tien jaar geleden.
In mei 2013 vond de politie de lichamen van Ruben (9) en Julian (7) in het buitengebied van Cothen. Zij waren vermoord door hun vader, die daarna een einde maakte aan zijn leven.
Het gebeurde kort nadat de vader had gehoord dat hij zijn kinderen minder mocht zien vanwege een versoberde omgangsregeling. Ook toen zocht het publiek massaal mee: destijds duurde het twee weken voordat de kinderen werden gevonden. Dit keer werd na enkele dagen duidelijk dat de kinderen niet meer leefden, door toedoen van hun vader.
‘Mannen die hun kinderen vermoorden, kunnen lijden aan het Medea-syndroom’, zegt Liem. ‘Ze kunnen de kinderen vermoorden om de ex-partner te straffen. Als ik de kinderen niet kan hebben, dan jij ook niet, is dan de gedachte.’
Criminoloog en psycholoog Liem promoveerde in 2010 aan de Universiteit Utrecht met haar proefschrift Doding gevolgd door zelfdoding. Haar aanbeveling was destijds dat hulpverleners en huisartsen bij patiënten met zelfmoordneigingen meteen moeten onderzoeken of ook hun gezin gevaar loopt. Ook pleitte zij voor nog strengere regelgeving op het houden van bijvoorbeeld een dienstwapen in de woning.
Jaarlijks doden gemiddeld negen ouders hun kind of kinderen. ‘Het is een zeldzaam maar beladen fenomeen dat veel emotie oproept’, zegt Liem. Het aantal keren dat het gebeurt blijft constant, zien wij, van 1992 tot 2022.’ Bijna een op de vijf ouders maakt daarna ook een einde aan zijn of haar eigen leven.
Het zijn even vaak vaders als moeders die hun kinderen doden. Bij vrouwen gaat het vaker om (heel) jonge kinderen. De moeder is in deze gevallen vaak depressief en gebruikt drugs. Ze geeft zichzelf in veel gevallen de schuld van alle problemen. Bij mannen zijn vaker oudere kinderen het slachtoffer. De daders kunnen vaak de echtscheiding niet verkroppen. ‘Vaders delven vaker het onderspit bij voogdijzaken.’
Veel mensen vragen zich af wat een ouder bezielt om kinderen zoiets aan te doen. ‘Vrijwel altijd lijdt de dader aan persoonlijkheidsproblematiek of een psychische kwetsbaarheid’, zegt Liem. ‘Voordat ze het doen, kunnen ze in een tunnelvisie raken. Dan raken ze ervan overtuigd dat dit de enige mogelijke oplossing is. Als ze de beslissing hebben genomen, kunnen ze een heel rustige indruk maken en tot uitvoering overgaan.’
Het is volgens Liem lastig om vooraf te signaleren dat er risico bestaat op kinderdoding. Vaak is aan de buitenkant niet te zien dat een ouder met zulke ideeën rondloopt. ‘De signalen kunnen heel diffuus zijn.’ Om hier meer duidelijkheid over te krijgen, is er nu onderzoek gaande. Daarvoor worden nabestaanden diepgravend ondervraagd. ‘We kennen de rode vlaggen, maar er zijn nog blinde vlekken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant